doimiy preparatlarda hayvon hujayrasi organoidlarini o‘rganib, tasvirini chizish

DOCX 11 pages 33.9 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.9 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu: doimiy preparatlarda hayvon hujayrasi organoidlarini o‘rganib, tasvirini chizish reja 1.hujayra organoidlari haqida umumiy ma’lumot. 2.doimiy preparat tayyorlanishini o’rganish. 3.tayyor preparatlarda hayvon organoidlarini o’rganish eukariot hujayraning tuzilishi va funksiyasi hujayra sitoplazma va yadrodan iborat bo'lib, har bir hujayra plazmatik membrana - plazmolemma bilan o'ralgan. sitoplazmada gialoplazma, sitoplazma shirasi, organoidlar va kiritmalar bo'ladi. ko'pchilik eukariot hujayralaming diametri 10-100 mkm bo'ladi. hujayraning shakli va kattaligi ko'p jihatdan bajaradigan funksiyasiga bog'liq (ma- salan: tuxumhujayra o'zida oziq modda to'plashi hisobiga o'lchami yirik bo'ladi). hujayraning o'lchami organizm kattaligiga bog'liq emas, yaxlit organizm va organning kattaligi undagi hujayralar soniga bog'liq. har qanday eukariot hujayra 3 qismdan tashkil topgan: hujayraning tashqi qoplovchi qismi, sitoplazma va yadro. hujayraning tashqi qoplovchi qismi hujayrani bevosita tashqi muhit va qo'shni hujayralar bilan o'zaro ta'sirini ta'minlaydi. shuning hisobiga u uch xil funksiya bajaradi: 1) himoya-to'siq; 2) transport - moddalami o'tkazish; 3) retseptorlik funksiyasi. hujayraning tashqi qoplovchi qismi uchta subtizimdan iborat: - plazmatik …

2 / 11

na deyiladi. biologik membrana asosan lipid va oqsildan tashkil topgan, yarim o'tkazuvchan membranadir. uning tarkibiga lipid va oqsildan tashqari geterogen makromolekulalar va bajaradigan vazifasiga bog'liq ravishda turli komponentlar: antioksidantlar, karotino- idlar, anorganik ionlar va b.q. kiradi. plazmolemma elektron mikroskop orqali ko'rilganda uchta: to'q ichki va tashqi elektron zich, o'rta qalinroq, och qatlamdan iborat ekanligi ko'rinadi. bunda to'q ko'ringan qatlam oqsildan, och qatlara -biomolekulali fosfolipidlardan iborat. membrana tuzili- shini tushuntiruvchi ancha modellar tavsiya etilgan, shundan "suyuq-mozaik" modelga ko'ra membrana harakatchan mozaikadan iborat bo'lib,yog' qatlamiga oqsillar turlicha botib kirib turadi (12-rasm). membrananing asosini biqatlam fosfolipidlar tashkil qiladi, u gidrofob va gidrofil tomonlardan iborat. biologik membranalarda.lipid molekulalarining gidrofil tomonlari tashqariga, gidrofob tomonlari esa bir-biriga qarab joylashadi. lipidlar strukturali va boshqaruvchi lipidlardan iborat. lipidlarning asosiy fiinksiyasi membrananing mexanik turg'unligini ushlab turish va ularga gidrofil xususiyat berishdir. membrana oqsillari hujayra yuzasida joylashgan, yoki gidrofob qismga har xil chuqurlikda botib kiradi. bunda ayrim oqsillar membrananing tashqi …

3 / 11

adi, boshqalari esa fermentlar bo'lib, hujayra hayot faoliyati jarayonini ta'minlaydi. hujayraga moddalaming kirishi hujayra va atrof-muhit o'rtasidagi moddalar almashinuvi hujayraning plazmatik membranasi orqali tanlab o'tkazish bilan ro'y beradi, chunki biologik membrana yarim o'tkazuvchandir. bu membrana hujayra tarkibining turg'unligini tartibga solib turish- da muhim o'rin tutadi, chunki hujayra menbranasi orqali unga barcha to'yimli moddalar kiradi va hujayraning faoliyati natijasida hosil bo'lgan mahsulotlar hamda chiqindi moddalar chiqariladi. hujayra membranasi ayrim moddalaming kirishiga monelik qilish bilan bir qatorda boshqalariga to'sqinlik qiladi moddalar hujayraga diffuziya yo'li bilan ktrishi mumkin. ma'lumki, diffuziya hodi- sasi – bu moddaning yuqori konsentrasiyali joydan past konsentrasiyali joyga tarqalishi. shunga binoan osmos hodisasi, ya'ni erituvchi modda molekulalarining yarim o'tkazuv- chi membrana (masalan, hujayra plazmatik membranasi) orqali diffuziyasi ro'y beradi moddalaming hujayraga yoki hujayradan o'tkazilishi hujayra membranasida bo'lgan fermentlar yordamida energiya sarf qilish bilan ro'y beradi. ushbu j arayonga moddalarning/ao/ o'tkazilishi deb ataladi. shunga ko'ra hujayra o'z sitoplazmasida ionlar kon- sentrasiyasini …

4 / 11

$branadagi tashuvchi oqsillar erigan moddani elektrokimyoviy gradiyentga qar- shi faol transport qilib, uni so'rib o'tkazadi, k va na ionlari membrana orqali konsentra- siya gradiyentiga membrana orqali turli ionlami tanlab o'tkazishni ta'minlovchi, lipoproteid tabiatga ega bo'lgan ion kanallari mavjud. ion kanallari orqali moddalaming o'tishi atf-aza ishtirokida na\k nasos hisobiga faol bo'ladi. nasos bu butun membrana qalinligidan o'ta oladigan oqsildir. bir molekula atf gidrolizida uch ion na chiqarilib, ikki ion k jamg'ariladi. shunday yo'l bilan hujayra membranasining ichki tomonidagi manfiy potensial ushlab turiladi. hayvonlar hujayra membranasining tashqi yuzasida glikoprotein majmui - gliko- kaliks joylashgan va juda ko'p fermentlar mavjud. glikokaliksda huj ayradan tashqari ovqat hazmi kechadi, hujayra membranasining ichki tomoni mikrofibrillalar (5-8nm) mikronaychalar (22 nm) va skeletli fibrilyar tuzilmalardan iborat qisqaruvchi - tayanch tizimli qatlam bilan qoplangan. hujayra membranasi, membrana shaklining o'zgarishi - konformatsiya hisobiga, atf energiyasini sarflash bilan ham moddalami o'tkazadi. bular endotsitoz - moddalarning hujayra ichiga o'tish jarayoni (fagotsitoz va …$

5 / 11

hujayraning asosiy massasi. u elektron mikroskopda gialoplazma, or- ganoidlar va kiritmalardan iborat. kolloid eritma (gialoplazma)da joylashgan organoid va kiritmalar sitoplazmaning doiraviy harakatlari (sikloz) tufayli o'zaro bog'liq bo'lgan yaxlit tizimni hosil qiladi. gialoplazma - sitoplazmatik matriks - murakkab, rangsiz kolloid tizim bo'lib, suyuq holatdan quyuq holatga o'tish xususiyatiga ega. u hujayraning ichki muhiti bo'lib, tiniq bir jinsli (gomogen) yoki may da donador ko'rinishga ega bo'lgan hujayra shirasi. gialoplazma tarkibiga 10 % eruvchan oqsillar (glikoliz fermentlari, atf-aza) kiradi. demak, gialoplazmaning oqsil tarkibi xilma-xil, ular qand, azotli asoslar, aminokis- lotalar va lipidlar almashinuvini ta'minlovchi fermentlardir. gialoplazmaning bir qator oqsillari mikronaychalar tuzilmasini yig'ish uchun zarur subzarrachalar bo'lib xizmat qiladi. gialoplazma tarkibiga rnk, polisaxaridlar va lipidlar ham kiradi. organoidlar hujayraning doimiy tuzilmalari bo'lib, huj ayra hayot faoliyatida genetik axborotlami saqlash va uzatish, transport, sintez, modda va energiya almashinuvi, bo'linish, harakat- lanish kabi maxsus fiinksiyalar bajarilishini ta'minlaydi. organoidlar ikki xil bo'ladi: 1. umumiy organoidlar. 2. xususiy …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "doimiy preparatlarda hayvon hujayrasi organoidlarini o‘rganib, tasvirini chizish"

mavzu: doimiy preparatlarda hayvon hujayrasi organoidlarini o‘rganib, tasvirini chizish reja 1.hujayra organoidlari haqida umumiy ma’lumot. 2.doimiy preparat tayyorlanishini o’rganish. 3.tayyor preparatlarda hayvon organoidlarini o’rganish eukariot hujayraning tuzilishi va funksiyasi hujayra sitoplazma va yadrodan iborat bo'lib, har bir hujayra plazmatik membrana - plazmolemma bilan o'ralgan. sitoplazmada gialoplazma, sitoplazma shirasi, organoidlar va kiritmalar bo'ladi. ko'pchilik eukariot hujayralaming diametri 10-100 mkm bo'ladi. hujayraning shakli va kattaligi ko'p jihatdan bajaradigan funksiyasiga bog'liq (ma- salan: tuxumhujayra o'zida oziq modda to'plashi hisobiga o'lchami yirik bo'ladi). hujayraning o'lchami organizm kattaligiga bog'liq emas, yaxlit organizm va organning kattaligi...

This file contains 11 pages in DOCX format (33.9 KB). To download "doimiy preparatlarda hayvon hujayrasi organoidlarini o‘rganib, tasvirini chizish", click the Telegram button on the left.

Tags: doimiy preparatlarda hayvon huj… DOCX 11 pages Free download Telegram