tut ipak qurtining nerv tizimi

DOCX 836.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1669409270.docx tut ipak qurtining nerv tizimi organizmning hamma faoliyati nerv tizimi tomonidan tartibga solinadi. nerv tizimi hamma tashqi ta’sirlarni qabul qiladi. butun organizm yoki uning ayrim qismlarini bu ta’sirlarga javob berishga tayyorlaydi. nerv tizimi ayrim organizmlarning faoliyatini o’zaro uyg’unlashtirib, organizmning bir butun me’yoriy hayot faoliyatini ta’minlaydi. nerv tizimi ayrim jarayonlarnigina emas, balki bir stadiyadan ikkinchi stadiyaga o’tish bilan bog’liq bo’lgan yangi jarayonlarni yoki aksincha, hayvonning o’sish va rivojlanishini kechiktiruvchi jarayonlarni ham boshqaradi. hasharotlarning nerv tizimi yuqori darajada rivojlangan umurtqali hayvonlarning nerv tizimiga qaraganda yaxshi rivojlanmagan va takomillashmagan, lekin uning tuzilishi va ta’sir etishining umumiy tamoyili hamma hayvonlarda bir xildir. asosiy nerv tizimi nerv hujayralari - neyronlar hisoblanib, bo’lardan nerv to’qimalari hosil bo’ladi. nerv hujayrasidan ikki xil o’simta chiqadi. bulardan biri to’g’ri va ko’pincha juda uzun bo’lib, neyritlar deyiladi. ikkinchilari dendritlar deb atalib, kalta va juda tarmoqlangan, ya’ni shoxlab ketgan daraxtga o’xshaydi. har bir hujayradan bitta neyrit va bir nechta dendritlar …

ofidagi hamma narsa va tanasida sodir bo’layotgan hamma jarayonlar nerv hujayralarida ko’zg’alish hosil qiladigan omillardir. bargning hidi va tashqaridagi havo harorati, ichakda ovqatning bo’lishi yoki bo’lmasligi, yorug’lik yoki po’st tashlash zaruriyati- bularning hammasi tashqi va ichki holat bo’lib, buni nerv tizimini qabul qiladi va ularga javob beradi. sezuvchi organ va boshqa organlar to’qimalariga boradigan nervlar, nerv tizimining periferik qismi, komissura va konnektivli gangliylar esa markaziy nerv tizimi hisoblanadi. nerv tizimining hujayralari uchta asosiy guruhga bo’linadi: sezuvchi hujayralar, bular ta’sirotni sezuvchi a’zolardan qabul qiladi va ularni markaziy nerv tizimiga o’tkazadi (bu hujayralar, odatda, markaziy nerv tizimidan tashqarida joylashadi). harakatlantiruvchi hujayralar qo’zg’alishni markaziy nerv tizimidan muskullarga, bezlarga va boshqalarga olib boradi. bu hujayralar markaziy nerv tizimida joylashgan. shu yerda yana uchinchi xil assotsiativ hujayralar joylashgan, bular sezuvchi va harakatlantiruvchi hujayralarni o’zaro bog’laydi. shunday qilib, hamma nerv tizimining faoliyati reflektor yoyida o’tadi. reflektor yoyi sezuvchi organ harakat markazi va biror tashqi yoki ichki …

orat bo’lishi mumkin. bu hujayraning dendritlari ta’sirot hosil bo’ladigan hujayralar bilan, neyriti esa muskullar yoki shira ajratuvchi hujayralar bilan bog’liq bo’ladi. bunda dendiritlar repseptoridan olgan ta’sirotni o’z hujayrasining markaziga uzatadi, u yerdan esa ta’sirot neyrit orqali muskullarga yoki shira ajratuvchi hujayralarga, ya’ni effektorga boradi. nerv tizimi hayvon organizmining hamma faoliyatini boshqarib, sezuv organlarini boshqa organlar bilan qo’shuvchi qism hisoblanadi. sezuv organlari orqali tashqi muhitdan qabul qilgan informatsiyalarni nerv markazlarida qayta ishlab va ichki fiziologik holatiga qarab kerakli javob qaytaradi. hashoratlarning nerv tizimi hamma halqali chuvalchang, bo’g’imoyoqlilarga xos qorin zanjiri tipida tuzilgan bo’lib, biz ularda asosan uchta qismini: markaziy, periferik (atrof) va simpatik nerv tizimga ajratishimiz mumkin. nerv tizimining asosiysini nerv hujayralari- neyronlar tashkil etib, bulardan nerv to’qimalari hosil bo’ladi. nerv hujayrasidan ikki xil o’simta chiqib, biri to’g’ri va ko’pincha juda uzun bo’lib - neyritlar deb aytiladi. ikkinchisi - kalta, daraxtga o’xshab shoxlanib ketgan, bunga - dendritlar deyiladi. har bir nerv …

erv zanjirining birinchi jufti hisoblanadi. ikkinchisi jufti tomoqning ustida joylashgan bo’lib, tomoq usti nerv tuguni deyiladi. bu ikki juft nerv tugunlari tomoqni aylanib o’tadigan kommissuralar orqali o’zaro birlashgan: bu ikki juft nerv tugunlarini birlashtirib tomoq oldi nerv halqasini hosil qiladigan komissuralardan tashqari yana bitta komissura bor, bu komissura tomoq usti tugunlarini birlashtiradi, lekin u ham asosiy nerv halqasidan birmuncha orqaroqda tomoq ostidan o’tadi: bu orqa nerv tomoq oldi halqasi deb aytiladi. tomoq usti tugunlari uncha katta bo’lmagan, noksimon ko’rinishli bo’lib, har biri chegaralanmagan uchta tashqi bo’limdan iborat: birinchisi ko’rish qismi, bundan ko’zga nerv tolalari ketadi; ikkinchisi hid bilish qismi, bundan tolalar boshida joylashgan mo’ylovlarda tugaydigan sezish nervlari ketadi; uchinchisi peshona - yuqori lab qismi, bu yuqori lab nervi orqali yuqori lab bilan bog’laydi. qorin gangliylari, qorinning oxirgi ikkita bo’g’imidan tashqari hamma bo’g’imida bir juftdan joylashgan bo’lib, har bir juftning gangliysi bo’g’im ichi nerv paylari - komissuralar bilan, har bir juft …

g’imining nerv tuguni o’z bo’g’iminig orqa, qorin va oyoq muskullari ishini boshqaradi. periferik (atrof) nerv tizimi teri qoplami ostida joylashgan va o’zining juda mayda o’simtalari bilan sezgi organlarigacha yetib boradigan nerv hujayralaridan tuzilgan bo’lib, qorin nerv zanjiri bilan aloqada bo’ladi. bu hujayralar boshqa o’simtalari bilan qorin nerv tugunlari yoki tomoq oldi gangliylari bilan bog’liq bo’ladi. simpatik- nerv tizimi ichki organ muskullari (ovqat hazm qilish, qon aylanish - bel naychasi, nafas olish teshiklari, ichki sekretsiya organlari) faoliyatini boshqaradi. markaziy nerv tizimi bilan aloqador bo’lgani tufayli simpatik nerv tizimi tashqi muhit sharoitining o’zgarishiga qarab, yuqoridagi organlar ishini ma’lum chegarada o’zgartiradi. lekin bunday hujayralar nerv tizimining boshqa hujayralaridan tamomila ajralgan bo’lmaydi. dendritlarning birortasi orqali ular bilan bog’langan bo’ladi, zarur holda bunday aloqa tufayli ko’p miqdorda retseptor va effektorlari bo’lgan reflektor yoyining harakatiga qo’shiladi. tut ipak qurtining nerv tizimi tuxumda embrion rivojlanishi bilan bir vaqtda hosil bo’ladi. embrionning har bir bo’g’imida o’zining nerv to’qimalari …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tut ipak qurtining nerv tizimi"

1669409270.docx tut ipak qurtining nerv tizimi organizmning hamma faoliyati nerv tizimi tomonidan tartibga solinadi. nerv tizimi hamma tashqi ta’sirlarni qabul qiladi. butun organizm yoki uning ayrim qismlarini bu ta’sirlarga javob berishga tayyorlaydi. nerv tizimi ayrim organizmlarning faoliyatini o’zaro uyg’unlashtirib, organizmning bir butun me’yoriy hayot faoliyatini ta’minlaydi. nerv tizimi ayrim jarayonlarnigina emas, balki bir stadiyadan ikkinchi stadiyaga o’tish bilan bog’liq bo’lgan yangi jarayonlarni yoki aksincha, hayvonning o’sish va rivojlanishini kechiktiruvchi jarayonlarni ham boshqaradi. hasharotlarning nerv tizimi yuqori darajada rivojlangan umurtqali hayvonlarning nerv tizimiga qaraganda yaxshi rivojlanmagan va takomillashmagan, lekin uning tuzilishi va ta’sir etishining ...

DOCX format, 836.6 KB. To download "tut ipak qurtining nerv tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: tut ipak qurtining nerv tizimi DOCX Free download Telegram