tut ipak qurtining sezgi organlari. tut ipak qurtining ichki sekretsiya organlari

DOCX 616.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1669409334.docx tut ipak qurtining sezgi organlari. tut ipak qurtining ichki sekretsiya organlari sezgi organlari markaziy nerv tizimining uchlari hicoblanib, ular tashqi muhit sharoitidagi ta’sirni bevosita qabul qiladi va tashqi sharoitning har qanday o’zgarishiga yoki uning hasharot organizmi ta’siriga javob qaytaradi. bu organlar ikkita asosiy toifaga bo’linadi: mexanik toifaga sezish va ko’rish organi, kimyoviy toifaga esa hid bilish va ta’m bilish organi kiradi. tut ipak qurtida olti juft oddiy ko’z ko’rish organi mavjud. bu ko’zlar boshning yonida joylashgan, bir-biri bilan tomoq usti tugunining ko’rish qismidan chiquvchi bir juft nerv orqali bog’langan bo’ladi. har bir ko’z shox qavat, gavhar va ko’rish nervining nerv tolalariga o’tuvchi to’r pardadan iborat. bunday oddiy ko’z bilan tut ipak qurtlari yaqin masofalarnigina ko’ra oladi. oddiy ko’zlar buyumlarning ko’rinishi va rangini farq qila olmaydi, bu ko’zlar faqat buyumlarga tushgan yorug’likka qarab ularni ajratadi. 56-rasm.a. ipak qurtining ko’z tuzilishi: 1-shox qavat. 2- po’st. 3-qilcha. 4- shoh modda hosil qiluvchi …

lgan qilchalar hid bilish va ta’m bilish organlari hisoblansa kerak, ular mo’ylovning oxirgi bo’g’imida va ichak oldingi qismi devorining ostki tomonida joylashgan. qurtning jag’lari orasida sezuvchi yostiqchalar bo’lib, bular ham sezish va ta’m bilish organlari hisoblanishi mumkin. sezuv organlarining tashqi ta’sirni qabul qilish qobiliyati qurt kattalashib borgan sari ortib boradi. masalan: qurtning birinchi yoshida uning hidlash organi tut bargining hidini 2 sm masofadan; ikkinchi yoshida 7 sm gacha masofadan seza oladi, uchinchi yoshidan boshlab esa hid bilish kun sayin o’tkirlashib boradi. tut ipak qurtining ichki sekretsiya organlari har qanday tirik hujayra uchun ikkita jarayon xarakterlidir. birinchidan, qabul qilingan moddalarni o’zlashtirish va ikkinchidan, uning hayot faoliyati natijasida hosil bo’lgan moddalarni ajratib chiqarishdir. boshqacha aytganda,ajratish har bir hujayraning xususiyatidir. agar ko’pchilik hujayralar o’zidagi jarayonlar natijasida hosil bo’lgan chiqindilarni ajratsa, ayrim guruh hujayralar boshqa hujayralarga ta’sir etuvchi alohida moddalar ajratib chiqaradi. bu bilan ularda borayotgan jarayonlarning o’zgarishiga sababchi bo’ladi,bu esa o’z navbatida butun …

i natijasida bo’ladi. organlarning yana bitta toifasi borki, bu organlar o’sish va rivojlanish ichki jarayonlarning borishiga ta’sir etuvchi maxsus kimyoviy moddalar ajratadi. bu moddalar yangi jarayonlar hosil qiladi yoki, aksincha, ularning hosil bo’lishiga to’sqinlik qiladi. bu organlar ichki sekretsiya organlari, ular ajratadigan moddalar esa gormonlar deb ataladi. hasharotlarning gormonli faoliyati kam o’rganilgan bo’lsa ham, hozirda shu narsa ravshan bo’ldiki, po’st tashlash, metamorfoz, jinsiy yetilish va voltinlikning o’zgarishi kabi jarayonlar har xil ichki sekretsiya bezlari ishlab chiqargan gormonlar ta’sirida amalga oshadi va boshqariladi. gormonlarning ta’siri murakkab va spetsifik xarakterga ega, agar bir xil gormonlar rivojlanishning u yoki bu jarayonlarini hosil qilsa, boshqa gormonlar, aksincha, bu jarayonlarni yoki dastlabki gormon ajratuvchi bezlar faoliyatini to’xtatish qobiliyatiga ega. rivojlanishning turli xil jarayonlari bir xil ichki sekretsiya bezlari ajratgan gormonlar ta’sirida yuz berishi ham ma’lum. binobarin, bitta gormonning o’zi organizm holatiga qarab turlicha jarayonlar hosil qiladi yoki ichki sekretsiyaning bitta bezi turlicha ta’sir etuvchi gormonlar …

nazar, organizmda po’st tashlash o’rniga metamorfoz sodir bo’ladi. bu ish qurt uch yoshdaligida, ya’ni tuxumdan chiqqanidan 13-14 kun keyin o’tkazilsa, u normal rivojlanganidagi kabi ichaklarini bo’shatadi, kichkina, lekin yupqa devorli to’g’ri pilla o’raydi va unda g’umbakka aylanadi. bu pillaning og’irligi normal holdagi pillaning og’irligidan bir necha marta kam bo’ladi. bu ishdan so’ng qurtning to’rtinchi yoshida g’umbaklari nisbatan yirik bo’lgan, kapalaklari esa kichkina bo’lishiga qaramay, normal kattalikdagi tuxumlar qo’ygan. po’st tashlash va metamorfozning boshlanishi faqatgina tomoq usti gangliysining ajratuvchi faoliyatiga bog’liq bo’lmay, balki birinchi ko’krak bo’g’imida joylashgan alohida bezning (protorkal bezning) faoliyatiga ham bog’liqligi gormonal protsesslarning murakkabligini ko’rsatadi. tomoq usti tugunining gormon ajratish vazifasi, gemolimfada gormonlarning bo’lishi, tomoq usti gangliysini olib tashlash va gemolimfani bir qurtdan, ikkinchi qurtga quyish tajribasi orqali isbotlangan. birinchi tajribada tomoq usti tuguni olib tashlangan yoki qurt tanasi undagi gemolimfa tananing oldingi qismidan keyingi qismiga oqib tushmaydigan holda o’rtasidan ko’ndalangiga bog’langan. tomoq usti tuguni olib tashlanganda metamorfoz …

hmagan qurtning po’st tashlashiga yordam beradigan gormon to’planadi. bunday hodisa, monovoltin zotlar, diapauzasining gormonal tabiatini aniqlash tajribasida ham ko’rildi. diapauza tomoq osti gangliysiiing gormonal faoliyati natijasi hisoblanadi, lekin bu faoliyat bu holda «miya» vazifasini bajaruvchi tomoq osti tuguni tomonidan boshqarilishi aniqlangan. kapalakka aylangan vaqtda diapauzani o’tmagan tuxum qo’yishi lozim bo’lgan bivoltin zotining qurtiga shunday zotdan bo’lgan qurtning tomoq osti gangliysi olib o’tkazilsa, bu tomoq osti gangliysining faoliyati tomoq usti gangliysi faoliyati bilan bog’liq bo’lmaganidan tuxumlarni diapauzaga kiritadigan gormonlarni osongina ajratadi. biroq shunday gangliyni ularni bog’lab turuvchi tomoq oldi komissuralarini saqlagan holda «miya» bilan birga o’tkazilsa, birinchi holatdagi kabi natija olinmaydi, ya’ni «miya» tomoq osti gangliysi faoliyatini boshqarib tuxumlarda diapauza hosil qiluvchi garmonlarning ajralib chiqishini tormozlaydi. uchinchi variantda «retsepient»ga komissurasi kesilgan gangliy va «miya» o’tkazilsa, ya’ni «miya» tomoq usti gangliysi bilan nerv orqali bog’lanmasa yangidan diapauzani o’tgan tuxumlar olingan. bu tajribalarning hammasi diapauza gormoni tomoq osti gangliysi ajratishini, lekin uning faoliyatini …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tut ipak qurtining sezgi organlari. tut ipak qurtining ichki sekretsiya organlari"

1669409334.docx tut ipak qurtining sezgi organlari. tut ipak qurtining ichki sekretsiya organlari sezgi organlari markaziy nerv tizimining uchlari hicoblanib, ular tashqi muhit sharoitidagi ta’sirni bevosita qabul qiladi va tashqi sharoitning har qanday o’zgarishiga yoki uning hasharot organizmi ta’siriga javob qaytaradi. bu organlar ikkita asosiy toifaga bo’linadi: mexanik toifaga sezish va ko’rish organi, kimyoviy toifaga esa hid bilish va ta’m bilish organi kiradi. tut ipak qurtida olti juft oddiy ko’z ko’rish organi mavjud. bu ko’zlar boshning yonida joylashgan, bir-biri bilan tomoq usti tugunining ko’rish qismidan chiquvchi bir juft nerv orqali bog’langan bo’ladi. har bir ko’z shox qavat, gavhar va ko’rish nervining nerv tolalariga o’tuvchi to’r pardadan iborat. bunday oddiy ko’z bila...

DOCX format, 616.8 KB. To download "tut ipak qurtining sezgi organlari. tut ipak qurtining ichki sekretsiya organlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tut ipak qurtining sezgi organl… DOCX Free download Telegram