tut ipak qurtining qon aylanish tizimi. tut ipak qurti qonini tarkibiy tuzilishi va tanada qon aylanish jarayoni

DOCX 678,4 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1669409323.docx tut ipak qurtining qon aylanish tizimi. tut ipak qurti qonini tarkibiy tuzilishi va tanada qon aylanish jarayoni hashoratlarning qon aylanish tizimi ochiq holda bo’ladi. ularda qon gavda bo’shlig’ini organlar oralig’ini to’ldirib, yuvib turadi. ovqat hazm bo’lish jarayonida hosil bo’lgan oziq moddalar ham tananing umumiy bo’shlig’iga tushib, har turli organ va to’qimalarning hujayralari tomonidan eritma holda o’zlashtiradi. umurtqali hayvonlarda bunday erigan moddalar qonda bo’ladi: qon, o’zining eng mayda kapillyarlari bilan tananing hamma to’qimalariga etib boruvchi qon tomirlarining bekik tizimida aylanib yuradi. hashoratlarda esa qon vazifasini bajaruvchi suyuqlik, (yuqorida ta’kidlaganimizdek) hamma organlarni ta’minlab, butun tana bo’shlig’i bo’ylab erkin harakat qiladi. qon vazifasini bajaruvchi suyuqlik suyuq holdagi to’qimadan iborat bo’lib, gemolimfa deb aytiladi. gemolimfa tarkibida 80-88% suv, organik va anorganik birikmalar, bo’yovchi moddalar - fermentlar va shakliy elementlar - tirik qon hujayralari - gemotsitlarning bir necha turi bo’ladi. gemolimfa oraliq almashinuv mahsuloti hamma to’qima va hujayralarga yetib boradi, po’st tashlash vaqtida, qurt …

protoplazma bilan o’ralgan bo’lib, rivojlangan sari duksimon cho’zilgan shaklni oladi. 2-2,5 marta yiriklashib duksimon fagotsitlarga aylanadi. bular bo’linib, organizmga kirgan mikroblarni qiradi. fagotsitlar rivojlanishning keyingi davrida qon hujayralarining protoplazmasi donasiz tuzilishini saqlangan holda yana ham kattalashadi va unga enotsitoidlar deb aytiladi. bularda kichikroq yadro va yirik vakuol bo’ladi. qon hujayralari bosqichdan - bosqichga o’tib, qariydi va ular donli sharsimon vakuolli hujayralarga sferulotsitlarga aylanadi. qurt gemolimfasida oksidlovchi fermentlar bo’lib, bular melanoza hodisasini, ya’ni erkin havoda oksidlanishi natijasida to’q - qo’ng’ir yoki qora rangni beradi. turli xil zotlar pillasining rangi turlicha bo’lishi, erkak qurt gemolimfasida urg’ochi qurtlarga nisbatan rangsizroq bo’lishi, oksidlovchi fermentlarning oz-ko’pligiga (erkaklarda ko’p) bog’liq. ipak qurtida gemolimfa tana bo’ylab harakati, elka (orqa) tomonida joylashgan naysimon organ bel naychasining urishi natijasida sodiri bo’ladi. bel naychasi yoki elka qon tomirining oldingi qismi - aorta va keyingi qisqarib - kengayuvchi kameralardan tuzilgan bo’lib, tut ipak qurtining sakkizinchi qorin bo’g’imida joylashgan «yurak»ga bo’linadi. aorta …

an birlashgan bo’lib, birinchi jufti qurt tanasidagi uchinchi ko’krak bo’g’imi bilan birinchi qorin bo’g’imi o’rtasidagi chegarada, oxirgi jufti esa yettinchi va sakkizinchi qorin bo’g’imi orasida joylashgan. yurak devoridagi muskul tolalari yordamida qisqaradi: bunda yurakning hamma qismlari biri-ketin tananing oxirgi qismidan oldingi qismiga tomon qisqaradi. bu to’lqinsimon qisqarish yoki puls urishi, ayniqsa, sakkizinchi bo’g’im oldida yaxshi seziladi. bunday qisqarish obihavo haroratiga, qurtning yoshiga bog’liq. qon aylanish jarayonida gemolimfa tananing umumiy bo’shligidan og’izcha-ustitsa orqali yurakka tushadi: gemolimfani orqa qismdan aortaga haydovchi to’lqinsimon qisqarish natijasida gemolimfa yurak bo’ylab tarqalib, aorta orqali bosh bo’shlig’iga boradi, bu yerdan esa tananing umumiy bo’shligiga tushadi. gemolimfa hamma organ va to’qimalarga borib, uni yuvib, yana og’izchaga qaytib tushadi. yurak qismining kengayishi qanotsimon muskullarning qisqarishi natijasida yuzaga keladi. yurak faoliyati nerv tizimi orqali boshqariladi: tomoq usti nerv tugunlari qo’zg’alish markazi hisoblanadi: qorin nerv tugunlari pulsni boshqaradi. tut ipak qurti qonini tarkibiy tuzilishi va tanada qon aylanish jarayoni ovqat hazm …

mfa ajratadi, bu qon aylanish sistemasida bo’lmasdan, asosan bir to’qimaning hujayralari orasida joylashadi. hasharotlarda qon vazifasini bajaruvchi suyuqlik, bir vaqtning o’zida limfa vazifasini ham bajaradi. bularning hammasi hasharotlardagi ichki bo’shliq suyuqligini keltirib chiqaradi. bunda oraliq almashinuv sodir bo’lib, almashinuv mahsulotini hamma to’qima va hujayralarga yetkazib beradi. bu vaqtda uning o’zi suyuq holatdagi to’qimadan iborat bo’ladi va (bu suyuqlikda osilgan holda hujayralar – gemotsitlar bo’ladi) gemolimfa deb ataladi, ya’ni qon va limfa funksiyasini birlashtiruvchi suyuqlikdir. biroq gemolimfa umurtqali hayvonlar qoniga nisbatan olganda uncha murakkab vazifani bajarmaydi, jumladan, gemolimfa nafas olish jarayonida qon kabi muhim ro’l o’ynamaydi. shunday bo’lsa ham gemolimfa hasharot tanasidagi muhim elementlardan biri hisoblanadi. bundan tashqari, gemolimfa almashinuv mahsulotlarini ichak devoridan hamma organlarga, bundan esa malpigiev naylariga etkazib beradi; unda oraliq almashinuv va ayrim gaz almashinuv jarayonlari bo’ladi. bu shunday muhitki, bunda organlar o’rtasidagi hamma o’zaro kimyoviy aloqalar amalga o’shadi va u, jumladan, nerv tizimi ichki sekretsiya organlari va …

po’st tashlash vaqtida qurt organizmiga ovqat kelmayligan davrda och qolmasligi uchun o’zida zahira oziq moddalarini to’playdi. masalan, g’umbaklik bosqichida hayot faoliyati uchun zarur bo’lgan energiyaning yarmini qon moddalaridan, ikkinchi yarmini esa metamorfoz jarayoni natijasida parchalangan to’qima hisobiga oladi. qurt gemolimfasida 80-88% suv bo’ladi. gemolimfa bu vazifalar bilan birga organizmdagi yoshga qarab o’zgarib turuvchi suv miqdorini ham boshqarib turadi: tuxumdan endi chiqqan qurtda 71 % suv, 5-yoshdagi qurtda esa 80% dan ortiq suv bor. g’umbak va kapalakda suv miqdori 65-75% gacha kamayadi. gemolimfada yog’lar ko’proq; qurt gemolimfasida –2,24%, g’umbak gemolimfasida –4,3% va kapalak gemolimfasida - 5,7% bo’ladi. gemolimfadagi oqsil miqdori o’rtacha 2% ni tashkil etadi (ba’zan ularning miqdori 7-8% gacha boradi). g’umbaklarda oqsillarning miqdori 5-6% gacha boradi, kapalaklarda 2% gacha kamayadi. rivojlanishning hamma bosqichlarida tuzlarning miqdori taxminan bir xil (1,5% ga yaqin). ipak qurti osmotik bosimining muqimligi shunga bog’liq. qurt gemolimfasidagi qattiq moddalarning umumiy miqdori 10% ga yetadi, kul moddalari, taxminan, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tut ipak qurtining qon aylanish tizimi. tut ipak qurti qonini tarkibiy tuzilishi va tanada qon aylanish jarayoni" haqida

1669409323.docx tut ipak qurtining qon aylanish tizimi. tut ipak qurti qonini tarkibiy tuzilishi va tanada qon aylanish jarayoni hashoratlarning qon aylanish tizimi ochiq holda bo’ladi. ularda qon gavda bo’shlig’ini organlar oralig’ini to’ldirib, yuvib turadi. ovqat hazm bo’lish jarayonida hosil bo’lgan oziq moddalar ham tananing umumiy bo’shlig’iga tushib, har turli organ va to’qimalarning hujayralari tomonidan eritma holda o’zlashtiradi. umurtqali hayvonlarda bunday erigan moddalar qonda bo’ladi: qon, o’zining eng mayda kapillyarlari bilan tananing hamma to’qimalariga etib boruvchi qon tomirlarining bekik tizimida aylanib yuradi. hashoratlarda esa qon vazifasini bajaruvchi suyuqlik, (yuqorida ta’kidlaganimizdek) hamma organlarni ta’minlab, butun tana bo’shlig’i bo’ylab erkin harakat qila...

DOCX format, 678,4 KB. "tut ipak qurtining qon aylanish tizimi. tut ipak qurti qonini tarkibiy tuzilishi va tanada qon aylanish jarayoni"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tut ipak qurtining qon aylanish… DOCX Bepul yuklash Telegram