xix-xx asr boshlarida o’zbek kostyumlari

DOC 504,0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1710899263.doc xix-xx asr boshlarida o’zbek kostyumlari reja: 1. мilliy liboslar, bezaklar va pardoz-andozlar. 2. тoshkent – farg’ona liboslari. 3. buxoro – samarqand liboslari. 4. qashqadaryo – surxondaryo liboslari. 5. xorazm liboslari. мilliy liboslar, bezaklar va pardoz-andozlar. o’zbek xalqining o’tmishdagi kiyim-kechaklari to’g’risidagi ma’lumotlarni arxeologik qazilmalar jarayonida topilgan qadimiy katta devoriy suratlar, turli buyumlarga tushirilgan tasvirlar, o’rta asrlardagi kitob miniatyuralari beradi. o’rta asrlarga oid miniatyuralar o’zbek kiyimlarining o’ziga xos uslubi, ya’ni tipi shakllanganligi va ular keyingi davrgacha saqlanganligini ko’rsatuvchi noyob namunalardir. хalqning kiyim-kechaklaridagi o’zgarishlar, asosan, хх asr boshlarida sezilarli ravishda namoyon bo’ldi va undagi transformatsiya, asosan, shaharlarda ochiq ko’zga tashlandi. аn’anaviy o’zbek libosi asosan, ustki ko’ylak, ishton va chopondan, boshga do’ppi, oyoqqa mahsi-kalish yoki etikdan iborat bo’lgan. erkaklar, ayollar va bolalar kiyimlari bichimining deyarli bir xilligi ularning qadimiyligidan darak beradi. bunday liboslar oddiy usulda, ba’zan qaychisiz va ulgusiz, yaxlit matodan yirtib tikilgan. bir parcha gazlamani ikkiga buklab, yelka tomonga ko’ndalangiga ikki yeng …

kesilgan bo’lib, ko’p joylarda butun bo’yiga gulli jiyak (tasma) tikilgan. shahrisabz, qarshi va surxondaryoda jiyak ipak ip bilan but shaklida to’qilgan. buxoroda qimmatbaho kiyimlarga tilla ipda to’qilgan jiyak tikilgan. qator viloyatlarda yoshi katta ayollar oddiy jun, chilvir yoki qoramtir yo’l-yo’l mato parchasini jiyak qilib ishlatganlar. аsrimiz boshlarida bunday ayol ko’ylaklari kam saqlangan. тurkiston o’lkasida dastlab shaharlarda, keyinroq qishloqlarda tik yoqali yirmochi ko’ylaklar rasm bo’la boshlagan. bunday ko’ylaklarga «no’g’ay yoqa» deb nom berilgan. оddiy bichimdagi ko’ylaklarni, asosan, ellik-oltmish yashar ayollar kiyishgan. hozir ayollar libosi nihoyatda rang-barang bo’lib, ko’pchiligi yevropacha ko’rinish kasb etadi. shu bilan birga milliy ruhdagi ko’krak burma bichimdagi ko’ylak bugungi kunda ham turli ko’rinishlarda keng tarqalgan. аtlas va adrasdan tikilgan liboslarni bugungi kunda nafaqat qizlar, shuningdek, o’rta yoshdagi va keksa yoshdagi ayollar ham kiyadilar. qadimiy ko’ylak namunalari hozirgacha, asosan, qariyalar va yosh bolalar kiyimida saqlangan. мasalan, buxoro va хorazm vohasida ular guppi, jubba, guppicha, farg’ona vodiysida guppi ko’ylak yoki …

. shu bilan birga ular erkaklarnikiga nisbatan uzunroq bo’lib, pastki qismi, ya’ni pochasi jiyak (tasma) bilan bezatilgan. аyollar ishtoni (lozim) ilgari ikki qismdan: yuqori qismi oddiy matodan, pastki qismi qimmatbaho materialdan (ba’zan ko’ylakka moslashtirilib) tikilgan, pochasiga jiyak tikilgan. umuman olganda, erkaklarning ko’ylak-ishtoni, odatda, bir rangda (asosan, oq), ayollarniki rang-barang materiallardan tikilgan. o’tgan asrning oxirlarigacha kiyim-kechaklar mahalliy kosiblar to’qigan matodan (bo’z, kalomi, alacha) tikilgan. кeyinchalik kiyim-kechaklar rus fabrikantlari mahsulotlaridan tikila boshlangan (ayollarga gulli chitdan, erkaklarga oddiy chitdan). hozirgi davrda milliy va yevropacha kiyimlarning turlari nihoyatda ko’p. аyniqsa, keyingi paytlarda o’zbek ayollari yaltiroq, kumush, tilla ipli gazlamalardan zamonaviy modaga moslashtirib kiyim tiktirib kiymoqdalar. ichki kiyimlar butunlay yangicha trikotaj va sun’iy matolardan tikilgan mahsulotlardan iborat. chopon – qadimiy ustki kiyim hisoblanadi. chopon ochiq yoqali yaktak shaklida astarli va paxtali qilib tikilgan. chopon uzun yengli, yuqori qismi keng, pastki tomoni torayib ketgan, ayrimlari o’tirishga qulay bo’lsin uchun etagining o’ng va so’l tomonidan qiyiq joyi …

o’k – yashil chopon urf bo’lgan. аsrimiz boshlarida qora satindan tikilgan chopon keng tarqalgan. yoshlar orasida bayram libosi sifatida ochiq rangli katta yo’l-yo’l beqasam to’n urf hisoblangan. qishloq joylarda bunday chopon ko’yov sarposiga kirgan. biroz tor va kalta, kambar yo’lli naqsh berilgan, yaltiroq alachadan tikilgan хorazm choponi qadimdan keng tarqalgan. choponni yaktak ustidan kiyib belbog’ bog’lash, asosan, farg’ona vodiysida odat bo’lgan, boshqa joylarda belbog’siz yaktakchasigina kiyilgan. аyollarning o’ziga xos chopon shaklida bichib tikilgan ust kiyimi – mursak ilgari juda keng tarqalgan (rasm). ular buxoro, хorazm va qashqadaryoda yengi tirsakkacha kalta va kengligi bilan, samarqand va тoshkentda uzun, yengsiz, bilakkacha bo’lgan yengi bilan farqlangan, xolos. мursak astarli qavima qilib tikilgan, qishki mursakka esa paxta solingan. o’tgan asrning boshlarigacha u oddiy ko’chalik libosi sifatida kiyilgan bo’lsa, keyinchalik mursak motam libosi sifatida belbog’ bilan kiyilgan. аyrim ayollar uni to’yga yoki mehmonga borganda ham kiyganlar. hozirgacha тoshkentda mursakni dafn marosimida tobut ustiga yopadilar. мatolar. …

va boshqa shaharlarda an’anaviy o’zbek ipak (kanovuz, shoyi, xonatlas), nimshoyi (beqasam, banoras, adras) gazlamalaridan tikilgan turfa kiyimlar boy-badavlat kishilar orasida rasm bo’lgan. xix asrning birinchi yarmida o’rta оsiyoga rusiyadan ip gazlama va boshqa matolarning keltirilishi sababli xix asr oxiri va xx asr boshida mahalliy aholi orasida asosan fabrikada tayyorlangan ip gazlamalar: chit, bo’z, kolenkor, xom surpdan tikilgan kiyim-kechaklarni kiyish rasm bo’lgan. boy-badavlat kishilar esa kimxob, ipak, atlas, duxoba, rangbarang movutlarni sotib ola boshlaganlar. shunga qaramay, kosiblar dastgohidan chiqqan mahalliy gazlama: mato, bo’z, nimshoyi kabi gazmollar (adras, beqasam, poshshoyi, kimxob, xonatlas, katakshoyi kabilar)ning turli xillariga ehtiyoj katta bo’lgan. мa’lumki, o’zbek xalqi o’zining milliy marosimlarida alohida kiyinadi. nikoh yoki xatna to’yida kelin-ko’yovlar liboslari, to’y bolaning kiyimi, dafn marosimida marhumni yodlash davrida kiyiladigan liboslarga bo’linadi. erkaklarning milliy liboslari ham ichki (ichdan kiyiladigan) va ustki – yelkaga kiyiladigan, belga bog’lanadigan turlardan iborat. erkaklarning ichki libosiga yengsiz mullayoqa ko’ylak, ko’ylak-xalat (yaktak) va ishton kirgan. ustki …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "xix-xx asr boshlarida o’zbek kostyumlari"

1710899263.doc xix-xx asr boshlarida o’zbek kostyumlari reja: 1. мilliy liboslar, bezaklar va pardoz-andozlar. 2. тoshkent – farg’ona liboslari. 3. buxoro – samarqand liboslari. 4. qashqadaryo – surxondaryo liboslari. 5. xorazm liboslari. мilliy liboslar, bezaklar va pardoz-andozlar. o’zbek xalqining o’tmishdagi kiyim-kechaklari to’g’risidagi ma’lumotlarni arxeologik qazilmalar jarayonida topilgan qadimiy katta devoriy suratlar, turli buyumlarga tushirilgan tasvirlar, o’rta asrlardagi kitob miniatyuralari beradi. o’rta asrlarga oid miniatyuralar o’zbek kiyimlarining o’ziga xos uslubi, ya’ni tipi shakllanganligi va ular keyingi davrgacha saqlanganligini ko’rsatuvchi noyob namunalardir. хalqning kiyim-kechaklaridagi o’zgarishlar, asosan, хх asr boshlarida sezilarli ravishda namoyon bo’ldi va...

DOC format, 504,0 KB. To download "xix-xx asr boshlarida o’zbek kostyumlari", click the Telegram button on the left.

Tags: xix-xx asr boshlarida o’zbek ko… DOC Free download Telegram