qozoq va qirg’iz milliy kostyumi

DOC 61,0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1409032396_58948.doc qozoq milliy kostyumi qozoq va qirg’iz milliy kostyumi reja: 1. qozoq erkaklar va ayollar kostyumi. 2. qirg’iz erkak va ayollar kostyumi. 3. qozoq va qirg’iz kostyumida qo’llangan naqsh va bezaklar. qozoq milliy kostyumi shakllanishida mamlakat hududida ro’y bergan etnik jaraynlarning ta’siri nihoyatda kattadir. qozoq kostyumi o’z tarixi davomida ko’plab o’zgarshlarga uchragan bo’lsada, o’tmish bilan bog’liq va qozoq xalqi mentalitetiga xos bo’lgan umumi xususiyatlarni o’zida saqlab qolgan. bu umumiy jiatlardan biri liboslarda qo’llanilgan matolar bilan bog’liq. masalan, to’n uchun yo’l – yo’l matolar, ko’ylaklar uchun oq matolar qo’llanilgan. bundan tashqari liboslarga berilgan bezaklar ham umumiy xarakterga ega bo’lgan, yani naqshlar xoch shaklida ifodalangan. ayollar kostyumi erkalar kostyumiga o’xshab ketsada, ba’zi detallari va bezaklari bilan ulardan farq qilgan. ko’ylak – ayollarning qadimiy tunikasimon bichimga ega bo’lgan ichki kiyimi hsoblangan. keyinroq ko’ylak ichidan yengsiz ich ko’ylak kiya boshlashgan. bu ich ko’ylaklar oq matodan yengsiz qilib tikilgan. bo’yin o’mizi keng, yelkasi tor bo’lgan. …
2
emzal), yengsiz bo’lsa yengsiz kamzul (jensez kemzal), kalta yengli bo’lsa sho’lak jen kemzal deb atalgan. ba’zan yengsiz nimchalarni kamzul yenglisini beshmet deb atashgan. kamzullarni yorqin rangli barqutdan yaxlit astarli qilib tikishgan. yosh qizlar yorqin rangli, o’rta yashar ayollar va keksa ayollar to’q rangli kamzullar kiyishgan. hatto kambag’al oila ayollarining ham bayram kamzuli bo’lgan. ishtonlar qadimda qozoq ayollari otda yurganda ayollar kiyimining ajralmas qismi hisoblangan. ular qo’y terisidan, jun matodan va dag’al paxtalk matolardan tikilgan. ustki ishtonlar shalbar, ichki ishtonlar dalbar deb atalgan. ishtonlar uzunligi tizzadan pastda bo’lib, bel qismida ishtnbog’i bo’lgan. shapan. ayollarning uzun yengli qadimiy libosi hisoblangan. yilning issiq fasli uchun shapanlar yengil matodan, sovuqda kiyish uchun astarli qavilgan shapanlar tikishgan. eski tunikasimon bichimli choponlar ochiq yoqali, keyingi davr choponlari qaytarma yoqali bo’lgan. bayram uchun tikilgan shapanlar qimmatbaho matolardan tikilib mo’yna parchalari bilan bezalgan. to’y libosi turmushga chiqayotgan qiz sarposining ajralmas qismi hisoblangan. bu libos barqut, atlas, shoyi kabi …
3
qizlar bosh kiyimi qozog’istonning barcha hududlarida bir xil bo’lgan. qizlar ikki xil bosh kiyimi: do’ppi (takiya) va issiq bosh kiyimi mo’yna qaytarmali bo’rik kiyishgan. qaytarmasi qunduz, tulki, bo’rsiq mo’ynasidan tayyorlangan. saukele – konus shaklidagi kelinlar bosh kiyimi bo’lib qubbasi 70 sm gacha uzunlikda bo’lgan. u turmushga uzatilayotgan qiz sarposida majud bo’lishi shart bo’lgan. saukeleni kelinlar to’yda va to’ydan so’ng ham bir necha bayramlarda kiyishgan. saukele kelinlarning jamiyatdagi o’rnini belgilab bergan. kambag’al oila qizlari uchun satindan, jun matodan tikilib, shisha munchoqlar bilan bezak berilgan. boy xonadon ayollari imkon qadar qimmatbaho matolardan foydalanishgan. bezaklar ham kumush va oltindan ishlangan. sakelening yon tomonidan quloq to’skichlar tikilgan ular belgacha tushib turgan. ayollar birinchi farzandi tug’ilishi bilan erli ayollar bosh kiyimlarini kiyishgan. bu bosh kiyimlari ikki qismdan iborat bo’lib, ichki qismi “kimeshek” deb atalgan. u boshga kiyilib, ustidan ustki qismi aylantirib o’ralgan. bu bosh kiyimi detallari ayollarning yoshi va qaysi qabila yoki urug’ga mansubligiga qarab …
4
ini bilsa bo’lardi. boy qozoqlar o’zlrining davlatlarini namoyish qilish maqsadida hatto issiq kunda ham bir necha qavat to’n kiyib yurishgan. eng ustidan qimmatbahosini, ostidan esa arzonrog’ini. erkaklar issiq kiyimlari yakka ko’rinishga ega bo’lgan: tuya va qo’y junidan kupe, qo’y terisidan to’n va yopinchiq po’stin ishik. erkaklar liboslarida belbog’ bo’lishi majburiy edi. belbog’lar charmdan, gazlamadan, boy kishilarniki barqut va shoyidan tikilgan. qozoq erkaklari bosh kiyimi quyidagi turlarga bo’lingan: 1. yengil bosh kiyimi – do’ppi 2. mo’yna qalpoqlar – tebetey 3. dag’al matodan boshlik (kulepara) 4. movut qalpoq 5. mo’ynali qalin qalpoq - tumoq. 5. qishki mo’ynali qalpoq do’ppi qozoq erkaklarining doimiy bosh kiyimi hisoblangan. do’ppini dag’al paxtalik, barqutr, shoyi, yo’l yo’l va sidirg’a matolardan tikishgan. do’ppilarga kashta va naqshlar bilan bezak berishgan. keksa kishilar yupqa jun astarli do’ppilar kiyishgan. yozda mo’yna qaytarmali bo’rik debataluvchi qalpoqlar yoki kigiz qalpoqlar kiyishgan. qishda tumoq deb nomlangan mo’ynadan tayyorlangan qalpoq kiyishgan. kulepara – dag’al matodan …
5
zakovat, qizil - olov, yashil - yoshlik, qora - yer ramzi edi. liboslarni tikishda qozoqlar charm, mo’yna, sitets, bo’z, adras, atlas, beqasam, podshoi matolaridan foydalanishgan. qirg’iz milliy kostyumi. xix asrning o’rtalariga qadar qirg’iz liboslari qo’lda qo’y va tuya junidan to’qilgan matolar va kigizdan hamda o’zbek va tojik shaharlaridan keltirilgan matolardan tikilgan. xix asrning ikkinchi yarmidan boshlab esa rossiyadan keltirilgan paxtalik, duxoba va ipak matolar iste’molga kirib kelgan. kiyim bosh juda qimmat bo’lganligi sababli u toki yirtilib tamom bo’lgunicha kiyib yurishgan. yuqori tabaqa vakillarining liboslari oddiy chorvadorlar kiyimidan farq qlgan. bu liboslar pishiq va qimmat matolardan tikilib qimmatbaho mo’yna bilan ishlov berilgan va kashta bilan bezalgan. xix asrning ikkinchi yarmidan boshlab boy chorvadorlar tayyor kiyimlar sotib ola boshladilar, shu bilan qirg’iz an’anaviy kostyumiga yangi elementlar kirib kela boshladi. xix asrda qirg’iz erkaklari ichki kiyimlari ko’ylak va cholvordan iborat bo’lgan. ko’ylakni oq bo’zdan tunikasimon bichimli tizzadan uzun, yengi qo’l kaftini yopib turadigan, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "qozoq va qirg’iz milliy kostyumi"

1409032396_58948.doc qozoq milliy kostyumi qozoq va qirg’iz milliy kostyumi reja: 1. qozoq erkaklar va ayollar kostyumi. 2. qirg’iz erkak va ayollar kostyumi. 3. qozoq va qirg’iz kostyumida qo’llangan naqsh va bezaklar. qozoq milliy kostyumi shakllanishida mamlakat hududida ro’y bergan etnik jaraynlarning ta’siri nihoyatda kattadir. qozoq kostyumi o’z tarixi davomida ko’plab o’zgarshlarga uchragan bo’lsada, o’tmish bilan bog’liq va qozoq xalqi mentalitetiga xos bo’lgan umumi xususiyatlarni o’zida saqlab qolgan. bu umumiy jiatlardan biri liboslarda qo’llanilgan matolar bilan bog’liq. masalan, to’n uchun yo’l – yo’l matolar, ko’ylaklar uchun oq matolar qo’llanilgan. bundan tashqari liboslarga berilgan bezaklar ham umumiy xarakterga ega bo’lgan, yani naqshlar xoch shaklida ifodalangan. ayolla...

DOC format, 61,0 KB. To download "qozoq va qirg’iz milliy kostyumi", click the Telegram button on the left.

Tags: qozoq va qirg’iz milliy kostyumi DOC Free download Telegram