o’zbеk xalqi etnologiyasi

DOC 79,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1402832658_43089.doc www.arxiv.uz oâzbðµk xalqi etnologiyasi. rðj a: 1. oâzbðµk xalqining etnografik oârganish. 2. oâzbek xalqining etnogðµnðµzi va etnik tarkibi. 3. oâzbðµklarning an'anaviy xoâjaligi. 4. moddiy madaniyat. 5. ijtimoiy va oilaviy munosabatlar. ma'naviy madaniyat. 6. oâzbðµkistonda xozirgi etnik-madaniy jarayonlar. tayanch soâzlar: oâzbðµk xalqining eng qadim zamonlardan to xozirgacha etnik tarkibi va etnogðµnðµzi. oâzbðµk xalqi etnografiyasini oârganish. an'anaviy mashgâulotlari va xoâjalik faoliyati. sugâorma va lalmi dðµhqonchilik. suv xoâjaligi. an'anaviy agrotðµxnika, chorvachilik, xunarmandchilik. transport vositalari va savdo. moddiy madaniyat. ijtimoiy munosabatlar. xalq bayramlari va oâyinlar. oilaviy-maishiy turmush marosimlari va an'analari. diniy tasavvurlar va xalq e'tiqodlari. ilm-fan. folklor va adabiyot. xalq amaliy san'ati. oâzbekistonda xozirgi etnik madaniy jarayonlar. oâzbðµk xalqi oâzining koâp asrlik moziy tarixiga ega. xalqimiz juda katta davr ichida bir qancha ijtimoiy iqtisodiy bosqichlarni oâtib murakkab jarayonlar davomida elat va sungra millat boâlib shakllangan. ana shu shakllanish jarayonlarini oârganish etnografiya fanining xozirgi davrdagi eng dolzarb vazifalaridan biridir. sirdaryo bilan amudaryo oraligâidagi markaziy …

lar qishloqlarda uchratish mumkin. surxondaryo va xorazm viloyatlari aholisining dðµyarli hammasi oâzbðµk. boshqa joylarda oâzbðµklar turli millat vakillari bilan birga yashaydi, lðµkin hamma yðµrda ular koâpchilikni tashkil etadi. qoraqalpogâistonda oâzbðµklar janubiy tumanlar â turtkul, bðµruniy, amudaryo atroflarida yashaydi. qirgâizistonda oâzbðµklar ush viloyatida. tojikistonda xisor vodiysida, shuningdðµk rðµspublikaning janubiy xududlarida, qozogâistonning janubida hamda jambul, shimkðµnt viloyatlarida yashaydi. oâzbðµklarning bir milliondan ziyodi afgâonistonda hamda xitoyning sinzyan-uygâur avtonom viloyatidagi maymana qishloqlarida umrguzaronlik qilishadi. shuningdðµk, oâzbðµklarni turkiya, saudiya arabistoni, aqsh olmoniya kabi xorijiy davlatlarda ham uchratish mumkin. markaziy osiyoning xususan ikki daryo - jayxun va sayxun oraligâida miloddan avvalgi ii-i asrlar milodning v asrlarida yashagan odamlarning xayoti va madaniyati xaqida qimmatli ma'lumotlar arxðµologlar tomonidan toâplandi. antropologlarning bu xudadda olib borgan tadqiqotlari xozirgi oâzbðµk va voha tojiklariga xos antropologik tip miloddan avvalgi birinchi ming yillikning oxirlari va milodning boshlarida sayxunning oârta va qoâyi oqimlari zonasida shakllanib kðµyinchalik milodning ii-iii asrlarida fargâona bilan xorazm voxalariga zarafshon …

va milodning birinchi asri arafasida jayxun va sayxun oraligâiga shimoldan koâchib kðµlgan turkiyzabon xalqlari jayxunning janub tarafidan koâchib oâtgan va fors tilida soâzlashuvchi oâabilalari shuningdðµk iv-v asrlar da bu yðµrga shimol tomondan koâchib kðµlgan xionit, kidorit. eftalit dðµb ataluvchi xalqlar va nixoyat, vi-vii asrlar da oârta osiyoda shuningdðµk xozirgi afgâonistonning shimoliy qismida oâz hukmronligini oârnatgan gâarbiy turk xoqonligi xalqi - turklarning roli katta boâldi. davrlar oâtishi bilan oâzbðµklarning etnik tarkibi boyib, takomillasha boshladi. x asr oxiri xi asr boshlarida qoraxoniylar bilan birga oltoy, yettisuv va sharqiy turkistondan movoraunnaxrga koâchib kðµlgan bir qancha qabilalar, turgashlar, tuxsilar, qarluqlar, chigillar. ugâuzlar, argâinlar. va boshqa turkiy zaboni qabilalar oâlkaning sharqiy eron va turk tilarida soâzlashuvchi aholisi tarkibini etnik jihatdan boyitdi. x-xi asrlar da oâzbðµk xalqi toâla shakllandi, ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy jihatdan rivojlandi. eski oâzbðµk tiliga asos boâlgan qarluq - chigil lahjasi rivoj topdi va yozma adabiyot darajasiga koâtarildi. bu lahxja oâzbðµk xalqining umumiy tili …

koâchmanchi oâzbðµklar ozchilikni tashkil qilsa ham zur siyosiy va harbiy koâchga ega boâlishgan, ular asta-sðµkin oâtroq dðµhqonchilikka oâtishgan. xix asr oxiri va xx asr boshlarida oâzbðµklar uchta katta etnografik guruhdan iborat boâlgan vohalarda joylashgan qadimgi oâtroq aholi. ikki daryo oraligâida yashagan qabilalar bilan kðµlgindi turk-mugâul hamda kðµyingi oâgâizlar bilan aralashib kðµtgan yarim koâchmanchi turmush tarzi va urugâ-qabilaviy nomlarini saqlagan avlodlar: dashti qipchoqdan kðµlgan qabilalarning oâtroqlasha boshlagan elatlarning avloddari. turkiston rossiya tomonidan bosib olingach oâzbðµk xalqi milliy birligi bir oz tðµzlashdi, oâzbðµk millati shakllana boshlandi. ammo oârta osiyoni turkiston gðµnðµralâgubðµrnatorligi, xðµva xonligi va buxoro amirligiga boâlinganligi oâzbðµklarni etnik jihatdan toâla shakllanishiga ancha gâov boâldi. oktabr toântarishi arafasida oâzbðµklar patriarxalâurugâchilik sharoitida yashagan. etnik tarqoqlik hukm surgan xolatning barcha qatlamlari bir hil moddiy va ma'naviy taraqqiy etmagan edi. shuningdðµk bu oâzbðµk qavmlarining bir-birlariga yaqinlashuvi va uygâunlashuvi jarayonlarini asta-sðµkin unutishib oâzlarini oâzbðµk dðµb atashadi va oâzbðµk millatining mushtarak tarkibiga kirdi. moddiy madaniyati. oâzbðµk zamini …

shloq shaxardagi 5-10 mahallaning birida uz novvoyi, tðµgirmonchisi, qassobi, duradgori, sartoroshi, takachisi, tðµmirchisi, yamoqchisi, ip yigiruvchisi, tukuvchisi, kunchisi, tikuvchisi mavjud edi, olis qishloqlarda bir yoâla bir nðµcha xunarga qoâl oâradigan xunarmandlari boâlgan. qoâli gul ustalar ishlagan qadimiy mðµtall buyumlarnish xilma-xili rðµspublikamizning koâpgina muzðµylarida namoyish qilinayotganligi bðµjiz emas. qoâyma qozonlar, shamdon chiroqdon, manqaldon, usmadon, qulf, zanjir. turli badish buyumlarni hamma qiziqib tomosha qilmoqda. misgarlar yasagan qumgâon, oftoba va turli-tuman uy-ruzgâor talab katta edi. transporti. oâzbðµkiston qadimiy karvon yoâllariga boy oâlka hisoblanadi. buyuk ipak yoâli butoân dunyoga mashxur boâlgan, bu yoâldan ot-tuya karvonlari kðµtma-kðµt oâtib turgan. karvon yoâllari kuxna xorazmdan shimolda kazalinsk, pðµrovsk, irgiz shaxarlari tomon gâarbda astraxan, kaspiy dðµngizi qirgâoqlari sari, sharqda jizzax, toshkðµntga, janubda esa ashgabat, mari, buxoroga olib borgan. koâpincha tuya korvonlari bilan yoâl yoârgan. odatda har bir karvonda 20-30 ta, ba'zan esa xatto 60-70 ta tuya boâlgan. karvonboshiga nor tuya qoâyilgan. boy savdogar yoki karovn egalari bu tuyaga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’zbеk xalqi etnologiyasi"

1402832658_43089.doc www.arxiv.uz oâzbðµk xalqi etnologiyasi. rðj a: 1. oâzbðµk xalqining etnografik oârganish. 2. oâzbek xalqining etnogðµnðµzi va etnik tarkibi. 3. oâzbðµklarning an'anaviy xoâjaligi. 4. moddiy madaniyat. 5. ijtimoiy va oilaviy munosabatlar. ma'naviy madaniyat. 6. oâzbðµkistonda xozirgi etnik-madaniy jarayonlar. tayanch soâzlar: oâzbðµk xalqining eng qadim zamonlardan to xozirgacha etnik tarkibi va etnogðµnðµzi. oâzbðµk xalqi etnografiyasini oârganish. an'anaviy mashgâulotlari va xoâjalik faoliyati. sugâorma va lalmi dðµhqonchilik. suv xoâjaligi. an'anaviy agrotðµxnika, chorvachilik, xunarmandchilik. transport vositalari va savdo. moddiy madaniyat. ijtimoiy munosabatlar. xalq bayramlari va oâyinlar. oilaviy-maishiy turmush marosimlari va a...

Формат DOC, 79,0 КБ. Чтобы скачать "o’zbеk xalqi etnologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’zbеk xalqi etnologiyasi DOC Бесплатная загрузка Telegram