tovushlarning nutqdagi pozitsion o'zgarishlari. reduksiya

DOC 35,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (3 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1503125902_69035.doc tovushlarning nutqdagi pozitsion o'zgarishlari. reduksiya nutqdagi turli faktorlar natijasida tovushlar bir biriga ta'sir qiladi. bunday faktorlardan biri tovushning o'rni, uning boshqa tovushga qo'shni holatda bo'lishi, tovushlarning birikuvi va urg'uning tabiatiga bog'liq. tovushlarning pozitsion va kombinator o'zgarishlari farqlanadi. (kombinator o'zgarishlar keyingi bo'limda beriladi). ma'lum holatda ro'y beruvchi tovushlarning o'zgarishi pozitsion o'zgarishshlar deb ataladi. pozitsion o'zgarishlar uch turga ega: 1) urg'uga nisbatan urg'uli va urg'usiz unlilar farqlanadi; 2) bo'g'in va uning tabiatiga ko'ra ochiq va yopiq hamda berkitilgan va berkitilmagan bo'g'inlar farqlanadi; 3) so'zdagi o'rniga ko'ra so'z boshi, o'rtasi va oxiridagi tovushlar va ularning birikmalari farqlanadi. unli tovushlarning urg'usiz bo'g'inlarda kuchsizlanishi yoki o'zgarishi reduksiya deyiladi. odatda sifat va miqdor reduksiyasi farqlanadi. urg'usiz yopiq bo'g'inlarda unlilar cho'ziqligining qisqarishi va kuchli artikulatsiya qilinishining yo'qolishi miqdor reduksiya deb ataladi. masalan, sanash so'zining boshdagi urg'usiz /a/, oxiridagi /a/ ga qaraganda ancha kuchsiz va qisqa talaffuz etiladi. rus tilidagi гóрод, городá so'zlarida urg'usiz unlilar kuchsiz va …

ida bunday xususiyat yetarli darajada ko'zga tashlanmaydi. reduksiyaga uchragan tovushlar urg'uli tovushlarga qaraganda aniq bo'lmagan kuchsiz va qisqaroq talaffuzga ega. reduksiyaning darajasi faqat tovushning holatiga emas, balki talaffuz stiliga ham bog'liq. odatda to'liq talaffuz stilida reduksiya minimal darajada bo'lib, og'zaki nutq stilida esa, u maksimal darajada ro'y beradi. undan tashqari reduksiyaning darajasi unlilarning tilning ko'tarilishiga ko'ra belgilariga (yuqori, o'rta, quyi) ham bog'liq. undosh tovushlar ham pozitsion o'zgarishlarga uchrashi mumkin. o'zbek tilida so'z oxiridagi jarangli undoshlar jarangsizlashishi bunga misol bo'la oladi (kitob /kitop/, qand /qant/ kabi). ba'zan ko'p bo'g'inli so'zlarda so'z oxiridagi jarangsiz undoshlar jarangli bo'lib talaffuz etiladi (bilak-bilagi, kurak-kuragi, tilak-tilagi kabi). turli holatlarda tovushlarning talaffuzi har xil o'zgarishlarga uchraydi. n.s. trubetskoy ko'rsatishicha «… amaliy jihatdan aynan bir tovushni bir pozitsiyada ham bir necha marta aniq va bir turda talaffuz etish mumkin emas» . nutqda tovushlarning turli pozitsion o'zgarishlarini qancha chuqur o'rganilsa, shunchalik ko'p tovushlarning turlari aniqlanishi mumkin. adabiyotlar 1. аракин …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tovushlarning nutqdagi pozitsion o'zgarishlari. reduksiya" haqida

1503125902_69035.doc tovushlarning nutqdagi pozitsion o'zgarishlari. reduksiya nutqdagi turli faktorlar natijasida tovushlar bir biriga ta'sir qiladi. bunday faktorlardan biri tovushning o'rni, uning boshqa tovushga qo'shni holatda bo'lishi, tovushlarning birikuvi va urg'uning tabiatiga bog'liq. tovushlarning pozitsion va kombinator o'zgarishlari farqlanadi. (kombinator o'zgarishlar keyingi bo'limda beriladi). ma'lum holatda ro'y beruvchi tovushlarning o'zgarishi pozitsion o'zgarishshlar deb ataladi. pozitsion o'zgarishlar uch turga ega: 1) urg'uga nisbatan urg'uli va urg'usiz unlilar farqlanadi; 2) bo'g'in va uning tabiatiga ko'ra ochiq va yopiq hamda berkitilgan va berkitilmagan bo'g'inlar farqlanadi; 3) so'zdagi o'rniga ko'ra so'z boshi, o'rtasi va oxiridagi tovushlar va ularning...

DOC format, 35,0 KB. "tovushlarning nutqdagi pozitsion o'zgarishlari. reduksiya"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tovushlarning nutqdagi pozitsio… DOC Bepul yuklash Telegram