синтактик услубият содда гаплар услубияти

DOC 165,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1484243431_67520.doc синтактик услубият содда гаплар услубияти р е ж а: 1. синтактик услубиятнинг мундарижаси, мақсад ва вазифалари. 2. синтаксиснинг стилистик имкониятлари. 3. илмий услуб синтаксиси элементлари. 4. сўзлашув услубининг синтактик элементлари. 5. бадиий услуб синтаксиси элементлари. 6. синтактик синонимия стилистик восита сифатида. -гап бўлаклари синонимияси; -сўз бирикмаси доирасида синонимия; -гаплар синонимияси: содда гаплар синонимияси, қўшма гаплар синонимияси. 7. ифода мақсадига кўра гап турларининг стилистик хусусиятлари. 8. тасдиқ ва инкор гапларнинг қўлланиши. 9. бир таркибли гапларнинг стилистик хусусиятлари: -шахси аниқ гап; -шахси ноаниқ гап; -шахси умумлашган гап; -эгаси топилмайдиган гап; -номинатив гап. 10. гап бўлакларнинг функционал қўлланиши. 11. гапда сўзлар тартибининг стилистик вазифаси. 12. уюшиқ бўлакларнинг стилистик вазифаси. 13. ундалма стилистик восита сифатида. 14. кириш бўлакларнинг ва киритмаларнинг стилистик хусусиятлари. 1. синтактик услубиятнинг мундарижаси, мақсад ва вазифалари. верли м.: «услуб сўзга қараганда кўпроқ гапда шаклланади». гальперин и. р.: услубнинг ўзига хос белгилари унинг синтактик қурилишидадир. гвоздев а. н.: «синтаксиснинг стилистика учун …

бирликлар маълум функционал стилларда кенг қўлланиб, бошқалари учун эса типик бўлмайди. масалан, эргашган қўшма гаплар, йиғиқ гаплар функционал стилнинг бир кўринишида кўп, бошқа кўринишида эса кам қўлланади. аммо бундай ҳолларда ҳам гапнинг конкрет типи, унинг тузилиши, лексик ва морфологик таркиби функционал стиллар учун умумий характерда бўлади. айниқса, ҳозирги ўзбек адабий тилида ривожланган синтактик ҳодисалар синонимияси функционал стил учун туганмас манбадир. 2. синтаксиснинг стилистик имкониятлари. синтактик стилистика бирликларини белгилаш бу соҳанинг предметини белгилаш демакдир. риторика, поэтика, адабиёт назариясида синтактик фигуралар деб аталган қурилмалар стилистик сннтаксис воситалари деб қаралади. бундан ташқари, ўринли ва оригинал қўлланган синтактик қурилмалар ҳам стилистик воситалар бўлиб хизмат қилади. антик риторикадан бошлаб синтактик фигуралар деб аталаётган ҳодисалар (риторик сўроқ, эллипс, градация, банд, анафора, эпифора, такрор, антитеза кабилар) бадиий-поэтик синтаксис бирликлари ҳисобланади. ўзбек тили бадиий-поэтик синтаксиси элементлари ҳақида фикр юритилганда ҳам, шулар тилга олинади. ўзбек тили тараққиётининг ҳозирги босқичида функционал услублар фарқланиб, унинг илмий, бадиий, публицистик, расмий иш қоғозлари, …

ра ҳам илмий матнлар учун тўлиқ гаплар характерли. бунда тўлиқсиз гап фикрнинг аниқлигига путур етказади. илмий ифодада логик изчилликни таъминловчи муайян сўз тартибига амал қилиш муҳимдир. бунда ўзбек адабий тилининг грамматик қурилиши талабларига риоя қилинади. шу билан бирга, фикрни аниқ, изчил ифодалаш учун баъзан гап бўлакларининг тартибини ўзгартиш ҳам мумкин. илмий нутқнинг ўзига хос белгиларидан яна бири унда қўшма гап, унинг мураккаб типларининг кенг қўлланишидир. қўшма гап компонетлари кўпинча семантик муносабатларни аниқроқ ифодаловчи боғловчи ва боғловчи вазифасидаги бошқа воситалар орқали бирикади. жуда кўп ҳолларда чунки, шунинг учун, шу сабабли каби боғловчилар, шарт майли ва равишдош шакллари, -дек аффикси кабилардан кенг фойдаланилади. илмий услубда пассив қурилмали гаплар, бир таркибли гап типларидан эгаси топилмайдиган гаплар кенг ишлатилади. илмий асарларнинг исбот, хулоса қисмларида шундай экан, айтилади, деб аталади, масалан, тўхтаб ўтайлик, диққат қилайлик, диққат қилинг, қиёсланг, қиёс қилинг каби иборалардан кенг фойдаланилади. илмий матнлар учун ўқувчининг диққатини баён қилинаётган ҳодисага жалб қилиш мақсадида …

ий сўзлашувнинг асосий синтактик белгилари қуйидагилар: 1.фикр кўпроқ тўлиқсиз гап шаклида ифодаланади. 2.фақат кесимдан ташкил топган тўлиқсиз гаплар кўп қўлланади. 3. сифатдош + эмиш, сифатдош+экан қурилмалари ҳамда тусланган равишдошлар билан ифодаланган гаплар кўп ишлатилади. 4. мақол ва ҳикматли сўзлар, турли халқ иборалари кенг қўлланади. 5. инверсия характерли. 5. бадиий услуб синтаксиси элементлари. бадиий нутқ коммуникатив ва эстетик вазифа бажаради. «бадиий услубнинг бошқа услублардан ажралиб турадиган асосий белгиси,— деб ёзади а. и. ефимов,— унинг эстетик вазифаси, образлилиги ва экспрессивлигидир». бадиий услубнинг қўлланиш доираси жуда кенг бўлиб, тематик ва стилистик томондан чегараланмаган. бунда барча услуб имко-ниятларидан фойдаланилади, шу билан бирга, адабий тил нормаларидан чекинилиши мумкин. бадиий услуб синтаксиси сифатловчининг кенг қўлланиши, сўз тартибида тескари, субъектив тартибга кенг йўл қўйилиши, риторик сўроқ ва ундов гаплар, синтактик фигураларнинг кўп қўлланиши каби ҳолатлар билан характерланади. 6. синтактик синонимия стилистик восита сифатида. фикрни тўғри ва таъсирчан ифодалашда синтактик синонимия имкониятидан кенг фойдаланилади. стилистикада синоним ва вариант …

кесим синонимиясидир. қиёсланг: жасоратларига офарин ўқимоқ керак. (0.) лекин зарур вақтдагина тилга эрк бермоқ лозим. (0.) шунинг учун уларни ғафлатдан уйғотиш даркор. (0.) ақл, фаҳм-фаросат би-лан кўнгилни йўлга солиб туриш керак. (а. қ.) кўмакчили ва келишикли шаклдаги тўлдирувчи ва ҳоллар синонимия ҳосил қилади. тўлдирувчи синонимияси: олим учун виждон ҳам ўткир илм каби зарур. (ж. а.) олимга виждон ҳам ўткир илм каби зарур. ҳол синонимияси: абдулла севинганидан сакраб юборай деди. (у. у.) абдулла севингани учун (сабабли) сакраб юборай деди. -сўз бирикмаси доирасида синонимия. бундай синонимия кўпроқ тобе бўлак шакллари асосида ҳосил бўлади. тобе бўлаги турли келишик шакллари билан ифодаланган сўз бирикмалари синонимия ҳосил қилади: -бош ва тушум келишиклари ўртасида: зулфияни, боради, деб ўйладим. — зулфия боради, деб ўйладим. -тушум ва жўналиш келишиклари ўртасида: ўқишни ўргандим.— ўқишга ўргандим; велосипедни минмоқ — велосипедга минмоқ. -қаратқич ва чиқиш келишиклари ўртасида: студентларнинг бири — студентлардан бири. тобе бўлаги тушум ва ўрин-пайт келишиклари билан ифодаланган сўз …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "синтактик услубият содда гаплар услубияти"

1484243431_67520.doc синтактик услубият содда гаплар услубияти р е ж а: 1. синтактик услубиятнинг мундарижаси, мақсад ва вазифалари. 2. синтаксиснинг стилистик имкониятлари. 3. илмий услуб синтаксиси элементлари. 4. сўзлашув услубининг синтактик элементлари. 5. бадиий услуб синтаксиси элементлари. 6. синтактик синонимия стилистик восита сифатида. -гап бўлаклари синонимияси; -сўз бирикмаси доирасида синонимия; -гаплар синонимияси: содда гаплар синонимияси, қўшма гаплар синонимияси. 7. ифода мақсадига кўра гап турларининг стилистик хусусиятлари. 8. тасдиқ ва инкор гапларнинг қўлланиши. 9. бир таркибли гапларнинг стилистик хусусиятлари: -шахси аниқ гап; -шахси ноаниқ гап; -шахси умумлашган гап; -эгаси топилмайдиган гап; -номинатив гап. 10. гап бўлакларнинг функционал қўлланиши. 11. гапда сўзл...

Формат DOC, 165,5 КБ. Чтобы скачать "синтактик услубият содда гаплар услубияти", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: синтактик услубият содда гаплар… DOC Бесплатная загрузка Telegram