bog’lanishli nutq, og’zaki qayta hikoyalash va yozma bayon

DOC 60.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1479835085_66159.doc bog’lanishli nutq, og’zaki qayta hikoyalash va yozma bayon reja: 1. og’zaki va yozma qayta hikoyalashga qo’yiladigan talablar 2. to’liq yoki matnga yaqinlashtirib qayta hikoyalash va bayon 3. qisqartirib qayta hikoyalash va bayon 4. ijodiy qayta hikoyalash va bayon og’zaki va yozma qayta hikoyalashga qo’yiladigan talablar namunaviy matn og’zaki va yozma qayta hikoya qilinadi. o’qish darslarida asosan og’zaki qayta hikoyalash mashq qilinsa, ona tili darslarida u ko’proq yozma tarzda o’tkaziladi. bayon o’qib berilgan namunaviy matn mazmunini ma’lum tayyorgarlikdan so’ng yozma qayta hikoyalashdir. o’qish darslarida matn ustida ishlash, o’qilgan matn yuzasidan savollarga javob berish, reja tuzish va reja asosida og’zaki qayta hikoyalash bolalarni bayon yozishga tayyorlaydi. qayta hikoyalashning turlari xilma-xildir. har qanday qayta hikoya qilingan matn yuzasidan bayon yozish mumkin, ammo bayon yozish og’zaki qayta hikoyalashga nisbatan qiyin va murakkab faoliyatdir. bundan tashqari, boshlang’ich sinf o’quvchilarining yozish sur’ati sekin, shunga ko’ra bayon uchun kichik hajmdagi, kompozitsiyasi sodda, til tomondan ham mos …

iyatini yaxshilaydi, badiiy uslubni singdiradi, tilga sezgirlikni oshiradi. bayon uchun kishilarning fidokorona mehnati, hayotini, ona tabiat tasvirini, fan, texnika, madaniyat borasidagi yutuqlarni aks ettiradigan yuksak g’oyali matn tanlanishi, bayon mavzusi o’quvchilarning bilish tajribasini kengaytirishi, ularning dunyoqarashini shakllantirishi zarur. qayta hikoyalash va bayonda bolaning tabiiy nutqi eshitilishi, ya’ni berilgan namunani tushunmasdan yodlamasligi, namuna leksikasidan, nutq oborotlaridan, sintaktik qurilishidan foydalana olishi zarur. til vositalari matnni o’qish, suhbat, matn tahlili davomida o’zlashtiriladi; matndagi so’zlar va nutq oborotlari bolalarning «o’ziniki» bo’lib qoladi. qayta hikoyalashda namunadagi u yoki bu gapni bola esga tushirishga harakat qiladi, o’zlashtirgan mazmunni to’liqroq, aniqroq berish uchun gaplar tuzadi. bu bilan o’quvchining mustaqillik darajasi va bilish faolligi o’sadi, ijodiy elementlar qo’shila boradi. qayta hikoyalashda namunadagi izchillik, bog’liqlik saqlanishi, asosiy faktlar berilishi, ayniqsa, ilmiy matnni qayta hikoyalashda barcha muhim o’rinlar to’liq bayon qilinishi zarur. vaqti-vaqti bilan ilgari eshitilgan, o’qituvchi o’qib bergan yoki radio, televizordan yozib olingan matnni qayta hikoyalatish, o’quvchi bir marta …

otlari va gaplarni ajratish va aniqlash. 3. qayta hikoyalashda ifodalilikni berish uchun ifodali o’qishni puxtalash. to’liq yoki matnga yaqinlashtirib qayta hikoyalash va bayon qayta hikoya qilish va bayonning bu turi boshqa turlariga nisbatan boshlang’ich sinflarda ko’p o’tkaziladi, chunki bu o’qilgan matnni butun detallari va bog’lanishlari bilan bolalar yodida mustahkamlash, namunaviy matnning mazmuni va tilini o’zlashtirish vositasi bo’lib ham xizmat qiladi. bolalar tez yodlab oladigan kichik matnni, she’riy misralarni buzmaslik uchun she’rni, ayniqsa, butun bir poetik obrazni tasvirlovchi lirik she’rni hikoya qilish tavsiya etilmaydi. to’liq hikoya qilish uchun dastlab aniq syujetli, hikoya uslubida yozilgan matn tanlanadi, keyin bolalar hikoyaga tasviriy (tabiat tasviri, kishilar va boshqa predmetlarning tashqi ko’rinishi tasviri) va muhokama elementlarini kiritishni o’rganadilar. hikoya qilishga o’rgatish vaqtida o’quvchilarni «bu fikr yozuvchi matnida qanday ifodalangan?» savoliga javob berishga o’rgatish maqsadga muvofiqdir. bola hikoya qilishga qiziqsa, agar hikoyani o’qituvchigina emas, sinfdagi barcha bolalar eshitsa, bunday hikoyalash jonli va qiziqarli bo’ladi. hikoya qilishga …

i ifodalaydigan qismi alohida tahlil qilinadi. bunday kamchilikni yo’qotishga matnni qismlarga bo’lish, har bir qismga sarlavha topib, matn rejasini tuzish va reja asosida hikoya qilish ham yordam beradi. bunda tanlab hikoya qilish (hikoya qilishning o’zaro uzviy bog’langan boshqa turlari ham) yordamchi vazifani bajaradi. tilda kambag’allikka yo’l qo’ymaslik uchun lug’at, tasviriy vositalar va gap ustida izchil ishlab borish talab etiladi. to’liq yoki matnga yaqin bayon yozish savod o’rgatish davridanoq boshlanadi va barcha sinflarda o’tkaziladi. bolalarni o’z fikrini mustaqil yozishga (o’qilgan matnni hikoya qilishga) o’rgatishni, iloji boricha, erta boshlash ma’qul. buning uchun o’quvchilar og’zaki hikoya qilayotganda qo’llagan alohida so’zni yozishdan gapni yozishga, so’ng matn qismlarini yozishga va 2-sinfdan boshlab maxsus tanlangan kichik matn asosida bayon yozishga o’rgatiladi. ish quyidagicha uyushtiriladi: bayon uchun tanlangan matnni o’quvchilar bir-ikki marta o’qiydilar (o’qituvchi o’qib berishi ham mumkin); bolalarning matn mazmunini to’g’ri tushunganliklarini aniqlash, o’qilgan matnni, uning g’oyaviy mazmunini, qismlari orasidagi bog’lanishni to’liq bilib olishga qaratilgan suhbat …

am beradi.tanlab hikoya qilish va bayon tanlab hikoya qilish matndan tor mavzuga, kichik so’roqqa oid qismini tanlab qayta hikoyalashdir. masalan, o’qilgan matndan faqat personajning tashqi ko’rinishi tasvirlangan qismnigina qayta hikoya qilish, faqat ikki personajning uchrashish manzarasini qayta hikoyalash, faqat tabiat tasvirini hikoya qilish va boshq.tanlab qayta hikoyalashning quyidagicha turlari mavjud: 1. o’qilgan matn qismini yoki bir voqeani unga chizilgan rasm asosida hikoya qilish. 2. o’qituvchi topshirig’i yoki berilgan savol asosida alohida lavhani hikoya qilish. tanlab hikoya qilish uchun o’quvchi matnni boshidan oxirigacha qayta o’qib chiqishga yoki yodga tushirishga, kerakli materialni yig’ishga to’g’ri keladi. buning uchun o’quvchilarga matnni ichda o’qish topshiriladi yoki ovoz bilan tanlab o’qish topshirig’i beriladi. bunday tanlab hikoya qilish ba’zan yozma bayon sifatida ham o’tkaziladi. qisqartirib qayta hikoyalash va bayon matn mazmunini qisqartirib qayta hikoyalash va bayon yozish murakkab mantiqiy usullardan foydalanishni talab qiladi, shuning uchun ham u to’liq yoki matnga yaqin qayta hikoyalash va bayonga nisbatan qiyin. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "bog’lanishli nutq, og’zaki qayta hikoyalash va yozma bayon"

1479835085_66159.doc bog’lanishli nutq, og’zaki qayta hikoyalash va yozma bayon reja: 1. og’zaki va yozma qayta hikoyalashga qo’yiladigan talablar 2. to’liq yoki matnga yaqinlashtirib qayta hikoyalash va bayon 3. qisqartirib qayta hikoyalash va bayon 4. ijodiy qayta hikoyalash va bayon og’zaki va yozma qayta hikoyalashga qo’yiladigan talablar namunaviy matn og’zaki va yozma qayta hikoya qilinadi. o’qish darslarida asosan og’zaki qayta hikoyalash mashq qilinsa, ona tili darslarida u ko’proq yozma tarzda o’tkaziladi. bayon o’qib berilgan namunaviy matn mazmunini ma’lum tayyorgarlikdan so’ng yozma qayta hikoyalashdir. o’qish darslarida matn ustida ishlash, o’qilgan matn yuzasidan savollarga javob berish, reja tuzish va reja asosida og’zaki qayta hikoyalash bolalarni bayon yozishga tayyorlaydi...

DOC format, 60.5 KB. To download "bog’lanishli nutq, og’zaki qayta hikoyalash va yozma bayon", click the Telegram button on the left.

Tags: bog’lanishli nutq, og’zaki qayt… DOC Free download Telegram