bog’lanishli nutq, og’zaki hikoya va yozma insho

DOC 72.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1479835126_66160.doc bog’lanishli nutq, og’zaki hikoya va yozma insho reja: 1. insho turlari 2. o’quvchilar tarbiyasida inshoning ahamiyati 3. insho mavzusi va uni yoritish 4. insho rejasini tuzish 5. inshoni yozishga tayyorlash 6. o’quvchilar inshosini tahlil qilish insho turlari insho ijodiy ishning eng yuqori shakli bo’lib, maktabda alohida o’rin tutadi; barcha nutqqa oid mashqlar ma’lum mazmunda inshoga bo’ysunadi. insho 1-sinfda kichik og’zaki axborot va ehtirosli hikoyadan boshlanib, o’z fikrini ifodalashga, o’quvchi shaxsining tashkil topishiga xizmat qiladigan, ta’lim-tarbiyaviy ahamiyatga ega bo’lgan jiddiy rejali aqliy ishga aylanadi. insho shaxsni shakllantirishda foydali vosita bo’lib, his-hayajon uyg’otadi, aqliy mustaqillikka, fikrlashga, ko’rgan-kechirganlari va o’zlashtirganlarini baholashga, kuzatuvchanlikka, voqea-hodisalar o’rtasidagi sabab-natija bog’lanishni topishga, ularni qiyoslashga, xulosa chiqarishga o’rgatadi. insho fikrni tartibga soladi, o’quvchilarda o’ziga, o’z kuchi va imkoniyatiga ishonch tug’diradi. “insho” asli arabcha so’z bo’lib, ma’nosi “yaratish”, “bino qilish”, “boshlash” demakdir. bu co’zning ma’nosi hozirda ancha torayib, asosan, o’quvchi va talabalar tomonidan yoziladigan ijodiy yozma ish ma’nosida qo’llanadi. …

ar yangi, o’quvchilar nutqini o’stirish, aqliy, ijodiy o’sishiga mo’ljallangan dasturga o’tishi munosabati bilan uning ahamiyati yanada o’sdi. og’zaki va yozma inshoga o’rgatish jarayonida o’quvchilarda mavzuni tushunish va yoritish, o’z inshosini aniq fikrga bo’ysundirish, material to’plash, uni tartibga solish va joylashtirish, reja tuzish va reja asosida yozish, mazmunga va nutq vaziyatiga mos ravishda til vositalaridan foydalanish, yozgan inshosini takomillashtirish ko’nikmalari hosil qilinadi. bulardan tashqari, «texnik» vazifalar ham amalga oshiriladi, ya’ni matnni yozishda imlo qoidalari va husnixatga e’tibor berish, matnni xatboshidan yozish, hoshiyaga rioya qilish kabi talablarga ham amal qilinadi. og’zaki va yozma insho material manbaiga, mustaqillik darajasiga, tayyorlash usuli, janri va til xususiyatiga qarab tasnif qilinadi. insho material manbaiga ko’ra quyidagi uchga bo’linadi: 1) o’quvchining o’zi ko’rgan-bilganlari, eshitganlari haqidagi, ya’ni mehnat, kuzatishlar, ekskursiyalar, o’yinlar, o’z tajribasi va boshqa jonli materiallar asosidagi insho; 2) kitob materiali, rasmlar, filьm, spektaklь, o’qituvchi hikoyasi va boshqa manbalar asosidagi insho; mustaqillik darajasiga, tayyorgarlik ko’rish metodiga ko’ra …

ablarda tez-tez o’tkaziladi, chunki rasm bolalar nutqiy ijodini, tasavvurini boyitishga xizmat qiladi. rasm bolalar sezgisiga ta’sir etadi, hayotning bola tajribasida hali uchramagan tomonlarini ochadi. rasm o’quvchilarga tanish bo’lgan hodisalarni chuqur anglashga ham yordam beradi. rasm asosidagi inshoning uch asosiy turi bor: 1) rasmlar seriyasi yoki rasmli reja asosida yoziladigan hikoya tarzidagi insho; 2) syujetli, o’quvchilarni o’ylashga, faraz qilishga undaydigan bir rasm asosida yoziladigan hikoya tarzidagi insho; o’quvchilar avval rasmlar seriyasi asosida, so’ng bir rasm asosida, undan so’ng tasviriy insho yozish (rasmni tasvirlash)ga o’rgatiladi. dasturga ko’ra, 1-sinf o’quvchilari o’yinlari, mehnatlari, voqea-hodisalar haqidagi taassurotlari asosida o’qituvchi rahbarligida hikoya tuzishlari va uni ma’lum tayyorgarlikdan so’ng yozishlari, 2 - sinfda rasmlar seriyasi asosida kichik hikoya tuzish va uni jamoa tarzda tuzilgan reja asosida yozish, tabiatni kuzatish va mehnat jarayoni haqida, bolalarning o’yinlari, ishlari, sayillari haqida, avval o’qituvchi rahbarligida, keyin mustaqil ravishda kichik hikoya tuzish va uni yozish, shaxsiy ishlari haqida xat yoza olishlari, 3 …

va adabiy ijodga qiziqishlarini o’stiradi. bolalar eng qiziqarli va o’zlariga yaqin voqea-hodisalar haqida hikoya qiladilar va yozadilar, ularning inshosi mustaqil ishlash malakasini o’stiradi, ommaviy faollikni oshiradi. tanlangan mavzuning g’oyaviy yo’nalishini ochish tarbiyaviy vazifani hal qilishga imkon beradi. bu jihatdan mehnat, mehnat qahramonlari haqidagi, bolalarning hayoti, maktab, tug’ilib o’sgan qishlog’i yoki shahri haqidagi, urush qahramonlari haqidagi mavzular ayniqsa qulay. bu mavzulardagi insholar mehnat kishilariga, qahramonlarga chuqur hurmatni tarbiyalaydi. insho jamiyat hayotini tushunishga o’rgatadi. tabiatga, kishilarga, ularning yaxshilikka intilishlari va harakatlariga, mehnatga va mehnat mahsuliga muhabbatni tarbiyalaydi, kishilar xatti-harakatidagi chiroyli jihatlarni egallashga, hozirgi zamon axloqiy talablarini anglashda o’quvchilarga yordam beradi. inshoning tarbiyaviy ahamiyatini oshirish uchun quyidagilarga rioya qilish talab etiladi: 1. osondan qiyinga tamoyiliga rioya qilgan holda og’zaki va yozma inshoni muntazam o’tkazib borish bilan o’quvchilarda mustaqillikni tarbiyalash. mustaqil insho o’quvchilar faolligini o’stiradi. 2. inshoni hayot bilan bog’lash. bunda kuzatishlar asosidagi insho, kundalik yuritish, qilingan ishlar yuzasidan «hisobot» tarzidagi insho, xat, maqola, …

shi mumkin. mehnat yoki ishlab chiqarish haqidagi insho mavzulariga «bizning qishloq», «karam uzish», «bog’da», «bizning jamoa xo’jaligimiz», «pochtada», «do’konda», «paxtakorlarga yordamimiz», «bizning hashar», «maktab yer uchastkasida», «daraxt o’tqazish» kabilar kiradi. «men nimalarni bilaman?» mavzusidagi tanlovga bolalar juda qiziqadilar. tanlov bolalarning mehnat ko’nikmalarini aniqlabgina qolmay, ularni uyda, polizda, bog’da ishlashga rag’batlantiradi. maqsad kishilarga foyda keltiruvchi mehnatga hurmatni tarbiyalashdir. qishloq maktab o’quvchilari ota-onalariga sabzavotlar ekish, hosilni yig’ish, o’tin tayyorlash kabi ishlarda qanday yordamlashganliklari haqida yozadilar. sinfda mehnat haqidagi insho muhokama qilinadi. bolalar foydali, zaruriy ijtimoiy faoliyat sifatida mehnatning mohiyatini tushuntiradilar. ular har qanday mehnat e’zozlanishini aytadilar. kelajak haqida «kim bo’lishni xohlayman?» mavzusida tayyorgarliksiz hikoya qilish tarzidagi insho ham katta tarbiyaviy kuchga ega. juda yaxshi yozilgan inshoni sinfda ifodali o’qib berish va tahlil qilish bolalarni tarbiyalaydi. ba’zi maktablarda bolalar inshosi va hatto bolalar she’rlari to’plami tuziladi, yaxshi yozilgan hikoya uchun tanlov e’lon qilinadi. insho mavzusi va uni yoritish mavzu insho predmeti bo’lib, uning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "bog’lanishli nutq, og’zaki hikoya va yozma insho"

1479835126_66160.doc bog’lanishli nutq, og’zaki hikoya va yozma insho reja: 1. insho turlari 2. o’quvchilar tarbiyasida inshoning ahamiyati 3. insho mavzusi va uni yoritish 4. insho rejasini tuzish 5. inshoni yozishga tayyorlash 6. o’quvchilar inshosini tahlil qilish insho turlari insho ijodiy ishning eng yuqori shakli bo’lib, maktabda alohida o’rin tutadi; barcha nutqqa oid mashqlar ma’lum mazmunda inshoga bo’ysunadi. insho 1-sinfda kichik og’zaki axborot va ehtirosli hikoyadan boshlanib, o’z fikrini ifodalashga, o’quvchi shaxsining tashkil topishiga xizmat qiladigan, ta’lim-tarbiyaviy ahamiyatga ega bo’lgan jiddiy rejali aqliy ishga aylanadi. insho shaxsni shakllantirishda foydali vosita bo’lib, his-hayajon uyg’otadi, aqliy mustaqillikka, fikrlashga, ko’rgan-kechirganlari va o’zlashtirga...

DOC format, 72.0 KB. To download "bog’lanishli nutq, og’zaki hikoya va yozma insho", click the Telegram button on the left.

Tags: bog’lanishli nutq, og’zaki hiko… DOC Free download Telegram