kichik yoshdagi o‘quvchilar nutqini o‘stirish yo‘llari va vazifalari

DOC 18 pages 100,5 KB Free download

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇
1 / 18
6-semestr uchun 1-ma’ruza mashg’uloti kichik yoshdagi o‘quvchilar nutqini o‘stirish yo‘llari va vazifalari. o‘quvchilar nutqiga qo‘yilgan talablar. bog‘lanishli nutq va uni o‘stirish vazifalari reja: 1.kichik yoshdagi o‘quvchilar nutqini o‘stirish yo‘llari va vazifalari. 2.o‘quvchilar nutqiga qo‘yilgan talablar. 3.bog‘lanishli nutq va uni o‘stirish vazifalari tayanch so‘z va iboralar: nutq o‘stirish metodikasi, nutq o‘stirish yo‘llari, nutqga qo‘yilgan talablar, nutq turlari, lug‘at ustida ishlash, so‘z ma’nosini tushuntirish metodikasi. adabiyotlar ro‘yxati : 1.x.jamolxonov. hozirgi o`zbek adabiy tili. tdpu talqin 2005. 2.x.muxiddinova. hozirgi zamon o‘zbek adabiy tili. toshkent “talqin” 2005. 3.r.ikromova, d.muhamedova, m.hamrayev ona tilidan mashqlar to‘plami (o‘quv qo‘llanma) tdpu, toshkent, 2009. 1.kichik yoshdagi o‘quvchilar nutqini o‘stirish yo‘llari va vazifalari nutq - kishi faoliyatining turi, til vositalari (so’z, so’z birikmasi, gap) asosida tafakkurni ishga solishdir. nutq o’zaro aloqa va xabar, o’z fikrini his-hayajon bilan ifodalash va boshqalarga ta’sir etish vazifasini bajaradi. yaxshi rivojlangan nutq jamiyatda kishi faoliyatining muhim vositalaridan biri sifatida xizmat qiladi. o’quvchi uchun esa nutq …
2 / 18
irish” deb nomlangan. nutq faoliyati uchun, shuningdek o’quvchilar nutqini o’stirish uchun bir necha shartga rioya qilish zarur: 1.kishi nutqining yuzaga chiqishi uchun talab bo’lishi kerak. o’quvchilar nutqini o’stirishning metodik talabi o’quvchi o’z fikrini, nimanidir og’zaki yoki yozma bayon qilish xohishini va zaruriyatini yuzaga keltiradigan vaziyat yaratish hisoblanadi. 2.har qanday nutqning mazmuni, materiali bo’lishi lozim. bu material qanchalik to’liq, boy, qimmatli bo’lsa, uning bayoni shunchalik mazmunli bo’ladi. shunday ekan, o’quvchilar nutqini o’stirishning ikkinchi sharti nutqqa oid mashqlarning materiali haqida bo’lib, o’quvchi nutqi mazmunli bo’lishi uchun g’amxo’rlik qilish hisoblanadi. 3. fikr tinglovchi tushunadigan so’z, so’z birikmalari, gap, nutq oborotlari yordamida ifodalansagina tushunarli bo’ladi. shuning uchun nutqni muvaffaqiyatli o’stirishning uchinchi sharti − nutqni til vositalari bilan qurollantirish hisoblanadi. o’quvchilarga til namunalarini berish, ular uchun yaxshi nutqiy sharoit yaratish zarur. nutqni eshitish va undan o’z tajribasida foydalanish natijasida bolalarda ta’lim metodikasi asoslanadigan ongli ravishda ‘tilni sezish’ shakllanadi. nutq o’stirishning metodik sharti nutqiy faoliyatning keng …
3 / 18
siyatlarini, uning og’zaki-so’zlashuv nutqidan farqini bilib oladi. 3. o’quvchilar nutq madaniyatini takomillashtirish. til jamiyatdagi eng muhim aloqa vositasidir. tilning mana shu ijtimoiy ahamiyatidan kelib chiqib, maktabda o’quvchilarning nutq madaniyatiga alohida e’tibor beriladi. bu vazifalarni bajarish uchun o’qituvchi o’quvchilar bilan rejali ish olib borishi lozim. buning uchun esa o’quvchilar nutqini o’stirish ustida ishlash tushunchasiga nimalar kirishini bilib olish muhimdir. nutq o’stirishda uch yo’nalish aniq ajratiladi: 1) so’z ustida ishlash; 2) so’z birikmasi va gap ustida ishlash; 3) bog’lanishli nutq ustida ishlash. so’z, so’z birikmasi va gap ustida ishlash uchun lingvistik baza bo’lib leksikologiya (frazeologiya va stilistika bilan birgalikda), morfologiya, sintaksis xizmat qiladi; bog’lanishli nutq esa mantiqqa, adabiyotshunoslik va murakkab sintaktik butunlik lingvistikasiga asoslanadi. ko’rsatilgan uch yo’nalish parallel olib boriladi: lug’at ishi gap uchun material beradi; so’z, so’z birikmasi va gap ustida ishlash bog’lanishli nutqqa tayyorlaydi. o’z navbatida, bog’lanishli hikoya va insho lug’atni boyitish vositasi bo’lib xizmat qiladi. o’quvchilar nutqini o’stirish o’z …
4 / 18
ladngan tadbirlarning ham vazifasidir. nutq turlari kishilar tildan fikr bayon qilish quroli sifatida foydalanadilar. ular o’z fikrlarini ovoz bilan eshittirib bayon qilishdan oldin u haqda o’ylab oladilar. bu ichki nutq hisoblanadi. ichki nutq eshittirilmagan va yozilmagan, ‘o’ylangan’ (fikrlangan) nutqdir, bu nutq fikrlovchi kishining o’ziga qaratiladi. tashqi nutq tovushlar yordamida eshittirilib yoki grafik belgilar bilan yozilib, boshqalarga qaratilgan nutqdir. ichki va tashqi nutqning fiziologik tabiati bir xil; farqi − tashqi nutqda nutq a’zolarining harakati natijasida tovush chiqariladi yoki yozib bayon etiladi; ichki nutqda nutq a’zolarining harakati tovushsiz yuzaga keladi. ichki nutq materialni tushunish va yodda saqlashga yordam beradi, tashqi nutqni o’stirishda birdan-bir zaruriy vosita hisoblanadi. o’ylash, fikr yuritish ichki nutq asosida bo’ladi. ichki nutq o’quvchini tashqi nutqqa, javobgarlikni his qilib gapirishga o’rgatadi. ichki nutq jarayonida o’ylash o’quvchining nutqi va tafakkurining o’sishida muhim vositadir. maktabda o’quvchilarning tashqi nutqigina emas, balki ichki nutqi ham o’stiriladi. bolalar ichda o’qishga o’rganadilar va ichki nutqda materialni …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "kichik yoshdagi o‘quvchilar nutqini o‘stirish yo‘llari va vazifalari"

6-semestr uchun 1-ma’ruza mashg’uloti kichik yoshdagi o‘quvchilar nutqini o‘stirish yo‘llari va vazifalari. o‘quvchilar nutqiga qo‘yilgan talablar. bog‘lanishli nutq va uni o‘stirish vazifalari reja: 1.kichik yoshdagi o‘quvchilar nutqini o‘stirish yo‘llari va vazifalari. 2.o‘quvchilar nutqiga qo‘yilgan talablar. 3.bog‘lanishli nutq va uni o‘stirish vazifalari tayanch so‘z va iboralar: nutq o‘stirish metodikasi, nutq o‘stirish yo‘llari, nutqga qo‘yilgan talablar, nutq turlari, lug‘at ustida ishlash, so‘z ma’nosini tushuntirish metodikasi. adabiyotlar ro‘yxati : 1.x.jamolxonov. hozirgi o`zbek adabiy tili. tdpu talqin 2005. 2.x.muxiddinova. hozirgi zamon o‘zbek adabiy tili. toshkent “talqin” 2005. 3.r.ikromova, d.muhamedova, m.hamrayev ona tilidan mashqlar to‘plami (o‘quv qo‘llanma) tdpu, tos...

This file contains 18 pages in DOC format (100,5 KB). To download "kichik yoshdagi o‘quvchilar nutqini o‘stirish yo‘llari va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: kichik yoshdagi o‘quvchilar nut… DOC 18 pages Free download Telegram