o‘quvchilar nutqini o‘stirish tizimida sintaktik ishlar

PPTX 41 pages 1.2 MB Free download

41 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 41

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 41

презентация powerpoint o‘quvchilar nutqini o‘stirish tizimida sintaktik ishlar 4-dars darsning rejasi 1. o‘quvchilar egallaydigan sintaktik ko‘nikmaning darajasi haqida ma’lumotga ega bo‘lish. 2. boshlang‘ich sinflarda so‘z birikmasi va nutq ustida ishlash malakasini hosil qilish 3. gap ustida ishlash mashqlarining turlari ko‘nikmasini hosil qilish kalit so’zlar: nutq, nutq o’stirish, so’z, bog’lanishli nutq, tarqatma, sintaktik ishlar o‘quvchilar nutqini o‘stirish tizimida sintaktik ishlar so‘z birikmasi ustida ishlash gap ustida ishlash 1-reja boshlang`ich sinflarda sintaksis yuzasidan beriladigan bilimlar amaliy o`rganiladigan va nazariy o`rganiladigan bo`limlarga bo`linadi. sintaksisga oid bilimlarni amaliy o`rganish savod o`rgatish davridanoq boshlanadi va 3-4-sinfda ham davom ettiriladi. boshlang`ich sinfda “so`z birikmasi”, “gap”, “darak gap”, “so`roq gap”, “buyruq gap”, “his-hayajon gap”, “sodda gap”, “gap bo`laklari”, “gapning uyushiq bo`laklari”, “undalmali gaplar” mavzulari nazariy o`rganiladi. bu mavzular yuzasidan turli mashqlar bajariladi. 3-sinfda(yangi bosqich) o’quvchilar gapni amaliy o’rganishdan tushuncha sifatida o’rganishga o’tadilar. ular gapning muhim belgilarni bilib oladilar. bu bosqichda bosh va ikkinchi darajali bo’laklarning ta’rifi, ega …

2 / 41

ik (so‘z), sintaktik (so‘z birikmasi va gap) va bog‘lanishli nutq saviyalari ajratiladi. shu mazmunda so‘z birikmasiga leksik saviyadan sintaktik saviyaga o‘tish halqasi sifatida qaraladi bolalarga so‘z birikmasini o‘rgatish fikr elementi ustida ishlash hisoblanadi (fomicheva g. a.). boshlang‘ich sinflarda so‘z birikmasi ustida ishlashda quyidagi mashq turlaridan foydalaniladi: 1. bosh so‘zdan ergash so‘zga so‘roq berish, so‘zlarning o‘zaro bog‘lanishini aniqlash. masalan, akam toshkentdan keldi. kim (keldi)? − akam. (akam) nima qildi? − keldi. qayerdan (keldi)? − toshkentdan. toshkentdan keldi − so‘z birikmasi. 2. gapda so‘zlarning o‘zaro bog‘lanishini chizmada ko‘rsatish. bu o‘quvchilarni asta-sekin murakkab qurilmalarni tuzishga o‘rgatadi. masalan: terimchi terdi paxtani mashinada terimchi paxtani mashinada terdi. 2-reja 3.matnda uchragan so‘z birikmasining ma’nosini tushuntirish. qizil olma (qanday olma?) 4. matnda yoki faoliyat jarayonida uchragan yangi so‘z bilan so‘z birikmasi tuzish. mashqning bu turi so‘zning ma’nosini chuqur tushunishga va undan o‘z nutqida foydalanishga yordam beradi. 5. so‘z turkumlarini o‘rganish bilan bog‘liq holda so‘z birikmasi tuzdirish. ot …

3 / 41

ligi ustida ishlash, gapning asosini va mazmunini tushuntirish, ba’zan esa gapni yodda saqlash, yodlash hisoblanadi. savol asosida gap tuzish. bunda berilgan savol javob (gap tuzish) uchun asos bo‘ladi va «namuna» vazifasini bajaradn. savolda uning asosiy mazmunigina emas, balki barcha so‘zlari va sintaktik qurilishining chizmasi ham beriladi. masalan: bolalar bog‘da nima terdilar? (bolalar bog‘da olma terdilar). konstruktiv mashqlarning turlari quyidagilar: aralash berilgan so‘zlardan gap tuzish yoki tartibsiz berilgan gaplardan matn tuzish. nuqtalar qo‘yilmagan, bosh harf yozilmagan matndan gaplarning chegarasini ajratish. bu mashq bolalarni o‘z nutqlarida gaplarning chegarasini ajratishga, gapni to‘g‘ri o‘qish va yozishga o‘rgatadi. berilgan sodda gapni so‘roqlar yordamida bosqichli yoyish mashqi. masalan: qushlar uchib keldi. qaerdan uchib keldi? qushlar sovuq mamlakatlardan uchib keldi. qaerga uchib keldi? qushlar sovuq mamlakatlardan o‘z uyalariga uchib keldi. berilgan gapga o‘xshash, masalan, uyushiq egali yoki kesimli sodda yoyiq gap tuzish. bunda o‘quvchilarga «quyosh yoritadi va isitadi» kabi gap beriladi, o‘quvchi esa «ravshan o‘qidi va ishladi» …

4 / 41

ichik hajmdaãi diktant yozdiradi. barcha diktantni yozib bo'lgach, o'qituvchi doskaga diktantni yozib ko'rsatadi. o'quvchilar esa o'qituvchining yozganiga qarab, o'zlari yozgan diktantni tekshiradilar. diktant oldin doskada yozilib, usti yopib qo'yilgan bo'lsa, o'qituvchi pardani ochadi. "didaktik o'yinlar birinchi va ikkinchi signal sistemalari birligini, ko'rsatmalilik, so'z va harakat birligini mustahkamlaydi. didaktik o'yinlarda o'quvchi o'qituvchining birorta gapini ham eshitmasdan qolmasligi kerak, aks holda, o'quvchi o'yin qoidasini yaxshi bilib ololmaydi, o'yin topshirig'ini o'z vaqtida bajara olmaydi "o'yin paytida bolalar psixikasining individual xususiyatlari, ularda shartli reflekslarning paydo bo'lish tezligi va ularning mustahkamligi yanada yaqqolroq namoyon bo'ladi. bu esa o'qituvchiga o'quvchilar faoliyatiga individual munosabatda bo'lish imkonini beradi". didaktik o'yinlarning eng soddalaridan biri "davom ettir" o'yinidir. bunda o'qituvchi bir so'zning boshlanishini, ya`ni birinchi yoki birinchi va ikkinchi bo'g'inini aytadi,o'quvchilar esa ` 11 uni davom ettiradilar. bu o'yinda ishlatiladigan so'zlar ikki-uch bo'g'indan oshmasligi kerak. gul-nor, aziza; yom-g’ir, os-mon, mak-tab… ohgangdosh so`zlardan foydalanib ham nutqni o’stirish mumkin. o`qituvchi o’quvchilarni guruhga …

5 / 41

gan turli rasmli kartochkalardan foydalaniladi, bolalarning hali o'qish-yozishni to’liq bilmasliklarini hisobga olib, bunday rasmli kartochkalarni guruhlarga bo'lib, konvertlarga solinadi va har bir konvert ustiga shu narsaning nomini yozib, rasmi yopishtiriladi. ichiga shu narsaning nomi bo’g’inga ajrtailgan holda solingan. o`quvchilar bo`g’inlarni to’g’ri qo’yishi kerak bo’ladi.(lam, qa – qalam, tar, daf –daftar, yiq, cha, a – ayiqcha…) 22 ona tilidan bilim, ko`nikma va malakalarni tekshirish o’qituvchi: d. tursunova 4-mavzu davomi reja tayanch atamalar: notanish so‘z, iboralar, ilg’or texnologiya, tovushlar, harflar, so‘z, gap, bog‘lanishli nutq... ona tilidan bilim, ko`nikma va malakalarni tekshirish (boshlang`ich sinfda) 2. imloga oid mashqlar. ko’chirib yozish ko’nikmasi. 3. diktant yozdirishning ahamiyati. maktab tajribasida tekshirishning shakllari og’zaki yozma bilimlarni kundalik mavzuga oid va yakuniy tekshirish tatbiq etiladi. 1-reja ona tilidan yozma tekshirish uchun asosan diktant, bayon, insho, shuningdek, grammatik, so‘z yasashga oid, leksik va imloga oid topshiriqlarni bajarish, tekshiruv ko‘chirib yozishdan foydalaniladi. yakunlovchi tekshirish uchun har bir chorakda bir marta …

Want to read more?

Download all 41 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘quvchilar nutqini o‘stirish tizimida sintaktik ishlar"

презентация powerpoint o‘quvchilar nutqini o‘stirish tizimida sintaktik ishlar 4-dars darsning rejasi 1. o‘quvchilar egallaydigan sintaktik ko‘nikmaning darajasi haqida ma’lumotga ega bo‘lish. 2. boshlang‘ich sinflarda so‘z birikmasi va nutq ustida ishlash malakasini hosil qilish 3. gap ustida ishlash mashqlarining turlari ko‘nikmasini hosil qilish kalit so’zlar: nutq, nutq o’stirish, so’z, bog’lanishli nutq, tarqatma, sintaktik ishlar o‘quvchilar nutqini o‘stirish tizimida sintaktik ishlar so‘z birikmasi ustida ishlash gap ustida ishlash 1-reja boshlang`ich sinflarda sintaksis yuzasidan beriladigan bilimlar amaliy o`rganiladigan va nazariy o`rganiladigan bo`limlarga bo`linadi. sintaksisga oid bilimlarni amaliy o`rganish savod o`rgatish davridanoq boshlanadi va 3-4-sinfda ham davom ettiril...

This file contains 41 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "o‘quvchilar nutqini o‘stirish tizimida sintaktik ishlar", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘quvchilar nutqini o‘stirish t… PPTX 41 pages Free download Telegram