nutqini o‘stirish yo‘llari va vazifalari

PDF 21 стр. 353,3 КБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 353,3 КБ

Тип файла PDF

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

презентация powerpoint kichik yoshdagi o‘quvchilar nutqini o‘stirish yo‘llari va vazifalari reja: 1. nutq va uni o‘stirish tushunchasi. 2. o‘quvchilar nutqiga qo‘yilgan talablar. bill geytsdan maktab o'quvchilari uchun hayotiy qoidalar: -sizning tug'ilishingiz ota-onangiz uchun faqatgina bayram bo'lmagan. balki katta mas'uliyat ham bo'lgan. ularni qadrlang. shunda o'zingiz ham qadr topasiz.  "biz g'alaba qozonamiz" kitobidan keys nutq –o‘stirish nima? nutq va uni o‘stirish tushunchasi. nutq-kishi faoliyatining turi, til vositalari (so‘z, so‘z birikmasi, gap) asosida tafakkurni ishga solishdir. nutq o‘zaro aloqa va xabar funktsiyasini, o‘zaro fikrni his-hayajon bilan ifodalash va boshqalarga ta’sir etish vazifasini bajaradi. yaxshi rivojlangan nutq jamiyatda kishining aktiv faoliyatining muhim vositalaridan biri sifatida xizmat qiladi. o‘quvchi uchun esa nutq maktabda muvafaqqiyatli ta’lim olish qurolidir. nutq –o‘stirish nima? agar o‘quvchi va uning tildan bajargan ishlari ko‘zda tutilsa, nutq o‘stirish deganda tilni har tomonlama (talaffuzi, lug‘ati, sintaktik qurilishi, bog‘lanishli nutqni) aktiv amaliy o‘zlashtirish tushuniladi. agar o‘qituvchi ko‘zda tutilsa, nutq o‘stirish deganda, o‘quvchilar …

2 / 21

g uchun nutqni muvaffaqiyatli o‘stirishning uchinchi sharti –nutqni til vositalari bilan qurollantirish hisoblanadi. nutqni egallashning qator aspektlari mavjud. bular: 1. adabiy til normalarini o‘zlashtirish. 2. jamiyatimizning har bir a’zosi uchun zarur bo‘lgan muhim nutq malakalarini, ya’ni o‘qish va yozish malakalarini o‘zlashtirish. 3. o‘quvchilar nutq madaniyatini takomillashtirish. nutq o‘stirishda uch yo‘nalish aniq ajraladi: 1) so‘z ustida ishlash; 2)so‘z birikmasi va gap ustida ishlash; 3) bog‘lanishli nutq ustida ishlash. so‘z, so‘z birikmasi va gap ustida ishlash uchun lingvistik baza bo‘lib leksikalogiya (frazeologiya va stilistika bilan birgalikda), morfologiya, sintaksis xizmat qiladi; bog‘lanishli nutq esa mantiqqa, adabiyotshunoslik va murakkab sintaktik butunlik lingvistikaga asoslanadi. nutq o‘stirishda izchillik to‘rt shartni, ya’ni mashqlarning izchilligi, istiqboli, xilma-xilligi, xilma- xil mashq turlarini umumiy maqsadga bo‘ysundirish ko‘nikmasini amalga oshirish bilan ta’minlanadi. nutq turlari. kishilar tildan fikr bayon qilish quroli sifatida foydalanadilar. ular o‘z fikrlarini ovoz bilan eshittirib bayon qilishdan oldin u haqda o‘ylab oladilar. bu ichki nutq hisoblanadi. ichki nutq …

3 / 21

nsho o‘quvchilar uchun yaxshi ma’lum bo‘lgan dalillar, ularning kuzatishlari, hayotiy tajribalari, kitoblardan, rasmlardan, radioeshittirish va teleko‘rsatuvdan olgan ma’lumotlari asosida tuzilsagina mazmunli bo‘ladi. bolalar bilmagan narsa, ko‘rmagan voqea-hodisalar haqida yetarli tayyorgarliksiz so‘zlashga yo‘l qo‘yilsa, nutq mazmunsiz chiqadi. 2.nutqda mantiqiylik bo‘lsin. o‘quvchilar nutqi mantiqan to‘g‘ri bo‘lishi, fikr izchil, asosli bayon etilishi, asosiy o‘rinlar tushirib qoldirilmasligi va o‘rinsiz takrorga, mavzuga taalluqli bo‘lmagan ortiqchalikka yo‘l qo‘yilmasligi talab etiladi. nutqning mantiqiyligi narsa, voqea-hodisalarni yaxshi bilish bilan belgilanadi, mantiqiy xato esa material mazmunini aniq bilmaslik, mavzuni o‘ylamasdan noqulay tanlash natijasida kelib chiqadi. bu ikki talab nutqning mazmuni va qurilishiga taalluqlidir. nutqni til jihatidan shakllantirishga oid talablar ham mavjud. 3.nutq aniq bo‘lsin. o‘quvchi dalillar, kuzatishlar, taassurotlarini haqiqatga mos ravishda oddiy bayon etibgina qolmay, shu maqsadning eng yaxshi til vositalaridan (so‘z, so‘z birikmasi, gaplardan) foydalangan holda, maxsus tasvirlar bilan ifodalashga o‘rgansin. 4.nutq til vositalariga boy bo‘lsin. mazmunni aniq ifodalash uchun o‘quvchi nutqi til vositalariga boy bo‘lishi, u har …

4 / 21

‘isa, eshituvchiga yoki o‘quvchiga ta’sir etadi. og‘zaki nutq eshituv- chiga intonatsiya orqali ta’sir etsa, og‘zaki nutq ham, yozma nutq ham tinglovchi va o‘quvchiga hikoyaning umumiy ruhi, dalillar, tanlangan so‘zlar, ularning emotsionalligi, tuzilgan jumla, iboralar yordamida ta’sir etadi. nutqning tushunarli va ifodali bo‘lishi har qanday shevaga xos va ortiqcha so‘zlardan xoli bo‘lishini taqozo etadi. 7.nutq to‘g‘ri bo‘lsin. maktab o‘quvchilari uchun nutqning adabiy til me’yorlariga mos va to‘g‘ri bo‘lishi alohida ahamiyatga ega. yozma nutq grammatika, imlo va punktuatsiya jihatidan, og‘zaki nutq esa orfoepik jihatdan to‘g‘ri tuzilishi talab etiladi. nutqning to‘g‘ri bo‘lishi uchun so‘z tanlash va nutq logikasi katta ahamiyatga ega. yuqorida sanab o‘tilgan talablar o‘zaro bir-biri bilan uzviy bog‘liq bo‘lib, ta’lim tizimida kompleks ravishda amalga oshiriladi. nutq o‘quvchilar tafakkurini o‘stirishda muhim vositadir. nutq fikrini bayon etish vositasigina bo‘libgina qolmay, uni shakllantirish quroli hamdir. fikr nutqning psixologik asosi vazifasini bajaradi, uni o‘stirish sharti esa fikrni boyitish hisoblanadi. aqliy faoliyat sistemasini egallash asosidagina nutqni …

5 / 21

krni nutqiy shakllantirish uning aniq, tushunarli, sof, izchil, mantiqiy bo‘lishini ta’minlaydi. tilni egallash shu tilning fonetikasini, lug‘at sostavini, grammatik qurilishini bilib olish, fikrni takomillashtirish uchun, tafakkurni o‘stirish uchun shart-sharoit hozirlaydi. bilimlar, faktlar, har xil axborotlar tafakkurning ham, nutqning ham materialidir. tavsiya etiladigan adabiyotlar: 1. o‘zbеkiston rеspublikasining kadrlar tayyorlash milliy dasturi to‘g‘risidagi qonuni. toshkеnt, o‘zbеkiston, 1997 yil. 2. qosimova k., matchonov s., g‘ulomova x., yo‘ldoshеva sh., sariyеv sh., “ona tili o‘qitish mеtodikasi”, t., 2009. 3.azimova i., mavlonova k., va boshqalar “ona tili va o‘qish savodxonligi” 1-sinf uchun darslik. t.: respublika ta’lim markazi, 2021.-104 b. 4. azimova i., mavlonova k., va boshqalar “ona tili va o‘qish savodxonligi” 2-sinf uchun darslik. t.: respublika ta’lim markazi, 2021.- 120 b. 5. azimova i., mavlonova k., va boshqalar “ona tili va o‘qish savodxonligi” 3-sinf uchun darslik. t.: respublika ta’lim markazi, 2022.- 144 b. e’tiboringiz uchun rahmat!

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nutqini o‘stirish yo‘llari va vazifalari"

презентация powerpoint kichik yoshdagi o‘quvchilar nutqini o‘stirish yo‘llari va vazifalari reja: 1. nutq va uni o‘stirish tushunchasi. 2. o‘quvchilar nutqiga qo‘yilgan talablar. bill geytsdan maktab o'quvchilari uchun hayotiy qoidalar: -sizning tug'ilishingiz ota-onangiz uchun faqatgina bayram bo'lmagan. balki katta mas'uliyat ham bo'lgan. ularni qadrlang. shunda o'zingiz ham qadr topasiz.  "biz g'alaba qozonamiz" kitobidan keys nutq –o‘stirish nima? nutq va uni o‘stirish tushunchasi. nutq-kishi faoliyatining turi, til vositalari (so‘z, so‘z birikmasi, gap) asosida tafakkurni ishga solishdir. nutq o‘zaro aloqa va xabar funktsiyasini, o‘zaro fikrni his-hayajon bilan ifodalash va boshqalarga ta’sir etish vazifasini bajaradi. yaxshi rivojlangan nutq jamiyatda kishining aktiv faoliyatini...

Этот файл содержит 21 стр. в формате PDF (353,3 КБ). Чтобы скачать "nutqini o‘stirish yo‘llari va vazifalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nutqini o‘stirish yo‘llari va v… PDF 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram