o`quvchilarni tarbiyalshda inshoning o`rni

DOC 48 pages 872,1 KB Free download

48 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 872,1 KB

Fayl turi DOC

Pages 48

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 48

o`quvchilarni tarbiyalshda inshoning o`rni o`quvchilarni tarbiyalshda inshoning o`rni har bir o`quv mashg`uloti, jumladan, insho yozish ham jiddiy mehnat talab qiladi. insho yozish adabiy mehnat hisoblanadi. adabiy mehnat kishidan juda katta aqliy va xissiy kuch-quvvat talab etadi, hamda yetuk malakali bo`lishni taqazo qiladi. ana shu talablarga rioya qilgan o`quvchilarda mustaqil fikrlash, so`z va material tanlash va to`plash ularni mantiqiy jihatdan o`zaro bog`liq holda ifodalash, orfografiyaga e`tibor berish qobiliyati tez rivoj topadi, mehnat intizomi ham tarbiyalanadi. umuman olganda, adabiy mehnat to`g`ri tashkil etilgandagina insho tarbiyaning samarali vositasiga aylanadi. o`quvchilarda insho yozishga qiziqish, havas, kuzatuvchanlik qobiliyatini o`stiradi, ko`rgan narsalari va o`qigan kitob, ertak hikoyaga to`g`ri baho berishga o`rgatadi. boshlang`ich sinflar uchun tanlangan insho materiallari o`quvchilarda adabiy mavzuda, hayotiy tajribalar va tasviriy san`at asosida insholar yozish malakasini kamol toptirishga imkoniyat beradi.o`quvchilarda badiiy asarga mustaqil yondashish,uni mustaqil baholay olish, materiallarni umumlashtirish adabiy hodisalarni tarixiy jarayon bilan bog`lab o`rganish qobiliyatining o`sib borishi, ham yuqori sinflarda turli …

2 / 48

fosat olamiga olib kirishda muhim rol o`ynaydi, ta`limni hayot bilan bog`lash, o`quvchilarning og`zaki va yozma nutqini o`stirish uchun xizmat qiladi. insho o`quchilar nutqini o`stirishda eng samarali vosita hisoblanadi. nutq madaniyatini takomillashtirish esa, insho ustida mustaqil ishlashni talab qiladigan vazifalardan biridir. insho yozishga tayyorlanish va uni yaratish jarayonida o`quvchi yangi bilim va ko`nikmalarni kuzatish, fikrlash, adabiy hayotiy hodisalarni baholash, o`qiganlari va o`zlashtirgan bilimlarini ma`lum bir tartibga solish malakasini egallaydi. inshoning tarbiyaviy ahamiyati tanlanadigan mavzuga shuningdek, insho ustida o`quvchilar qanchalik mustaqil ishlash va qiziqishiga insho g`oyasiga ham bog`liq. insho bolalarning voqea-hodisalarni chuqur his etishiga yordam beradi, izchil fikrlashga o`rgatadi, tilga va adabiy ijodga qiziqishlarini oshiradi. tanlangan mavzuning g`oyaviy yo`nalishini ochish tarbiyaviy vazifani hal qilishga imkon beradi. bu jihatdan mehnat, mehnat qahramonlari haqidagi, bolalarning hayoti, maktab, tug`ilib o`sgan qishlog`i yoki shahri haqidagi, urush qahramonlari haqidagi mavzular, ayniqsa, qulay. insho jamiyat hayotini tuzunishga o`rgatadi. tabiatga, kishilarga, ularning yaxshilikka intilishlari va harakatlariga, mehnatga va mehnat …

3 / 48

shlab chiqarishga ekskursiya materiali asosida mehnat haqidagi insho yangi tarbiyaviy imkoniyatlarini ochib beradi. unda bolalar ishlab chiqarishdagi muvaffaqiyat va qiyinchiliklar, ilg`or kishilar haqidagi, kasb va mutaxassislik haqidagi, texnika haqidagi ma`lumotlardan foydalanadilar. ishlab chiqarishga ekskursiya va mehnatni tasvirlash bilan bog`liq holda kasb haqidagi suhbatlashishga to`g`ri keladi va bu inshoda o`z aksini topadi. mehnat haqidagi yoki insho mavzulariga “bizning qishloq”, “bog`da”, “dalada”, “daraxt o`tqazish”, “polizda” kabilar kiradi. insho ijodiy ishning eng yuqori shakli bo`lib, maktabda alohida o`rin tutadi, barcha nutqqa oid mashqlar ma`lum mazmunda inshoga bo`ysunadi. insho 1-sinfda kichik axborot va ehtirosli hikoyadan boshlanib, o`z fikrini ifodalashga, o`quvchi shaxsini tashkil topishiga xizmat qiladigan, ta`lim-tarbiyaviy ahamiyatga ega bo`lgan jiddiy rejali aqliy ishga aylanadi. insho shaxsni shakllantirishda foydali vosita bo`lib, his-hayajon uyg`otadi, aqliy mustaqillikka, fikrlashga, ko`rgan kechirganlari va o`zlashtirganlarini baholashga, kuzatuvchanlikka, voqea-hodisalar o`rtasidagi sabab-natija bog`lanishni topishga, ularni qiyoslashga, xulosa chiqarishga o`rgatadi. insho fikrni tartibga soladi, o`quvchilarga o`ziga, o`z kuchi va imkoniyatiga ishonch tug`diradi. 3-sinfda …

4 / 48

yuritish bilan insho ustida ishlash ham boshlanadi. mavzularning bir-biridan farqini his etish, ularni qiyoslashga yordam beradi. boshlang`ich sinflarda qiyoslash sodda mavzularni tanlashdan boshlanadi. o`quvchilar mavzuni yoritishga 1-sinfdan boshlab o`rganadilar. ular mavzuga oid gap tuzadilar. masalan, bahor havosi haqida, ona qishlog`i haqida, qo`rqoq quyon, ayyor tulki haqida gap tuzadilar. maktabda o`tkaziladigan insholarda ko`zga tashlanadigan nuqsonlardan biri mavzudan chetga chiqish, ya`ni uning haddan ziyod qisqa, yoki aksincha, ortiq darajada keng hajmda bo`lishidir. aslida insho uchun aniq chegaralangan mavzular tanlanishi o`rinlidir. masalan, “mening gulzorim”, “yozgi ta`tilning bir kunida”, “birinchi qo`ng`iroq”, “matematika darsida”, “sevimli o`qituvchim” va boshqalar. og`zaki va yozma insho ustida ishlashda mavzu berib, uni yoritishni talab qilishdan tashqari, avval material tanlash, keyin shu yig`ilgan materiallar asosida mavzuni shakllantirishni tavsiya qilish ham mumkin. mavzu zaminida inshoning asosiy mazmuni yotadi. o`quvchilar u haqida aniq tasavvurga ega bo`lsalargina, inshoni talabga javob beradigan darajada yozishlari mumkin. bunda mavzuning juda aniq bo`lishi muhim rol o`ynaydi. puxta o`ylab …

5 / 48

ulosa qismida obrazlarning tipikligi, yozuvchi ijodining ahamiyati, yozuvchining adabiyot rivojidagi roli haqida so`z yuritiladi. og`zaki va yozma inshoga o`rgatish jarayonida o`quvchilarda mavzuni tushunish va yoritish, o`z inshosini aniq fikrga bo`ysundirish, material to`plash, uni tartibga solish va joylashtirish, reja tuzish va reja asosida yozish, mazmunga va nutq vaziyatiga mos ravishda til vositalaridan foydalanish, yozgan inshosini takomillashtirish ko`nikmalari hosil qilinadi. bulardan tashqari texnik vazifalar ham amalga oshiriladi, ya`ni matnni yozishda imlo qoidalari va husnixatga e`tibor berish, matnni xatboshidan yozish, husnixat va hoshiyaga rioya qilish kabi talablarga ham amal qilinadi. 1-4 sinflardagi bayon va insho ta`limiy xarakterga ega bo`lib, o`qituvchi rahbarligida o`tkaziladi. bu sinflarda o`quvchilar mazmuni o`zlashtirilgan ertak, hikoya bo`yicha bayon, hayotiy tajribalar va rasmlar asosida kichik hajmda insho yozadilar. boshlang`ich sinflarda o`quvchilarni insho mavzusi va uni yoritishga o`rgatish insho mavzusi bilan tanishtirishdan boshlanadi. xususan, ularda insho yozish malakasi rivojlanishi uchun qulay, mazmunli, sodda mavzu tanlash talab qilinadi. bundan tashqari kelajak haqidagi “kim …

Want to read more?

Download all 48 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "o`quvchilarni tarbiyalshda inshoning o`rni"

o`quvchilarni tarbiyalshda inshoning o`rni o`quvchilarni tarbiyalshda inshoning o`rni har bir o`quv mashg`uloti, jumladan, insho yozish ham jiddiy mehnat talab qiladi. insho yozish adabiy mehnat hisoblanadi. adabiy mehnat kishidan juda katta aqliy va xissiy kuch-quvvat talab etadi, hamda yetuk malakali bo`lishni taqazo qiladi. ana shu talablarga rioya qilgan o`quvchilarda mustaqil fikrlash, so`z va material tanlash va to`plash ularni mantiqiy jihatdan o`zaro bog`liq holda ifodalash, orfografiyaga e`tibor berish qobiliyati tez rivoj topadi, mehnat intizomi ham tarbiyalanadi. umuman olganda, adabiy mehnat to`g`ri tashkil etilgandagina insho tarbiyaning samarali vositasiga aylanadi. o`quvchilarda insho yozishga qiziqish, havas, kuzatuvchanlik qobiliyatini o`stiradi, ko`rgan narsalari va o`qig...

This file contains 48 pages in DOC format (872,1 KB). To download "o`quvchilarni tarbiyalshda inshoning o`rni", click the Telegram button on the left.

Tags: o`quvchilarni tarbiyalshda insh… DOC 48 pages Free download Telegram