turkiy tillarning xorijiy mamlakatlarda o’rganilishi

DOC 73,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1476473701_65615.doc turkiy tillarning xorijiy mamlakatlarda o’rganilishi reja: 1. xorijda turkiy tillarni o’rganilish tarixii. 2.rossiyada turkiy filologiya masalalarini o’rganilishining boshlanilishi. 3. moskva maktabining turkologiya taraqqiyotidagi o’rni. 4. qozon maktabi vakillarining ilmiy faoliyati. 5.peterburg maktabi va turkologiya. tayanch so’z va iboralar:nikolas-kornelisson vitzen, "bare ha tillar va shevalarning qiyosiy lug'atlari" asari, "damaskin lugati", s.xalngfiii, f.i.tabbert-stralenberg, a.n.kononov, ye.d.polivanov, qozon, moskva, peterburg maktablari, f. ye.korsh, m.a.kazembek, v.a..bogoroditskiy, o.l.senkovskiy, v.v.radlov, p.m.melioranskiy. turkiy tillarni o’rganishning alohida fan sifatida shakllanishi va rivojlanishida rus turkolog olimlarining xizmatlari katta.rus turkolog olimlarining lingvistik tadqiqotlari natijasida turkiy tillarning ilmiy grammatikasi yuzaga keldi, turkiy tillarining mitkammal tasnifi yaratildi, rossiyada turkiy tillarini o'rganish xix asrning ikkinchi yarmida keng quloch yoydi. bu davrda rossiyaning peterburg, moskva, qozon kabi shaharlarida turkiy tillar jiddiy o'rganila boshladi, bundan tashqari, tashkent, samarqand, ohna-ota, boku, tbilis, omsk, yakutsk kabi shaharlarida ham turkiy tillarni o'rganuvchi markazlar yuzaga keldi. turkiy filologiya, xususan, turkiy tilshunoslikning rossiyadagi taraqqiyoti va o`rganilishi haqida bir qator asarlar …

i kungacha doimiy ravishda “musulmon dunyosi” (“muslim word”) jurnali chop etilib qelinadi. m: navoiy “ml” asari ingliz tilida to‘laligicha shu jurnalda e’lon qilingan (1965, №4, 1966, №1). moskva maktabi: turkiy xalqlar tillari va adabiyotini o‘rganishda moska davlat universiteti va sharq tillari lazarev instituti alohida o‘rin tutadi. fedor yevgenevich korsh (1843-1915)ning “слово о поку игорева” asaridagi turkiy unsurlar, turkiy xalqlar qadimgi she’riyati tuzilishi, turkiy tillar tasnifi. turkiy tillarda hozirgi-kelasi zamon fe’l shakllarining kelib chiqishi, qadimgi turkiy tillarda cho‘ziq unlilar bo‘yicha tadqiqot ishlari olib borgan. agafangel yefimovich krimskiy (1871-1942). ukrain tilida “turkiy xalqlar, ularning tili va adabiyoti” nomli asari turkiy filologiya uchun ajoyib qo‘llanma sanaladi. vladimir aleksandrovich gordlevskiy (1876-1956) usmonli turk adabiyoti va tili bo‘yicha “образцы османского народного творчества» (usmonli turk xalq ijodidan namunalar»), «очерки по новой османской литературе» (yangi usmonli turk adabiyotiga doir ocherklar), «грамматика турецкого языка» (“turk tili grammatikasi”) nomli asarlar yaratdi. bu asarlar usmonli turk tili va adabiyoti to`g`risida …

ingan. m.a.kazembek o'z asariga frantsuz sharqshunosi a.joberning grammatikasini asos qilib olgan. asar 3 qismdan iborat: 1. alfavit, harflar talaffuzi; ismlar (otlar, sifatlar, sonlar); olmoshlar. 2. fe'l; ko’makchilar, ravishlar, bog’lovchilar, undovlar. 3. so'zlarning birikuvi (sintaksis) bu asar usmonli turk tili grammatikasining rus tilidagi birinchi tasnifi bo'lib, unda boshqa turkiy tillar, xususan, tatar tili materiallari ham berilgan. xix asrning ikkinchi yarmi va xx asr boshlarida rossiya universitetlarida bu asarlardan darslik sifatida foydanilgan. «учебные пособия для временного курса турецкого языка” (turk tilining vaqtincha kursi uchun o‘quv qo‘llanma”) 1854 yildayaratilgan. bu asar xam 3 qismdan tarkib topgan: 1. grammatika; 2. xrestomatiya;3. ruscha-turkcha lugat. ilyanikalaevichberezin(1818-1896)«дoполнение к тюрской грамматике”(mirza aleksandr kazembek grammatikasiningbirinchi nashri haqida) va “турецкая хрестоматия” kabi turkiy filologiyaga oid asarlar yozdi. nikolay ivanovich ilminskiy. (1822-1891). u fors va arab tillaridan qozon diniy akademiyasida, qozon universitetida dars bergan. u 1872 yilning iyulida qozon o'qituvchilari seminariyasiga direktor bolib tayinlandi. u boburning "boburnoma" varabg'uziyning "qissas ul-anbiyo" asarlariga …

1897), "гадание у жителей восточного туркестана»" ва 1912 yilda "татарско-русский словарь». унга «опыт исследования урянхайсконо языка» (1899)nomliasarishuhrat keltirdi. 3 ta masala haqida so‘z ketadi: l) uryanxay (tuva) tili ugor—fin tillari oilasiga emas, balki turkiy tillar oilasiga mansubligini isbotladi: 2) uryanxay tilining mukammal grammatik tavsifini yaratdi; 3) uryanxay tilining turkiy tillari orasidan o'rnini belgilab berdi, buning uchun uryanxay tili grammalik qurilishini boshqa turkiy tillar (50 dan ziyod turkiy til) grammatik qurilishiga qiyoslab chiqdi. asar turkiy tillarining birinchi haqiqiy qiyosiy grammatikasidir. vasiliy alekseevich bogoroditskiy (1857-1941)“о преподавании русской грамматики в татарской школе” degan mavzuda ma'ruza qildi.v.a.bogoroditskiy-rossiyada eksperimental fonetika asoschilardan biri. u turkiy tillar fonetikasiga oid bir qator tadqiqotlar olib bordi. umumiy tilshunoslik mutaxassisi sifatida «oчерки по языковедениб и русскому языку»" asarini yaratdi. “этюды по татарскому и тюркскому языкознанию» (1933), "введение в татарское языкознание в связи с другими тюркскими языкми» "(1934) kabi asarlar yozdi. nikolay ivanovich ashmarin (1870-1933) asosan chuvash tili bo‘yicha tadqiqot ishlari …

сравнительный словарь турецко-татарских наречий” ("turk-tatar lahjalarining qiyosiy lugati") nomli lug'at yaratdi, bu lugatda so’zlar o'zaklar do’yicha joylashtirilgan. “туркий лаҳжаларнинг қиёсий луғати (1869-71) 2 томли луғат. vasiliy dmitrievich smirnov (1846-1922) "образцовые произведения османской литературы” ("usmon adabiyotining namunali asarlari"),"очерки истории турецкой литературы» ("turk adabiyoti tarixi ocherklari"). platon mixaylovich melioranskiy (1868-1906)ning turkolog sifatidagi faoliyati serqirra bo’lib, quyidagi to’rt mavzuga birlashadi: 1. jonli turkiy tillariga old ishlar; 2. turkiy yozma yodgorliklarga oid ishlar; 3. rus tiliga o'zlashgan turkiy unsurlar haqidagi tadqiqotlar; 4. turkiy xalqlar folkloriga doir ishlar; p.m.melioranskiyning lingvistik qarashlari g.paulning «til tarixi printsiplari" asari ta'sirida shakllangan bo'lib, u muayyan tilini o'rganishda og'zaki so’zlashuv nutqi bilan yozma nutqni farqlash printsiplariga amal qiladi. bu ilmiy printsip olimning «краткаяграмматикаказак-киргизскогоязыка» («qozoq-qirg'iz tilining qisqacha grammatikasi») (1894-1897) asarida yaqqol ko'rinadi. u qadimgi turkiy yozma yodgorliklarni o'rganishga oid 1899 yilda "памятниквчестькюльтегина»" ("kultegin yodgorligi"), 1900 yilda esa turkiy tillarga oid "араб-филологотурецкомязыке» ("arab-filolog turk tili haqida"), 1904 yilda "араб- филологомонгольскомязыке ("arab-filolog mo'g'ul …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "turkiy tillarning xorijiy mamlakatlarda o’rganilishi"

1476473701_65615.doc turkiy tillarning xorijiy mamlakatlarda o’rganilishi reja: 1. xorijda turkiy tillarni o’rganilish tarixii. 2.rossiyada turkiy filologiya masalalarini o’rganilishining boshlanilishi. 3. moskva maktabining turkologiya taraqqiyotidagi o’rni. 4. qozon maktabi vakillarining ilmiy faoliyati. 5.peterburg maktabi va turkologiya. tayanch so’z va iboralar:nikolas-kornelisson vitzen, "bare ha tillar va shevalarning qiyosiy lug'atlari" asari, "damaskin lugati", s.xalngfiii, f.i.tabbert-stralenberg, a.n.kononov, ye.d.polivanov, qozon, moskva, peterburg maktablari, f. ye.korsh, m.a.kazembek, v.a..bogoroditskiy, o.l.senkovskiy, v.v.radlov, p.m.melioranskiy. turkiy tillarni o’rganishning alohida fan sifatida shakllanishi va rivojlanishida rus turkolog olimlarining xizmatlari katta.rus...

Формат DOC, 73,5 КБ. Чтобы скачать "turkiy tillarning xorijiy mamlakatlarda o’rganilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: turkiy tillarning xorijiy mamla… DOC Бесплатная загрузка Telegram