grammatik stilistika uning predmeti maqsad va vazifalari

DOC 77,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1452184999_63281.doc grammatik stilistika uning predmeti maqsad va vazifalari r e j a : 1. stilistikaning ob`ekti hisoblanishi mumkin boâlgan vositalar. 2. grammatik uslubshunoslikning ob`ekti. 3. grammatik uslubshunoslikning oâzbek tilshunosligida oârganilishi. 4. morfologik uslubshunoslik. 5. sintaktik uslubshunoslik. 6. grammatik uslubshunoslikni oârganishning maqsad va vazifalari. tayanch soâz va iboralar: stilistika, ob`ekt, birlamchi ma`no, matniy ma`no, emotsional-ekspressiv ottenka, estetik ta`sir kuchi, matn, grammatik vositalar, qurilmalar, r.qoângâurov, grammatik stilistika, stilistik grammatika, uslubiy boâyoq, sinonimlar va variantlar, morfologiyaning uslubi imkoniyatlari, soâz turkumlari, ot yasovchi âchi va sinonimiya, oddiy nutq, emotsinal nutq, an`anaviy sintaksis va vazifaviy chegaralanish, f.i.buslaev fikri, m.n.kojina tasnifi, mustaqillik va til ta`limi. ta`kidlab oâtilganidek, tildagi deyarli barcha birliklar â fonetik, leksik, frazeologik, morfologik va sintaktik elementlar uslubshunoslikning predmeti boâlishi mumkin. ammo ularning birlamchi ma`nosi kengayib, ma`lum emotsional-ekspressiv ottenkaga va estetik ta`sir kuchiga ega boâlsa yoki amal qilish va vazifaviy doirasi kengaysagina shunday boâladi. bu esa matn bilan bogâliq boâlib, nutq jarayonidagina ulardagi uslubiy …

kent, 1975), â«stilistika imeni sushestvitelânogo v uzbekskom yazikeâ» (tashkent, 1983), hammualliflikda yozilgan â«oâzbek tili stilistikasiâ» (toshkent, 1983), â«oâzbek tilining funktsional stillariâ» (samarqand, 1983), â«nutq madaniyati va uslubiyat asoslariâ» (toshkent, 1992) singari alohida nashrlari hamda â«oâzbek tilida otlar shakl yasovchi morfemalarining semantik-uslubiy xususiyatlariâ» mavzusidagi doktorlik dissertatsiyasida oâz ifodasini topgan. â«oâzbek filologiyasiâ» toâplamiga kiritilgan yirik hajmdagi â«grammatik stilistikaâ» (samrqand, 1976) va â«sub`ektiv baho formalarining semantik va stilistik xususiyatlariâ» (toshkent, 1980) monografiyasi esa bevosta oâzbek tili grammatik uslubiyati muammolarini hal etishga bagâishlangan. r.qoângâurov sanab oâtilgan asarlarida â«grammatik uslubshunoslikâ» tushunchasining izohini beradi hamda oâzbek tili stilistikasidagi mazkur sohaning predmeti, maqsad va vazifalarini belgilab beradi. bunday murakkab vazifani hal qilish maqsadida asosan chex, rus va oâzbek tilshunosligida bayon etilgan qarashlarni sinchiklab oârganadi hamda shu qarashlarga tayangan holda oâz mulohazalarini bayon etadi. ma`lumki, hozirgi zamon uslubshunosligining mana shu tarmogâi ikki termin â â«uslubiy grammatikaâ» va â«grammatik uslubshunoslikâ» atamalari bilan nomlanib kelinmoqda. olim bu terminlardan birini - …

oslik alohida boâlim sifatida ajratilishi va oârganilishi kerakmi, degan tarzda oârtaga qoâyilgan masala nazariy jihatdan asoslab beriladi. darhaqiqat, oâzbek tilidagi grammatik vositalarning juda katta qismi uslubiy boâyoqqa va tasviriylikka, sinonimiya va variantlarga ega ekanligi olim qarashlarining toâgâri ekanligidan dalolat beradi. ma`no jihatdan bir-biriga yaqin boâlgan til birliklarini nutqiy vaziyat talabi bilan tanlab va almashtirib ishlatish va shu orqali ma`no nozikliklarini farqlash, bir mazmunni ma`nolari bir-biriga yaqin boâlgan bir necha grammatik vositalar bilan ifodalash sabablarini topish va qonuniyatlarini belgilash ham bu sohani alohida yoânalish sifatida oârganish zaruriyatini keltirib chiqaradi. â«grammatik stilistikaning asosiy vazifalari ham umumiy stilistikaning vazifalaridan kelib chiqadi. â deydi r.qoângâurov. â shu sabali til faktlarining ijtimoiy qoâllanish sferasi jihatdan qaysi biriga tegishli ekanligini, qaysi stilâ bilan cheklanganligini, grammatik sinonimiya, ayrim grammatik kategoriyalarning stilistik imkoniyatlarini ochb berish (qoâshimcha ma`no ottenkalari, ekspressiv-baholash imkoniyatlari), grammatik forma, birikma, gap va boshqa konstruktsiyalarning kontekst bilan bogâliq ravishda hosil qiladigan ma`no nozikliklarini aniqlash (konnotativ ma`noni …

miqyosda monografik kuzatishlar amalga oshirilmayotganligi, affikslarning sinonimiyasi, omonimiya, polisemiya va antonimiyasi etarli tadqiq etilmaganligi bilan izohlaydi.2 fikrni isbotlash uchun keltirilgan dalillar asosli, albatta. ammo amalda esa olim ot soâz turkumining egalik, kelishik, sub`ektiv baho ifodalovchi grammatik shakllari misolidagi kuzatishlari bilan morfologik koârsatkichlarda ham uslubiy imkoniyatlarning keng ekanligini isbotlab berdi. agar bu tadqiqotlar doirasiga uning olmosh, sifat va koâmakchilar uslubiyati,3 m.sodiqovaning fe`l uslubiyati4 yuzasidan olib borgan kuzatishlarini ham kiritsak, oâzbek tili morfologiyasining uslubiy imkoniyatlari haqidagi xulosa biroz shoshilibaytilganday tuyuladi. r.qoângâurovning quyidagi fikriga ham munosabat bildirishga toâgâri keladi: â«toâgâri, ba`zi olimlar grammatik formalarning qaysi biri qaysi stilda koâproq ishlatilishini aniqlash ham stilistikaning vazifasiga kiradi, deyishadi va shundan kelib chiqib, grammatik formalarning stillarda qoâllanish statistikasi bilan shugâullanishni lozim koâradilar. ma`lum darajada bu usul ham ayrim formalarning qaysi stilga xosligini aniqlashga yordam beradi. lekin bu masalani toâliq va toâgâri hal qilib berolmaydiâ».5 harqalay, grammatik shakllar oârtasida sinonimik munosabatlar mavjud boâlishining oâzi bir boylik. ularning …

yasovchi âchi qoâshimchasining âgar (sehrchi-sehrgar, holvachi-holvagar), -kor (xizmatchi-xizmatkor, paxtachi-paxtakor), -kash (juvozchi-juvozkash, aravachi-aravakash, pillachi-pillakash), -shunos (tilchi-tilshunos, tarixchi-tarixshu-nos), -furush (eski-eskifurush, doâppichi-doâppifurush), -soz (mashinachi-mashinasoz, samolyotchi-samolyotsoz), -paz (somsachi-somsapaz, holvachi-holvapaz, kabobchi-kabobpaz), -goây (qasidachi-qasidagoây, maslahatchi-maslahatgoây), doâz (etikchi-etikdoâz, yamoqchi-yamoqdoâz), -boz (qushchi-qushboz, kaptarchi-kaptarboz), -dor (ijarachi-ijarador), -xoâr (qasamchi-qasamxoâr), -xon (mushtumchi-mushtumxon), -don (siyosatchi-siyosatdon), -navis (gâazalchi-gâazalnavis, qasidachi-qasidanavis, hikoyachi-hikoyanavis) hamda rus tili va u orqali kirib kelgan âist (traktorchi-traktorist, futbolchi-futbolist), -er/-yor (grimchi-grimer), -(i)oner (pensiyachi-pensioner), -ant (muzikachi-muzikant), -graf (fotochi-fotograf), -ator (ekspluatatsiyachi-ekspluatator), -ik/avik (frontchi-frontovik, prozachi-prozaik, satirachi-satirik), -shik (svarkachi-svarshik, ekskovatorchi-ekskovatorshik), -on (pochtachi-pochtalâon), -smen (sportchi-sportsmen), -log (rentgenchi-rentgenolog)7 singari affikslar, yana bu affikslarning oâzaro sinonimik munosabatda boâlishini va bu munosabatlarda vujudga keladigan uslubiy nozikliklarni tahlil qilish bilan oâzbek tilidagi morfologik koârsatkichlarning uslubiy imkoniyatlari naqadar keng ekanligini amalda isbot qilib berdi. â«bizningcha, - deb yozadi olim. â har qanday affiksning ma`no doirasini belgilashda ikki narsaga e`tibor qilish kerak: birinchidan, affiksning qanlay oâzakka qoâshilayotganligiga qarab, uning ma`nolarini belgilash kerak boâlsa, ikkinchidan, shu affiksning sinonimlarini keltirish orqali belgilash kerak. bu …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"grammatik stilistika uning predmeti maqsad va vazifalari" haqida

1452184999_63281.doc grammatik stilistika uning predmeti maqsad va vazifalari r e j a : 1. stilistikaning ob`ekti hisoblanishi mumkin boâlgan vositalar. 2. grammatik uslubshunoslikning ob`ekti. 3. grammatik uslubshunoslikning oâzbek tilshunosligida oârganilishi. 4. morfologik uslubshunoslik. 5. sintaktik uslubshunoslik. 6. grammatik uslubshunoslikni oârganishning maqsad va vazifalari. tayanch soâz va iboralar: stilistika, ob`ekt, birlamchi ma`no, matniy ma`no, emotsional-ekspressiv ottenka, estetik ta`sir kuchi, matn, grammatik vositalar, qurilmalar, r.qoângâurov, grammatik stilistika, stilistik grammatika, uslubiy boâyoq, sinonimlar va variantlar, morfologiyaning uslubi imkoniyatlari, soâz turkumlari, ot yasovchi âchi va sinonimiya, oddiy nutq, emotsinal nutq, an`anavi...

DOC format, 77,5 KB. "grammatik stilistika uning predmeti maqsad va vazifalari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: grammatik stilistika uning pred… DOC Bepul yuklash Telegram