қўшма гап. богланган кўшма гап

DOC 52,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1405925069_57076.doc +ышма гап қўшма гап. богланган кўшма гап режа: 1. қўшма гап ҳақида умумий маълумот. 2. қўшма гап турлари. 3. боғланган қґшма гап, унинг турлари. 4. боғланган қўшма гапда тиниш белгиларининг ишлатилиши. қўшма гап ҳақида умумий маълумот. икки ёки ундан ортиқ грамматик асоснинг мазмун, грамматик ва интонацияга кўра бирикишидан ҳосил бўлган гап қўшма гап дейилади. қўшма гап грамматик асоси икки ёки ундан ортиқ гаплар бўлиб, унинг қисмлари мазмун ва грамматик жиҳатдан, шунингдек, интонацияга кўра бирикиб, бир бутунликни ташкил қилади. масалан: қуёш жилмайиб боқар ва сарғайган кўкатлар кокилида шудринг жилоланарди. (ў.ҳошимов.) бу қўшма гап таркибида иккита грамматик асос бўлиб, улар орасида бир пайтда рўй бераётган воқеа-ҳодисалар ифода этилган. қўшма гап қисмлари эса зидлов боғловчиси ёрдамида ўзаро бириккан. қўшма гап турлари. қўшма гаплар, қисмларининг ўзаро бирикиш усули ва семантик муносабатига кўра, уч хил бўлади: 1) боғланган қўшма гап; 2) эргашган қўшма гап; 3) боғловчисиз қўшма гап. қиёсланг: истеъдод ҳамиша ҳар хил бўлади, …

ъзан, ҳали...ҳади, бир...бир), тенг боғловчи вазифасидаги –да, -у(-ю), на...на юкламалари, шунингдек, бўлса, эса ёрдамчилари воситасида боғланади. шунга кўра боғланган қўшма гапларни қуйидаги турларга ажратиш мумкин: 1. бириктирув боғловчилари ёрдамида тузилган боланган қўшма гап. 2. зидлов боғловчилари ёрдамида тузилган боғланган қўшма гап. 3. айирув боғловчилари ёрдамида тузилган боғланган қўшма гап. 4.тенг боғловчи вазифасидаги юкламалар ёрдамида тузилган боғланган қўшма гап. 5. бўлса,эса ёрдамчи сўзлари воситасида тузилган боғланган қўшма гап. бириктирув боғловчилари (ва,ҳамда; баъзан шу вазифадаги ҳам юкламаси) ёрдамида тузилган боғланган қўшма гап таркибидаги қисмлардан бир пайтда ёки кетма кет рўй берадиган воқеа- ҳодисалар англашилиб туради. масалан: ҳақиқат ва тўғриликни севадиган одам доим виждони фармонига итоат қилади ва унинг виждонига ҳеч ким ҳоким бўла олмайди. (оз-оз ўрганиб доно бўлур) кенг боғдаги ҳар бир ниҳол қониб-қониб сув ичди ва унинг япроқлари нурга интилиб ўса бошлади. (ў.ҳошимов.) зидлов боғловчилари (лекин, аммо, бироқ, балки) ёрдамида тузилган боғланган қўшма гап қисмлари мазмунан бир-бирига зид бўлади. масалан: ҳар …

ловчи қисмларни боғлайди. масалан: баъзан ой заррин кокилларини ер юзига ёймб юборади, баъзан булут ой юзини қоплаб олади.(ойбек.) тенг боғловчилари вазифасидаги юкламалар ёрдамида тузилган боғланган қўшма гаплар қисмларидан бир пайтда ёки кетма-кет рўй берадиган воқеа-ҳодисалар ёхуд мазмунан зид бўлган воқеа-ҳодисалар англашилиб туради. бунда –у(-ю), -да, на...,на юкламалари бириктирув боғловчиларининг вазифасини, -у(-ю) юкламаси зидлов боғловчилари вазифасини бажаради. масалан: ойкўл илгари алоҳида хўжалик эди-ю, каттагина идораси бор эди. (п.қодиров.) икки томондаги китобларга тўлиб турадиган қуббали жавонларда на бир китоб бор, на бир қўлёзма бор. (о.ёқубов.) бўлса, эса сўзлари воситасида тузилган боғланган қўшма гап қисмларидан бир вақтда ёки кетма-кет рўй берадиган воқеа-ҳодисалар қиёсланиши англашилади. масалан: олий ҳимматли киши, мард одам бир лаҳзада дўст орттиради, пасткаш эса неча йиллик ошналигини бир лаҳзада барбод қилади. (оз-оз ўрганиб доно бўлур.) боғланган қўшма гапда тиниш белгиларининг ишлатилиши. 1.боғланган қўшма гап қисмлари ўзаро бириктирув боғловчилари ёрдамида бирикса, шунингдек якка қґлланувчи ё, ёки, ёхд айирув боғловчилари ёрдамида бирикса улар …

оҳ супа четига экилган райҳон ҳиди димоғига урилади, гоҳ том орқасидаги йўнғичқазорда ҳашоратларнинг бир қиёмда чириллаши эътиборини тортарди... (п.қодиров.)

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "қўшма гап. богланган кўшма гап"

1405925069_57076.doc +ышма гап қўшма гап. богланган кўшма гап режа: 1. қўшма гап ҳақида умумий маълумот. 2. қўшма гап турлари. 3. боғланган қґшма гап, унинг турлари. 4. боғланган қўшма гапда тиниш белгиларининг ишлатилиши. қўшма гап ҳақида умумий маълумот. икки ёки ундан ортиқ грамматик асоснинг мазмун, грамматик ва интонацияга кўра бирикишидан ҳосил бўлган гап қўшма гап дейилади. қўшма гап грамматик асоси икки ёки ундан ортиқ гаплар бўлиб, унинг қисмлари мазмун ва грамматик жиҳатдан, шунингдек, интонацияга кўра бирикиб, бир бутунликни ташкил қилади. масалан: қуёш жилмайиб боқар ва сарғайган кўкатлар кокилида шудринг жилоланарди. (ў.ҳошимов.) бу қўшма гап таркибида иккита грамматик асос бўлиб, улар орасида бир пайтда рўй бераётган воқеа-ҳодисалар ифода этилган. қўшма гап қисмлари эса зидло...

Формат DOC, 52,5 КБ. Чтобы скачать "қўшма гап. богланган кўшма гап", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: қўшма гап. богланган кўшма гап DOC Бесплатная загрузка Telegram