боғланган қўшма гаплар

DOC 52,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1405917052_56953.doc боғланган қўшма гаплар боғланган қўшма гаплар ре ж а: 1. боғланган қўшма гаплар ҳақида умумий маълумот. 2. қўшма гап компонентларини бириктирувчи воситалар 3. боғлангна қўшма гап қисмлари (компонентлари) нинг ўзаро мазмуний муносабатлари. а) бириктириш муносабати; б) айирув муносабати; в) зидлаш (қиёслаш) муносабати; г) изоҳлаш муносабати; д) сабаб – натижа муносабати; е) инкор муносабати. компонентлар ўзаро тенг боғловчилар ёки тенг боғловчи функциясини бажарувчи юкламалар ёрдамида бирикиб, мазмуний ҳамда грамматик жиҳатдан бир бутунликни ташкил этувчи қўшма гап тури, боғланган қўшма гап дейилади. боғланган қўшма гаплар ҳосил қилишда тенг боғловчиларнинг роли, айниса, катта. боғланган қўшма гаплар шаклан, грамматик жиҳатдан мустақил компонентлар – содда гаплардан ташкил топади. бундай қўшма гапларда содда гапларнинг ўзаро боғлиқлиги уларнинг структураси, кесимларининг семантик, грамматик муносабатида кўзга ташланиб туради. боғланган қўшма гаплар ики қисмдан ташкил топади, бу қисмлар ўзаро тенг боғловчилар ёки юкламалар ёрдамида бирикади. боғланган қўшма гаплар ёпиқ конструкцияни ташкил этади. яъни уни истаганча давом эттириб бўлмайди.боғловчисиз қўшма …

ага чиқадиган ҳаракат-ҳолатлар бирлаштирилади ва бу билан уюшган қисимлар ҳосил қилинади. 1. қўшма гап компонентларида ҳаракат-ҳолат бир пайитда юзага чиқади: масалан: чорпоянинг бериги ёнида қариган абдураҳмонбой ва икки катта ўғли ўтирар ва буларнинг рўпараларида туман бойларидан бир неча киши ўтирар эди. (с.айний.) хафталар ўтди ҳам тугалди савдо. (ойбек.) 2.ҳаракат-ҳолат кетма-кет юзага чиқади. чироқ ўнгга қайрилиб ғойиб бўлади-ю , ҳаял ўтмай яқинроқдан кўзни қамаштирадиган ёғду сочиб чиқди ва босинқи мотор товуши эшитилди. (а.қаҳҳор.) ii. айирув муносабати. боғланган қўшма гапларнинг айрим турларида қисмларидан англашилган воқеа-ҳодиса ёки харакат-ҳолатларнинг бири рўй бериб, иккинчиси рўй бермайди ва улар галма-гал рўй беради. бундай қўшма гаплар айирув муносабатини ифодаловчи қўшма гаплар дейилади. қўшма гап қисмлари умумий бир фикрни , ниятни ифодалаш учун хизмат қилади, шу умумий бу фикрнинг элементлари ҳисобланади. айирув муносабатини ифодалаган боғланган қўшма агпларнинг компонентлари ўзаро айирувчи боғловчилар ёрдамида бирикади. масалан: илгари ҳам кунлар шундай қизирмиди ё бу йил ёз иссиқроқми? (ойбек) бўйингизга бўлдим хумор …

иш, улар орасидаги фарқни кўрсатиш, бир-бирига номувофиқ эканини ўрсатишдир. қўшма гап компонентлари ўзаро зидловчи боғловчилар ёрдамида боғланади: масалан: товоқлар бўшади, лекин сўфи «савоб» бўлади деб, дастурхонга тўкилган гуручларни оғзига солмоқда эди. (с.айний) холмурод билан кўп гаплашгуси келар, лекин иложи бўлмас эди. (п.турсун.) қиёслаш муносабати «бўлса», «эса» боғловчилари ёрдамида ҳам юзага чиқиши мумкин: масалан: козимбек қилмишидан ҳижолат, саида эса ундан бир оғиз сўз кутар эди. (а.қаҳҳор) сен шу ишни қилсанг, бойдан қутуласан, мен бўлсам, ўз мақсадимга етаман. (ҳамза.) v. изоҳлаш муносабати. боғланган қўшма гапларнинг баъзиларида компонентларнинг бири иккинчисининг мазмунига изоҳ бўлади, уни тўлдиради. компонентлар бири иккинчисига умумий изоҳ бўлиши, ёки бирор бўлакнинг маъносини аниқлаши, тўлдириши мумкин: масалан: мулла ҳаким, бир нозик иш бор. лекин хайрли иш. (ойбек.) эртасига ҳам овчилар қайтмадилар ва бу ҳол қишлоқ аҳолисини ташвишга солди. бойни зулми борган сари ортди ва бу ҳол эса халқнинг ғазабини янада кучайтирди. боғланган қўшма гап компонентлари баъзан тенг боғловчиларнинг ёнма-ён келиши натижасида …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"боғланган қўшма гаплар" haqida

1405917052_56953.doc боғланган қўшма гаплар боғланган қўшма гаплар ре ж а: 1. боғланган қўшма гаплар ҳақида умумий маълумот. 2. қўшма гап компонентларини бириктирувчи воситалар 3. боғлангна қўшма гап қисмлари (компонентлари) нинг ўзаро мазмуний муносабатлари. а) бириктириш муносабати; б) айирув муносабати; в) зидлаш (қиёслаш) муносабати; г) изоҳлаш муносабати; д) сабаб – натижа муносабати; е) инкор муносабати. компонентлар ўзаро тенг боғловчилар ёки тенг боғловчи функциясини бажарувчи юкламалар ёрдамида бирикиб, мазмуний ҳамда грамматик жиҳатдан бир бутунликни ташкил этувчи қўшма гап тури, боғланган қўшма гап дейилади. боғланган қўшма гаплар ҳосил қилишда тенг боғловчиларнинг роли, айниса, катта. боғланган қўшма гаплар шаклан, грамматик жиҳатдан мустақил компонентлар – содда гаплардан ташк...

DOC format, 52,5 KB. "боғланган қўшма гаплар"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: боғланган қўшма гаплар DOC Bepul yuklash Telegram