араб ва ўзбек тилларида мослашув категориясининг ифодаланиши

DOC 53.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1405915181_56914.doc араб ва ўзбек тилларида мослашув категориясининг ифодаланиши режа: 1. ўзбек тилида мослашувнинг ифодаланиши. 2. сўзларнинг битишув орқали алоқага киришуви. 3. сўзларнинг бошқарув орқали бирикуви. 4. араб тилида мослашувнинг ифодаланиши. 5. النعت الحقيقى (صفة النعت) тушунчалар ва таянч иборалар: 1. мослашув,ҳоким, тобе сўз. 2. битишув, сўз боғланиши . 3. бирикув, сўз боғланиши. 4. лафзий изофада бирикув қандай амалга оширилади. 5. النعت الحقيقي , النعت. мослашув сўз бирикмаси таркибидаги элемент (сўз)ларнинг ўзаро эргашиш муносабатида бўлишдир. бунда воқеа-ҳодиса белгиси ёки предметнинг маълум (шахс) предметга тегишлилиги, хослиги кўринади. бир эдемент ҳоким ва бошқа бири тобе бўлади. ҳоким элементнинг ўзгариши билан тобеъ элемент ҳам ўз шаклини ўзгартириб унга мослашади. қаратқич келишигидаги от ёки отлашган сўз қаралмиш билан мослашув алоқасига киришади. масалан: пахтанинг толаси. ёмоннинг яхшиси бўлгунча, яхшининг ёмони бўл. ўзбек тилида сўзлар ўзаро қуйидаги усуллар билан боғланади. битишув. ўзбек тилида бу алоқада икки сўз ҳеч қандай шаклий кўрсаткичларсиз боғланади. бунда тобе сўзнинг ҳоким сўзга …
2
сўз отдан таркиб топган бўлса, атрибутив муносабат ифодаланади: кўм-кўк дала, тиниқ сув, мусаффо осмон каби. араб тилида сўзларнинг бундай муносабати, мослашган аниқловчилик бирикма ёки изофа бирикмаси орқали ифодаланади. ҳоким сўз феълдан бўлганда ҳолли муносабат ифодаланади: тез юрмоқ, кўп гапирмоқ. араб тилида бундай битишувда тез, кўп сўзлари ҳол шаклида ифода этилади. تعلّم، كثيراً، مشى، مسرعاً баъзи сўзларда келишик қўшимчалари ўз грамматик функциясини бажара олмайди: яқинда келмоқ, чиндан айтмоқ, тезда қайтмоқ. бошқарув алоқаси. бу алоқада тобе сўз ҳоким сўзнинг талаби билан маълум шаклга киради: тобе сўз ё бирор келишик қўшимчасини олади. ёки бирор кўмакчи билан бирга келади. шунга қараб бошқарув алоқаси икки турга ажралади: а) келишикли бошқарув б) кўмакчилик бошқарув. келишикли бошқарувда тобе сўз ҳоким сўзнинг талаби билан тушум, жўналиш, ўрин-пайт ва чиқиш келишикларидан бирида қўлланади. бу унинг тобелигини кўрсатувчи белгидир. иложи бўлса, сизни бу квартирадан ҳовли уйга кўчирамиз. кўмакчили бошқарувда тобе сўз ҳоким сўзнинг талабига биноан бирор кўмакчи билан бирга қўлланади. …
3
. демак , бу ерда тўлиқ мосликни кўрамиз; мен келдим, сиз келдингиз каби. эга кўпликдаги iii шахс олмоши билан ёки от билан ифодаланганда, кесим вазифасидаги сўз у билан шахс жиҳатидан эса мослашиши шарт эмас. араб тилида мослашган аниқловчилик муносабатда мослашув категорияси кўпгина морфологик кўрсатгичлар, чунончи шахс, сон, келишик ҳамда ҳолатда намоён бўлади, яьни мазкур кўрсаткичлар бўйича мослашув тўлиқ бўлади. масалан: المدن الضخمة- улкан шахарлар мослашув алоқаси сўз бирикмаси составидаги элементлар орасида ҳам учраши мумкин. қаратувчи ва қаралмиш муносабатини ифодаловчи бирикмаларнинг элементлари орасида мослашув алоқасини кўриш мумкин. масалан: менинг ўғлим. араб тилида бундай бирикма бирикма олмошлари орқали ифо да этилади. масалан اِْبن араб тили нуқтаи назаридан кўриб чиқадиган бўлсак, битишув, бошқарув ҳоллари ўзига хос тарзда содир бўлади. тобе ва ҳоким сўзлар бирикиб, мослашган аниқловчи ҳосил қилади. мослашган аниқловчи одатда предметнинг белгисини билдирувчи сифатловчи аниқловчидир. мослашган аниқловчи кўпинча аслий ва нисбий сифатлардан, тартиб сонлардан, аниқ ва мажҳул нисбат сифатдошлардан, кўрсатиш олмошларидан ва …
4
ова “она тили 10-11- синф” . т. 1997й. қўшимча адабиётлар: 1. в.г.лебедев, ю.и.маляров. учебник по речевой практика арабского язқка. основной курс. част-2. м.1984г. 2. в.г.лебедев. арабская грамматика. м.1984г. 3. муҳаммад фатиҳ. قواعد اللغة العربية. بغداد-1975م 4. النحو الواضح. مصطفى أمين، علي جارم. بغداد 1998م. page 6
5
араб ва ўзбек тилларида мослашув категориясининг ифодаланиши - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "араб ва ўзбек тилларида мослашув категориясининг ифодаланиши"

1405915181_56914.doc араб ва ўзбек тилларида мослашув категориясининг ифодаланиши режа: 1. ўзбек тилида мослашувнинг ифодаланиши. 2. сўзларнинг битишув орқали алоқага киришуви. 3. сўзларнинг бошқарув орқали бирикуви. 4. араб тилида мослашувнинг ифодаланиши. 5. النعت الحقيقى (صفة النعت) тушунчалар ва таянч иборалар: 1. мослашув,ҳоким, тобе сўз. 2. битишув, сўз боғланиши . 3. бирикув, сўз боғланиши. 4. лафзий изофада бирикув қандай амалга оширилади. 5. النعت الحقيقي , النعت. мослашув сўз бирикмаси таркибидаги элемент (сўз)ларнинг ўзаро эргашиш муносабатида бўлишдир. бунда воқеа-ҳодиса белгиси ёки предметнинг маълум (шахс) предметга тегишлилиги, хослиги кўринади. бир эдемент ҳоким ва бошқа бири тобе бўлади. ҳоким элементнинг ўзгариши билан тобеъ элемент ҳам ўз шаклини ўзгартириб унга мослашад...

DOC format, 53.5 KB. To download "араб ва ўзбек тилларида мослашув категориясининг ифодаланиши", click the Telegram button on the left.