сўз бирикмаси

PPT 313,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1461476372_62409.ppt слайд 1 сўз бирикмаси бошқарув; мослашув; битишув. www.arxiv.uz www.arxiv.uz мустақил сўзлар маъно ва грамматик жиҳатдан бир-бирига боғланиб, сўз қўшилмасини ҳосил қилади. майдонда эркаклар ва аёллар тўпланишди деган гапда қуйидаги сўз қўшилмалари мавжуд: 1) эркаклар ва аёллар; 2) эркаклар тўпланишди; 3) аёллар тўпланишди; 4) майдонда тўпланишди. www.arxiv.uz www.arxiv.uz сўз қўшилмасидаги сўзлар бир-бири билан икки хил боғланади: 1) тенг боғланиш; 2) тобе боғланиш. тенг боғланишда бир сўз бошқасига тобе бўлмайди, бир-бири билан санаш оҳанги ёки тенг боғловчилар ёрдамида боғланади: эркаклар ва аёллар; эркаклар, аёллар. www.arxiv.uz www.arxiv.uz тобе боғланишда бир сўз бошқасига тобе бўлади: майдонда тўпланишди. тобеликнинг асосий белгиси: бир сўз бошқа сўзни изоҳлаб келади. бир-бирига тобе боғланган сўзлар сўз бирикмасини ҳосил қилади. эга ва кесимнинг бир-бири билан боғланиши сўз бирикмаси ҳисобланмайди, балки гап ҳисобланади: одамлар тўпланишди. www.arxiv.uz www.arxiv.uz икки ёки ундан ортиқ мустақил сўзнинг маъно, грамматик ва оҳанг жиҳатдан бирининг бошқасига тобе бўлиб боғланиши сўз бирикмаси дейилади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz тобе боғланиш …

arxiv.uz бош сўз феъл ва унинг равишдош, сифатдош ва ҳаракат номи шакллари билан ифодаланса, феълли бирикма ҳисобланади: китобни ўқиш, ишни бажариб, тез келган. www.arxiv.uz www.arxiv.uz сўз бирикмалари тузилишига кўра икки хил бўлади: 1. содда сўз бирикмалари бошқа бирикмаларга ажралмайдиган сўз бирикмаларидир (бунда ёрдамчи сўзлар ҳам иштирок этиши мумкин): бешта дафтар, бугун келди, ўзининг уйи, шаҳарда яшайди, акаси ҳақида сўради. ажралмас бирикмалар, қўшма сўзлар, иборалар қатнашган бирикмалар ҳам содда сўз бирикмаси ҳисобланади: қилич бўйин от, борса келмас ороли, туриб жавоб бермоқ. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 2. мураккаб сўз бирикмалари таркибида учта ва ундан ортиқ мустақил сўз қатнашиб, шаклан камида иккита сўз бирикмасидан иборат бўлади, мазмунан эса бу сўз бирикмаларини ажратиб бўлмайди: ғайратли ёш болалар, янги оммабоп китоб, катта қора қўй, асфальт ётқизилган кенг кўчалар, катта мевали дарахт, бугун келган ишчилар. бунда содда сўз бирикмаси кенгаяди. www.arxiv.uz www.arxiv.uz эргаш сўз бош сўз билан қуйидаги усуллар ёрдамида бирикади: 1. бошқарув. бош сўзнинг талаби билан эргаш …

нча эргаш сўз аввал, бош сўз кейин келади (мактабда ўқимоқ), шеърий асарларда қофия талаби билан бош сўз олдин, эргаш сўз кейин келиши мумкин: ...бир ажиб ҳис бор эди менда. (ҳ.о.) www.arxiv.uz www.arxiv.uz 2. мослашув бош сўз билан эргаш сўзнинг шахс-сонда мослигидир. бунда бош ва эргаш сўз қаратқич келишиги ҳамда эгалик қўшимчаси ёрдамида бирикади: қаратқич келишиги қўшимчаси эргаш сўзга, эгалик қўшимчаси бош сўзга (баъзан ҳар иккаласига ҳам) қўшилади: укамнинг китоби. эга ва кесим ҳам мослашув усули ёрдамида боғланади: мен кетдим. (1-шахс) мослашувда одатда эргаш сўз аввал, бош сўз кейин келади. баъзан шеърий асарларда бош сўз аввал, эргаш сўз кейин келади: қалбим менинг қувончга тўлди. www.arxiv.uz www.arxiv.uz мослашувда баъзан қаратқич келишиги ёки эгалик қўшимчаси туширилиши мумкин: мактаб ҳовлиси, бизнинг мактаб каби. мослашув усули билан шаклланган бирикмалар асосан отли бирикмалар ҳисобланади, чунки от билан от қаратқич келишиги ёрдамида боғланиши маълум. нутқимизда учрайдиган аъзойи бадан, ойнаи жаҳон каби форс-тожик тилидан кирган бирикмалар бир сўз …

ч қандай роли йўқ.. девор соат, уй вазифа, от тўрва, нон завод каби хослик, мансублик муносабатини билдирадиган бирикмалар ҳам битишув муносабатига мисол бўлади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "сўз бирикмаси"

1461476372_62409.ppt слайд 1 сўз бирикмаси бошқарув; мослашув; битишув. www.arxiv.uz www.arxiv.uz мустақил сўзлар маъно ва грамматик жиҳатдан бир-бирига боғланиб, сўз қўшилмасини ҳосил қилади. майдонда эркаклар ва аёллар тўпланишди деган гапда қуйидаги сўз қўшилмалари мавжуд: 1) эркаклар ва аёллар; 2) эркаклар тўпланишди; 3) аёллар тўпланишди; 4) майдонда тўпланишди. www.arxiv.uz www.arxiv.uz сўз қўшилмасидаги сўзлар бир-бири билан икки хил боғланади: 1) тенг боғланиш; 2) тобе боғланиш. тенг боғланишда бир сўз бошқасига тобе бўлмайди, бир-бири билан санаш оҳанги ёки тенг боғловчилар ёрдамида боғланади: эркаклар ва аёллар; эркаклар, аёллар. www.arxiv.uz www.arxiv.uz тобе боғланишда бир сўз бошқасига тобе бўлади: майдонда тўпланишди. тобеликнинг асосий белгиси: бир сўз бошқа сўзни изоҳлаб ке...

Формат PPT, 313,0 КБ. Чтобы скачать "сўз бирикмаси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: сўз бирикмаси PPT Бесплатная загрузка Telegram