urg‘u va intonatsiya

DOC 39,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1405770336_56723.doc mavzu: urg‘u va intonatsiya urg‘u va intonatsiya reja: 1. urg‘u va uning turlari. 2. ingliz tili so‘z urg‘usining rus tili so‘z urg‘usidan farqi. 3. erkin va muqim urg‘u. 4. gap urg‘usi. 5. urg‘uning ma’no ajratishda ahamiyati. 6. intonatsiya 7. intonaysiyaning funksiyalari. so’z tarkibidagi bo’g’inlardan birining boshqalariga nisbatan kuchliroq aytilishi yoki ma‘lum bir butun so’z birikmasining gapda ma‘no yadrosi sifatida kuchliroq aytilishi urg‘udir. ko’pgina tillarning fonetikasida keng tarqalgan urg‘u - bu dinamik urg‘udir. u rus tiliga ham, ingliz tiliga ham xos. bu tillarda urg‘uli bo‘g‘in urg‘usiz bo‘g‘inga nisbatan kuchliroq aytiladi. rus tilida unlining cho‘ziq yoki qisqa bo‘lishi urg‘uga bog‘liq bo‘ladi. bunday xususiyat ingliz tiliga xos emas. ingliz tilida cho‘ziq unlilar urg‘u tushgan yoki tushmaganligidan qat’iy nazar qisqa unlilarga qarama-qarshi qo‘yiladi (lekin urg‘uli bo‘g‘inda unli biroz cho‘ziqroq bo‘ladi). tovush sifatining urg‘u tushganda o‘zgarishi borasida shuni aytish kerakki, ko‘pgina hollarda ular urg‘usiz vaziyatda reduktsiyaga uchrab, unlilar sifatining o‘zgarishi yuzaga keladi. lekin unlilar …

. so‘z urg‘usi erkin (har joyda) yoki bog‘liq (muqim) bo‘lishi mumkin. erkin urg‘uli tillarda urg‘u so‘zning istagan bo‘g‘iniga va turli morfologik unsurlariga tushishi mumkin. rus tili ham, ingliz tili ham erkin urg‘uli tillardir. muqim urg‘u polyak tiliga (oxiridan oldingi bo‘g‘in) chex tiliga (birinchi bo‘g‘inda) arman tiliga (oxirgi bo‘g‘inda) xos. hozirgi zamon rus va ingliz tillarida urg‘u istagan bo‘g‘inga, yani so‘z boshidagi, o‘rtasidagi va oxiridagi bo‘g‘inga tushishi mumkin. masalan: ingliz. ΄evening, in΄vestigate, de΄fy; rus.дéвочка, делáми, молокó. kuzatishlar shuni ko‘rsatadiki, ingliz tilida urg‘uning tushish o‘rniga nisbatan ba‘zi qonunlar saqlanib qolgan: ko‘pgina hollarda ildizning birinchi bo‘g‘iniga urg‘uning tushish prinsipi, ya’ni qadimgi ingliz tili (aniqrog‘i umumgerman) prinsipi saqlanib qolgan (΄mother, ΄husband, ΄children, ΄prison); ma‘lum bir suffiks va prefekslarning mavjudligi so‘z urg‘usining o‘zgarishiga olib keladi (be΄gin, o΄ccasion, sta΄bility, senti΄mental) (v.a.vasilyev, 1962, 123-129 b.). taqqoslanayotgan tillarda urg‘u ko‘chishi mumkin, boshqacha qilib aytganda, ma‘lum bir so‘zning turli grammatik shakllarini yasashda so‘zning bir qismidan ikkinchi bir qismiga ko‘chishi …

kin. lekin gapda urg‘u tushmaydigan predlog, bog‘lovchi va mustaqil so‘zlarning old tomondan birikadigan so‘zlar (proklitiklar) yoki so’zlarning orqa tomonidan birikadiggan so‘zlar (enklitiklar) bu qatorga kirmaydi. misol tariqasida quyidagi gapni olamiz: mы работаем в читальном зале каждый день. bu gapda в predlogidan tashqari hamma so‘zlar urg‘ulidir. ingliz tilida barcha so‘zlarning urg‘uli bo‘lishi gapda mustasno sifatida uchrashi mumkin. urg‘u yordamida ingliz tilida so‘zlar emas, balki so‘z guruhlari ajratilib, ular о‘zlarining enklitik va proklitiklari bilan kelgan mustaqil so‘zlardan tashkil topadi. masalan, our ΄work had been ΄done in time gapida faqat mustaqil ma’noga ega bo‘lgan so‘zlargina sintagma ichida urg‘uli bo‘lib, kо‘makchi, fe’l, egalik olmoshi va predlog urg‘usiz kelyapti. bundan tashqari ingliz tilida artikl, bog‘lovchi, bog‘lovchi fe’l hamda ko‘pchilik olmoshlar urg‘usiz bo‘ladi. ingliz tili ritmikasi sintagmaning urg‘uli bo‘g‘inlari bilan bog‘liq bo‘lib, ularning o‘rtasida mavjud bo‘lgan vaqt ma’lum darajada muntazam holatda bo‘ladi (stress-timed rhythm deb ataluvchi holat). rus tilining ritmik strukturasi esa so‘zlarning aktsentuatsiyasi (urg‘ular sistemasi) …

.433) har holda har bir tilda har qanday gap turi o‘ziga xos intonatsiya bilan aytiladi. sintagmaning birinchi urg‘uli bo‘g‘indan oxirgi bo‘g‘inga qarab ohangning pasayish holati ingliz tili uchun xos bo‘lsa, rus tili o‘zgarib turuvchi intonatsion strukturasi bilan ajralib turadi. intonatsiya nutqda turli funktsiyalarni bajaradi. ularning eng asosiylaridan biri – uning sintaktik funktsiyasidir. bir xil sintaktik strukturaga ega bo‘lgan jumla o‘zining melodik xususiyatiga ko‘ra turli ma’nolarni anglatishi mumkin. masalan: он не пришёл. он не пришёл? он не пришёл! bundan tashqari nutqning emotsional rang-barangligi ham intonatsiyaga bog‘liqdir. sintaktik melodika singari emotsional melodika ham turli tillarda o‘ziga хos hususiyatlarga ega bo‘lishi mumkin. “gap melodikasi ham o‘zining sintaktik, morfologik va boshqa хususiyatlari bilan bir qatorda boshqa bir necha tillar bilan taqqoslaymizanda hisobga olinishi kerak bo‘lgan belgilar majmuiga kiradi. intonatsiyaga qarab so‘zni eshitmagan holda qaysi tilda gapirayotganliklarini aniqlash mumkin” (m .i.matusevich,1948, c.76) rus va ingliz tillari fonologik sistemasini taqqoslashga qisqacha xulosa qilib shuni aytish mumkinki, …

73. 9. дикушина о.и. фонетика английского языка. – м., 1965. 10. ломтев т.п. фонология современного русского языка. – м., 1965.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "urg‘u va intonatsiya"

1405770336_56723.doc mavzu: urg‘u va intonatsiya urg‘u va intonatsiya reja: 1. urg‘u va uning turlari. 2. ingliz tili so‘z urg‘usining rus tili so‘z urg‘usidan farqi. 3. erkin va muqim urg‘u. 4. gap urg‘usi. 5. urg‘uning ma’no ajratishda ahamiyati. 6. intonatsiya 7. intonaysiyaning funksiyalari. so’z tarkibidagi bo’g’inlardan birining boshqalariga nisbatan kuchliroq aytilishi yoki ma‘lum bir butun so’z birikmasining gapda ma‘no yadrosi sifatida kuchliroq aytilishi urg‘udir. ko’pgina tillarning fonetikasida keng tarqalgan urg‘u - bu dinamik urg‘udir. u rus tiliga ham, ingliz tiliga ham xos. bu tillarda urg‘uli bo‘g‘in urg‘usiz bo‘g‘inga nisbatan kuchliroq aytiladi. rus tilida unlining cho‘ziq yoki qisqa bo‘lishi urg‘uga bog‘liq bo‘ladi. bunday xususiyat ingliz tiliga xos emas. ingliz tilida...

Формат DOC, 39,5 КБ. Чтобы скачать "urg‘u va intonatsiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: urg‘u va intonatsiya DOC Бесплатная загрузка Telegram