turkiy tillar tasnifi

DOC 37.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1405767437_56670.doc mavzu: hozirgi o`zbek tilshunosligi taraqqiyotida ernst begmastovning xizmatlari turkiy tillar tasnifi reja: i. kirish. turkiy tillarning kelib chiqish tarixidan ii. asosiy qism. turkiy tillar tasnifi bo`yicha turkshunos olimlarning izlanishlari. 1. maxmud qoshg`ariy turkiy tillarni tasnif etgan ilk turkolog. 2. baskakov klasifikatsiyasi – turkiy tillarda keng qamragan tasniflardan biri. 3. turkiy tillarning tasnifi bo`yicha bogorotskiy radlov, malov bensin va mengiz kabi olimlarning tadqiqotlari. iii. xulosa. turkiy tillar va ular orasida o`zbek tilining tutgan o`rni. kirish turkiy xalqlarning moddiy va madaniy hayoti va yozuv tarixi haqidagi tarixiy arxeologik etnografik ma’lumotlar turkiy tilda so`zlashuvchi urug` hamda qabilalar eramizdan oldin mavjudligini, jamiyat bo`lib tashkil bo`lganligini, birgalikda turmush kechirganligini ko`rsatadi. bu davr ilmiy adabiyotlarda turkiy tillar tarixida ”oltoy tili davri” deb yuritiladi. bu haqida akademik b.y.vlademir yozadi: ”mo`g`il, turk va to`nguz tillari o`zining umumiy o`tmishdoshiga egaki, uni shartli ravishda oltoy tili dab atash mumkin. hozir oltoy tili ma’lum emas. lekin oltoy tillari mo`g`ul turk, …

analari fan tomonidan aniqlangan emas. chunki tarixiy hujjatlar yo`q. 2. xun davri (milodiy v asrgacha) 3. qadimgi turk davri (v-x asrlargacha) 4. o`rta turk davri (x-xv asrlar) 5. yangi turk davri (xiv-xix asrlar) 6. eng yangi davr (xix-xx asrlar) klasifikatsiyalar orasida turkiy tillarning ham til xususiyatlarini ham genetik qarindoshligini atroflicha hisobga olgan hamda turkiy tillarning barchasini to`liq qamrab olgan klasifikatsiya baskakov klassifikatsiyasidir. bu tasniflarga ko`ra turkiy tillar dastlab ikkita tarmoqqa ajratiladi. g`arbiy xun tarmog`i 4 shaxobchaga bo`linadi. 1. bulg`or shaxobchasi. bunga qadimgi bulg`or, xazar va hozirgi chuvash tili kiradi. 2. o`g`uz shaxobchasi. bu shaxobchaga qadimgi o`g`uz va hozirgi turkman. gagavuz, ozorbayjon, turk tillari kiradi. 3. qipchoq shaxobchasi. bunga qarayin, qumoq, qaram tatarlari, tatar, boshqoq, qoraqalpoq, qozoq tillar kiradi. 4. qarliq shaxobchasi. bu shaxobcha tarixiga qadimgi uyg`ur tili, eski o`zbek tili va hozirgi uyg`ur, o`zbek tillari kiraid. sharqiy xun tarmog`i. ikki shaxobchaga bo`linadi. 1. uyg`ur o`g`uz shaxobchasi. bunga qadimgi o`g`uz tili …

hamda yangi xususiyatlarini hosil bo`lish jihatidan barcha turkiy tillarni 4 guruhga bo`ladi. 1. eng qadimgi tillar 2. qadimgi tillar 3. yangi tillar 4. eng yangi tillar. l.bensing va k.menges klasifikatsiyalarida turkiy tillarning til xususiyatlaridan tashqari ularning tarixiy taraqqiyot protsessi ham hisobga olingan. samolovich esa turkiy tillarni tasnif qilishda fonetik prinsipga asoslanadi. u turkiy tillarni 6 guruhga bo`lgan. 1. r guruhi – bu tillarda qadimgi turkiy tildagi z va keyinchalik y ga o`tgan tovush r tovushi bilan aytiladi. azaq-ayaq 2. d guruhi – bu tillarda z tovushi d tovushi bilan aytiladi. bu guruhga uyg`ur, tuva, qaragaz, salor tillari umuman uyg`ur va shimoliy sharqiy turkiy tillar kiradi. 3. tau guruhi – bu tillarga tog` so`zi tau tarzida aytiladi. bu guruhga oltoy, qirg`iz, qumuq, qarachay, balqor yoki umuman shimoliy g`arbiy turkiy tillar kiradi. 4. tag`liq guruhi – bunda eski o`zbek tili, hozirgi uyg`ur va janubiy sharqiy turkiy tillar kiradi. 5. tag`liq guruhi – …

ei jahon mavqeiga ko`tarilgan edi. adabiyotlar: 1. m.qoshg'ariy "devonu lug'otitturk". tom. i, ii, iii, indeks lug'at tb 1960-63-67. 2. qo'chqortoev i.isabekov b. ''turkiy filologiyaga kirish". t, 1984. 3. ne'matov h, ahmatov n. "o'zbek tilining tarixiy leksikologiyasi". buxoro. 1987 4. tursunov u. va boshqalar. `'o'zbek adabiy tili tarixi" t. 1995. 5. aliev a., sodiqov q. "o'zbek adabiy tili tarixidan". t. 1994. 6. sodiqov q. "buyuk qumaru". "o'zbekiston adabiyoti vasan'ati" gaz-si. 1991 10 may soni. 7. ne'matov h. "o'zbek tilining tarixiy fbnetikasi". t. 1992. 8. a.xojiyev o`zbek tili sinonimlarining izohli lug`ati. t., 1974, 6-bet.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "turkiy tillar tasnifi"

1405767437_56670.doc mavzu: hozirgi o`zbek tilshunosligi taraqqiyotida ernst begmastovning xizmatlari turkiy tillar tasnifi reja: i. kirish. turkiy tillarning kelib chiqish tarixidan ii. asosiy qism. turkiy tillar tasnifi bo`yicha turkshunos olimlarning izlanishlari. 1. maxmud qoshg`ariy turkiy tillarni tasnif etgan ilk turkolog. 2. baskakov klasifikatsiyasi – turkiy tillarda keng qamragan tasniflardan biri. 3. turkiy tillarning tasnifi bo`yicha bogorotskiy radlov, malov bensin va mengiz kabi olimlarning tadqiqotlari. iii. xulosa. turkiy tillar va ular orasida o`zbek tilining tutgan o`rni. kirish turkiy xalqlarning moddiy va madaniy hayoti va yozuv tarixi haqidagi tarixiy arxeologik etnografik ma’lumotlar turkiy tilda so`zlashuvchi urug` hamda qabilalar eramizdan oldin mavjudligini, jamiya...

DOC format, 37.5 KB. To download "turkiy tillar tasnifi", click the Telegram button on the left.

Tags: turkiy tillar tasnifi DOC Free download Telegram