tilni informatsiya nazariyasiga ko’ra kod bilan tenglashtirish

DOC 40.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1405764819_56622.doc tilni informatsiya nazariyasiga ko’ra kod bilan tenglashtirish reja: 1. tilni informatsiya nazariyasiga ko’ra kod bilan tenglashtirish 2. tilning ikki jihati. informatsiya nazariyasi matematika fanining nisbatan mustaqil, alohida ahamiyatga ega bo’lgan tarmog’i, sohasi sifatida mavjud. u statistika fani bilan bog’lanib, aloqa sistemalari orqali informatsiyani uzatish jarayonini o’rganadi. aniqrog’i informatsiya nazariyasi (informatika) informatsiyani uzatish va saqlashning mazmun tomonini emas, balki uning statistik qurilishi bilan shug’ullanadi, qiziqadi, ya‘ni informatsiya nazariyasi axborot matnini statistik struktura sifatida o’rganadi. statistik struktura axborotdagi signal (simvol) va signallar birlashuvining voqelashish chastotasi – soni, miqdori sifatida tushuniladi. signalning ko’p marta takrorlanishida signal orqali uzatiladigan axborotning miqdorini aniqlash juda muhimdir. demak, informatsiya nazariyasi muayyan axborotdagi ma‘lumotlarni ushbu ma‘lumotlarning tabiatiga – mazmuniga bog’liq bo’lmagan holda miqdorini o’lchash (tekshirish) yo’llarini, usullarini ishlab chiqadi. shunga ko’ra informatsiya nazariyasining muhim va asosiy xulosalari tilshunoslikda ham o’z ifodasini topadi. informatsiya nazariyasi ma‘lumotlarni o’rganish jarayonida maxsus terminlardan – tushunchalardan foydalanadi. bular quyidagilar: 1. kod – …

di, uzatadi, yetkazadi. binobarin, ayni vaqtda, ushbu axborotni hisoblab chiqish, statistik ma‘lumot to’plash mumkin. xullas, til informatsiya nazariyasiga ko`ra kod sifatida namoyon bo’ladi. til orqali fikr almashish jarayonida ifodalanadigan, beriladigan axborotlarni statistik tahlil qilish, ma‘lumot to’plash mumkin, zarur va muhimdir. semiotika (yoki semiologiya) belgilar sistemasi haqidagi fandir. shunga ko’ra semiotika belgilar sistemasiga xos bo’lgan umumiy xususiyatlarni, jihatlarni o’rganadi. semiotika belgilar nazariyasi haqidagi ta‘limot sifatida belgilarni, belgilar sistemasiga kiruvchi hodisalarni, ularning tabiati, mohiyati, turlari, ko’rinishlari, amal qilishi kabilarni tekshiradi. semiotika, aytilganidek, belgilar nazariyasi haqidagi ta‘limot bo’lib, uning muayyan yo’nalishi sifatida tilshunoslik va semiotikaning o’zaro maqsadli aloqaga, munosabatga kirishishidan tilshunoslik fanining lingvosemiotika deb ataluvchi sohasi shakllanadi. demak, til ikkilamchi belgilar sistemasi sifatida semiotikaning – lingvosemiotikaning tekshirish ob‘ekti hisoblanadi, ya‘ni lingvosemiotika tilning belgi tabiatiga egaligini, informatsiya uzatuvchi til birliklarining xususiyatlarini tadqiq qiladi. ma‘lumki, til – til (nutq) birliklari (so’z, so`z birikmasi, gap va boshqalar) muayyan belgilar sifatida ma‘no, tushuncha, fikr ifodalaydi. ular ma‘no, …

isoblanadi. ma‘lum bo’ldiki, semiotika belgilar haqidagi, belgilar nazariyasi haqidagi keng qamrovli nazariy – falsafiy fan bo’lib, tilni belgilardan iborat butunlik sifatida o’rganadi. chunki til birliklari, tilning tarkibini tashkil qiluvchi struktural elementlar – morfema, so’z, so`z birikmasi, gap, matn va boshqalar muayyan informatsiyani berish, yetkazish – ijtimoiy vazifani bajarish uchun xizmat qiluvchi belgilar sistemasi sifatida tadqiq qilinadi. shunga ko’ra til jamiyatda mavjud bo’lgan boshqa belgilar bilan umumiylikka, o’xshashlikka ega bo’ladi. shunga ko’ra til semiotika fanining – lingvosemiotikaning tadqiq qilish, o’rganish ob‘ektiga aylanadi. tilning tabiatini, mohiyatini, jamiyatdagi o’rni va rolini bilish uchun uni faqat u yoki bu til bilan qiyoslashning o’zigina yetarli bo’lmaydi. aniqrog’i tilni – til sistemasi tarkibidagi turlicha birliklarni, belgi deb olingan elementlarni boshqa belgilar – nolisoniy belgilar sistemasi bilan ham, jamiyatga faol xizmat qilayotgan ramzlar (znaklar) bilan ham qiyoslash lozim. bu, shak – shubhasiz, tilning tabiatini mukammal yoritishda katta xizmat qiladi. iklar o’zaro zaruriy, mantiqiy aloqaga kirishib, til sistemasini …

azmun plani nuqtai nazaridan qarash ilmiylik printsipiga to’la muvofiq keladi, tilning jamiyatda kommunikativ vazifa bajarish mohiyatini, xususiyatini ochib beradi. eslatamiz, tabiatda ham, jamiyatda ham mavjud har bir narsa, hodisa – falsafiy ma‘nodagi predmet shakl (tashqi) va mazmun (ichki) tomonlariga ko’ra baholanadi, muayyan ahamiyatga ega bo’ladi, turli fanlar nuqtai nazaridan tadqiq qilinadi. tilning eng kichik birligi bo’lgan tovush (fonema) shakl va mazmun jihatiga ko’ra o’ziga xos bo’lib, morfema va so’zlardan farqlanadi. tovush (fonema), qayd etilgan xususiyati nuqtai nazaridan, faqat bir tomonga – ifoda tomoniga egadek ko’rinadi. u morfema va so’z kabi muayyan ma‘no, tushuncha – mazmun bilan bog’lanmaydi, ma‘no ifodalamaydi. shu nuqtai nazardan tovush (fonema) bir tomonlama birlikka o’xshaydi. ammo tovush (fonema) faqat ifoda jihatiga, moddiylik xususiyatiga egaligidan tashqari, ayni vaqtda, u dastavval til birliklarining tashqi – ifoda jihatini tashkil qiladi va ularni shaklan – tovush tizimiga ko’ra farqlaydi. shunga ko’ra til birliklarining ma‘nosi o’zgaradi, o’zaro farqlanadi. demak, tovushlarning (fonemalarning) ma‘no …

larga egaligiga ko’ra alohida baholanadi. shunga ko’ra tovush (fonema) til birligi sifatida tilshunoslikning alohida sohasi bo’lgan fonemalar haqidagi ta‘limotning – fonologiyaning tadqiq va tahlil ob‘ekti hisoblanadi. sistemalar sistemasi bo’lgan tilning minimal qurilish birligi bo’lgan tovush (fonema) asosida hosil bo’luvchi morfema va so’z ifoda va mazmun, tovush va ma‘no, tashqi va ichki, material va ideal jihatiga ko’ra o’ziga xos xususiyatlari bilan ajralib turadi. aytmoqchimizki, tilning har ikkala birligi ham ikki tomonga – ifoda va mazmun planlariga egaligi bilan xarakterlanadi, umumiylikka ega bo’ladi. ular qayd etilgan ikki jihatiga ko’ra belgi – til belgisi, til (nutq) birligi sifatida qayd etiladi. til birligi bo’lgan morfema ifoda (moddiy) va mazmun (ruhiy) jihatlarining bir butunligidan iborat bo’lib, tilning muayyan ma‘noga ega eng kichik birligi hisoblanadi. aytilganlarga ko’ra, u muayyan belgi – ramz hisoblanadi. shunday qilib, morfema tovush va ma‘no kabi ikki muhim jihatga egaligi bilan xarakterlanadi. muayyan birlik bo’lgan so’z (leksema) ikki planli belgi sifatida tovush …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tilni informatsiya nazariyasiga ko’ra kod bilan tenglashtirish"

1405764819_56622.doc tilni informatsiya nazariyasiga ko’ra kod bilan tenglashtirish reja: 1. tilni informatsiya nazariyasiga ko’ra kod bilan tenglashtirish 2. tilning ikki jihati. informatsiya nazariyasi matematika fanining nisbatan mustaqil, alohida ahamiyatga ega bo’lgan tarmog’i, sohasi sifatida mavjud. u statistika fani bilan bog’lanib, aloqa sistemalari orqali informatsiyani uzatish jarayonini o’rganadi. aniqrog’i informatsiya nazariyasi (informatika) informatsiyani uzatish va saqlashning mazmun tomonini emas, balki uning statistik qurilishi bilan shug’ullanadi, qiziqadi, ya‘ni informatsiya nazariyasi axborot matnini statistik struktura sifatida o’rganadi. statistik struktura axborotdagi signal (simvol) va signallar birlashuvining voqelashish chastotasi – soni, miqdori sifatida tushun...

DOC format, 40.0 KB. To download "tilni informatsiya nazariyasiga ko’ra kod bilan tenglashtirish", click the Telegram button on the left.

Tags: tilni informatsiya nazariyasiga… DOC Free download Telegram