qo’shma gap

DOC 69.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1405748794_56465.doc qo’shma gap qo’shma gap reja: 1. qo’shma gap haqida umumiy ma‘lumot. 2. [e] ga ko’ra [wpm+wpm] turlari. 3. [w] ga ko’ra [wpm+wpm] turlari. 4. [pm] ga ko’ra [wpm+wpm] turlari. 5. qo’shma gaplarning qurilishiga ko’ra tasnifi. qo’shma gap haqida umumiy ma‘lumot.qo’shma gap sodda gaplar bilan mustahkam bog’langan, biroq undan ham struktur, ham uzatilayotgan axborot nuqtai nazaridan farqlanuvchi sintaktik qurilma hisoblanadi. shu bois qo’shma gapning umumiy lisoniy mohiyati uning sodda gaplarga o’zaro munosabatida ochiladi. lisoniy struktura jihatidan qo’shma gapning sodda gapdan farqi ma‘lum darajada ravshan. aniqrog’i, sodda gapda shakllangan kesim bitta bo’lsa, qo’shma gapda u birdan ortiq bo’ladi va birdan ortiq sodda gaplarning mazmun, hamda, grammatik jihatdan birikuvidan tashkil topadi. misollar: 1.men sizni bilaman, siz bunday qilmaysiz. (o.) 2.nima qilasan, qishloqqa qaytasanmi? (o). 3.dunyoda nima ko’p - kulgu ko’p. (o). 4.bilamanki, sodda barmoqlaring tilla uzuk taqmagan. (u.) 5.majlisda ko’riladigan masalalarning muhim tomoni shundaki, baqa qurilmadagi cho’l yerlarni suvga serob qilish masalasi …

n shu ondayoq jo’nadim gaplarida ifodalangan fikrlar bir-biriga o’zaro bog’liq bo’lib, gaplarning biri ikkinchisini taqoza etadi. bu jixatdan ular jahongir keldi va men shu ondayoq ketdim gapidan ajralib turadi. shunday qilib, qo’shma gap grammatik shakllangan va birdan ortiq axborotni tashish uchun mo’ljallangan sodda gaplarning grammatik, semantik, intonatsion va kommunikativ jihatlardan yaxlitlangan butunligidir. qo’shma gap tarkibidagi sodda gaplar alohida olingan sodda gaplardan nisbatan mustaqil emasligi bilan ajralib turadi. avvallo, bu grammatik va intonatsion nomustaqillikdir. bahor keldi, shuning uchun dala ishlari qizib ketdi qurilmasini ergash gapli qo’shma gap qilib turgan narsa mazmuniy taqoza etuvchanlikdir. birinchi gapdagi mazmun ikkinchi gapdagi mazmun uchun sabab maqomidir. biroq bunday mazmuniy zich bog’lanishsiz ham qo’shma gap hosil bo’lishi mumkin. osmonda turnalarning «qurey-qureyi» eshitilardi, uzoqlardan chuponlarning hay-haylagani quloqqa chalinardi. ikkinchidan, shuning uchun bog’lovchisi qo’shma gap a‘zolarini grammatik jihatdan zich munosabatga kiritgan. (biroq bu bog’lovchisiz ham qo’shma gap hosil qilish mumkin: bahor keldi, dala ishlari qizib ketdi.) ammo sodda …

qchi edim. biroq sen qarshilik qilmasliging kerak. gaplar orasida qushma gapning barcha belgilari mavjud. birgina birlashtiruvchi ohang yo’qligi sodda gaplarning mustaqil bo’lishiga olib kelgan. qo’shma gaplarni uyushiq kesimli sodda gaplardan, sodda va qo’shma gaplar orasidagi uyushgan gaplardan farqlash lozim. uyushiq kesimli sodda gaplar egasi bitta, bitta umumiy pm ga ega bo’lgan birdan ortiq kesimlardan tashkil topgan gaplardir. misollar: 1.jamshid o’qir, yozar va chizar edi. 2.do’kondorlar do’konlarini ochib, mudrab o’tirishardi. 3.qushlar tinimsiz chug’urlashar va charx urishar edi. uyushgan gaplar esa, aytilganidek, birdan ortiq egaga, shuningdek, bitta umumiy pm li birdan ortiq kesimga ega bo’lgan gaplardir. misollar: 1.bahor kelar, dala ishlari qizib ketar edi. 2.jamshid o’qir, jahongir yozar, isroil esa chizar edi. 3do’kondorlar savdoga chorlab, attorlar esa mollarini maqtab o’tirishardi. qo’shma gaplar esa har biri o’z pm ga ega bo’lgan birdan ortiq kesimlardan tashkil topadi. 1.jamshid o’qirdi, jahongir yozardi, isroil esa chizardi. qo’shma gaplardagi formal-funktsional yondashuvda bir egali, lekin birdan ortiq kesimli …

sodda gapning modal sifatlari ikkinchisiga ta‘sir etmasdan qolmaydi. natijada yangi modal ma‘no vujudga keladi. bu masala kesimlarning mksh va nksh turlari bilan ham zich aloqador xodisadir. shuningdek, qo’shma gap tarkibiy qismlarini bog’layotgan bog’lovchi vositalardagi modal ma‘nolar ham ana shu xosila modal ma‘noga qorishadi. lisoniy birliklar serqirra mohiyatli bo’lganligi bois kamida ikkita paradigmaga kiradi. shu boisdan biror butunlikka kiruvchi lisoniy birliklarni kamida ikki tomondan tasniflash mumkin bo’ladi. qo’shma gap ham lisoniy birlik sifatida murakkab tabiatli bo’lib, bu murakkablik uning lisoniy sathda tutgan o’rni, tarkibidagi sodda gaplarning grammatik shakli va bog’lovchi vositalari hamda mazmuniy munosabatlarning rang-barangligi bilan belgilanadi. shuningdek, qo’shma gap turlarini xilma-xil asoslarda turlicha tasniflash mumkin bo’ladi. tasnif asoslarining aniqligi va tasnifning izchil amalga oshirilishi masala mohiyatini oydinlashtirishda muhim omillardan biridir. qo’shma gaplarning ma‘noviy va struktur sintaksis nuqtai nazaridan tasnifi ko’p hollarda o’zaro farqlanadi. an‘anaviy sintaksis qo’shma gaplar tasnifida ko’p hollarda ularning nutqiy belgi-xususiyatlariga, zohiriy alomatlariga tayanadi. struktural sintaksis tasnifi esa …

i aniqlash me‘yorlari, belgi va mezonlarni muayyanlashtirmoq lozim bo’ladi. ma‘lumki, qo’shma gapning tur va ko’rinishlarini o’rganishda sodda gapning eng kichik qolipi asos qilib olingan. sodda gapning eng kichik qolipi [wpm] dan iborat bo’lsa, mantiqan qo’shma gapning qurilish qolipi [1-wpm + 2-wpm + 3-wpm +..n-wpm]dir. qo’shma gapning lisoniy qolipi [1-wpm+2-wpm=3-wpm+...n-wpm]ekanligini nazarda tutgan holda qo’shma gapning eng kichik qolipi uchun [wpm+wpm] ramzidan foydalaniladi. qo’shma gapning voqelanish usullarini belgilashda uch ko’rsatkichga tayaniladi. [wpm] larning egasi [s] bor-yo’qligiga, bir xil yoki boshqa xil ekanligiga. [wpm]lar tarkibidagi [w]ning xususiyatlariga (w larning bir xil yoki boshqa-boshqa bo’lishb, bir xil yoki xar xil co’z turkumlari bilan ifodalanishi, turlanishiga ko’ra. [wpm] tarkibidagi [pm] larning bir xil yoki qisman bir xil ekanligiga ko’ra. [wpm+wpm] qolipining to nutqiy muayyan gaplargacha bo’linishlarini bundan boshqa o’lchovlar asosida ham berish mumkin. masalan, ikkita [wpm] ning bog’lanish usullari va yo’llari, [wpm+wpm] umumiy qolipining turli xil ko’rinishlarida tarkibiy qismlarining bog’lanish xususiyatlari va ularni bog’lovchi vositalar, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qo’shma gap"

1405748794_56465.doc qo’shma gap qo’shma gap reja: 1. qo’shma gap haqida umumiy ma‘lumot. 2. [e] ga ko’ra [wpm+wpm] turlari. 3. [w] ga ko’ra [wpm+wpm] turlari. 4. [pm] ga ko’ra [wpm+wpm] turlari. 5. qo’shma gaplarning qurilishiga ko’ra tasnifi. qo’shma gap haqida umumiy ma‘lumot.qo’shma gap sodda gaplar bilan mustahkam bog’langan, biroq undan ham struktur, ham uzatilayotgan axborot nuqtai nazaridan farqlanuvchi sintaktik qurilma hisoblanadi. shu bois qo’shma gapning umumiy lisoniy mohiyati uning sodda gaplarga o’zaro munosabatida ochiladi. lisoniy struktura jihatidan qo’shma gapning sodda gapdan farqi ma‘lum darajada ravshan. aniqrog’i, sodda gapda shakllangan kesim bitta bo’lsa, qo’shma gapda u birdan ortiq bo’ladi va birdan ortiq sodda gaplarning mazmun, hamda, grammatik jihatdan birikuv...

DOC format, 69.0 KB. To download "qo’shma gap", click the Telegram button on the left.

Tags: qo’shma gap DOC Free download Telegram