Orqaga

maktabda orfografiya o’qitish usullari

DOC 51,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1405678381_56173.doc maktabda orfografiya o’qitish usullari reja: 1.o’quvchilarning orfografik bilimlarini yaxshilashda orfoepiyaning ahamiyati. 2.fonetik, morfologik va shakliy yozuv tamoyillari asosida o’quvchilarning savodxonligini oshirish. 3.orfografik mashg’ulotlar va ularga qo’yilgan talablar 4.o’quvchilarning imloviy savodxonligini oshirishda nazorat diktanti 5.ona tili ta’limida “imlo lug’ati” bilan ishlash 6.shevaga xos xatolarni bartaraf qilish yo’llari tayanch tushunchalar orfografiya so’zlarning to’g’ri yozilishini o’rgatadigan tilshunoslik bo’limi fonetik yozuv – so’z va qo’shimchalar qanday aytilsa, shunday yozish morfologik yozuv – so’z va qo’shimchalar talaffuziga qarab emas, qabul qilingan qoidalar asosida yozish shakliy yozuv – boshqa tillardan kirgan so’zlar qanday yozilgan bo’lsa, shunday yozish. o’zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 1995 yil 24 avgustda “o’zbek tilining asosiy imlo qoidalarini tasdiqlash haqida”gi qarori asosida o’quvchilarga imloni o’rgatish uzluksiz tarzda olib boriladi. orfografiya tilshunoslikning fonetika, leksika, morfologiya, sintaksis kabi bo’limlariga bog’liq holda o’tiladi. bunday bog’lanish bositasida ham fonetika, morfologiya, sintaksisdan o’zlashtirilgan bilimlar mustahkamlanadi, ham orfografik malakalar hosil qilinadi. avvalo maktabda orfografiya o’qitish o’quvchilarga tog’ri talaffuz qilish …
2
rilgan so’zlarning ma’nosini izohlang. bunda imloning tutgan o’rnini tushuntiring. xush-hush, tuzsiz-tussiz, yod-yot, xo’p-xo’b, saf-sof, bot-bod, ham-xam, yog’di-yog’du, judo-juda, sa’va-sava v.h. o’quvchilarga imloning fonetik yozuv, morfologik yozuv, shakliy yozuv qoidalariga amal qilishini amaliy mashqlar orqali tushuntiriladi. morfologik yozuv o’quvchilarni savodli yozishga o’rgatishda, ayniqsa, yozilishi bilan aytilishi farq qiladigan so’zlarning imlosini tushuntirishda katta ahamiyatga egadir. masalan, o’quvchilar ko’p hollarda o’qibsan, o’qibdi kabi fe’llarda shaxs-son qo’shimchalaridan avval kelgan –b undashi o’rniga talaffuzga qarab –p, -di o’rniga –ti yozadilar. bunday hollarda o’qituvchi morfologik yozuvga asoslanib, b+di shakllarining qanday aytilishidan qati nazar, asliga muvofiq yozilishini ta’kidlaydi. so’z va qo’shimchalar qanday aytilsa, shunday yozilishini ta’minlaydigan fonetik yozuv qoidasini tushuntirishda ham ko’plab ijodiy-amaliy mashqlardan foydalanish mumkin. boshqa tillardan kirgan so’zlar qanday yozilgan bo’lsa, o’sha shaklning saqlanishini taqozo etadigan shakliy yozuv qoidasini o’quvchilarga o’rgatishda quyidagi topshiriqni berish mumkin. quyidagi so’zlarning qaysi tillardan kirib kelganini aniqlang, ularning talaffuzi va imlosiga e’tibor bering. fikr, zikr, taalluq, teatr, drama, trolleybus, zoologiya …
3
uchun imlosi qiyin so’zlarning lug’at-orfografik minumimini tuzib chiqishi kerak. bunday so’zlar soni sinflar bo’yicha, taxminan, quyidagicha: 5-sinf uchun 180 so’z; 6-sinf 170 so’z; 7-sinf uchun 150 so’z; 8-sinf uchun 140 so’z; 9-sinf uchun 140 so’z. bu miqdor o’quvchilarning bilim darajasiga qarab ozaytirilishi yoki ko’paytirilishi mumkin. o’quvchilarda orfografik malaka quyidagi tamoyillar asosida hosil qilinadi: 1) orfografiyani ongli o’qitish; 2) orfografiya o’qitishni o’quvchining umumiy rivojlanishi bilan, jumladan, nutq madaniyatini o’stirish bilan bog’lab olib borish; 3) yozma va og’zaki nutq mashg’ulotlarini bir-biriga moslab olib borish; 4) o’quvchilarning mustaqil ishlashi; 5) orfografik qoidalarni o’zlashtirishda qabul qilingan usullarning bir-biri bilan uzviy bog’liq bo’lishi. o’quvchilarning imloviy savodxonligini oshirishda turli yozma ish turlaridan, nazorat va boshqa xil diktantlaridan foydalaniladi. yozma ishlar uchun tanlangan matn mazmun jihatidan ham, o’tilayotgan orfogrammaga boyligi jihatidan ham talabga javob berishi lozim. orfografik mashqlar imloni ongli o’zlashtirishni ta’min etishi, izchil bo’lishi, o’quvchilarning mustaqil ishlash malakasiga mos bo’lishi kerak. o’quvchilarning yozma va og’zaki nutqini …
4
ug’ati” bilan ishlash o’quvchilarni to’g’ri yozishiga o’rgatishning muhim vositalaridan biridir. bu jarayonda o’quvchilarga xilma-xil topshiriqlar beriladi: 1.talaffuzi bilan yozilishi mos kelmaydigan so’zlarni lug’atdan toptirish, ularni daftarlariga ko’chirtirish, ular ishtirokida gap tuzish. 2. “imlo lug’ati” yordami bilan x va h, p va f, qorishiq j va sirg’aluvchi j undoshlari, tutuq belgisining yozilishini mustahkamlashga oid jadvallar tuzdiriladi, masalan: qorishiq j sirg’aluvchi j jabr jandarm javob janr jadval jurnal jazirama juri 3.ruscha-baynalmilal so’zlarning, qo’shma va juft so’zlarning yozilishini mustahkamlashda “imlo lug’ati” dan foydalanish o’quvchi nutqini o’stirishga yordam beradi. 4.so’zlarning yasalishi va o’zgarishiga oid ma’lumotni mustahkamlashda ham “imlo lug’ati”dan keng foydalanish tavsiya etiladi. masalan, 2-3 xil shaklli qo’shimcha (ot yasovchi –g’ich, -gich, -kich)larning yozilishi bo’yicha lug’at bilan ishlanadi. 5.biror so’zning tog’ri yozilishini aniqlash ehtiyoji tug’ilganda, ayniqsa, yozma ishlarda yozilishi qiyin yoki imlosi hali o’tilmagan so’zlar uchraganda “imlo lug’ati”dan foydalaniladi. o’quvchilarning maxsus imlo lug’ati daftari tutishi, maktabda esa lug’at doskasining bo’lishi ularning lug’at boyligini kengaytirishda, …
5
gan bo’lsa, uni orfografik jihatdan to’g’rilab doskaga yoziladi. buning talaffuzi bilan yozilishi qiyos qilinadi. keyin shu so’z ishtirokida birikma va matnlar tuzdiriladi. foydalanilgan adabiyotlar 1.umumiy o’rta ta’limning davlat ta’lim standarti va o’quv dasturi. ona tili. adabiyot. o’zbek tili (ta’lim boshqa tillarda olib boriladigan maktablar uchun) . toshkent. “sharq” nashriyot–matbaa konserni. 1999-yil,1-maxsus son. 2.o’zbekiston pespublikasining “ta’lim to’g’risidagi qonuni”. 1997-y 29-avgust. 3.b.to’xliyev, m.shamsiyeva, t.ziyadova. “o’zbek tili o’qitish metodikasi” toshkent. “yangi asr avlodi” nashriyoti. 2006-y. 4.a.g’ulomov, m.qodirov “ona tili o’qitish metodikasi” toshkent. “universitet” nashriyoti. 2001-y. 5. “o’zbek tilining asosiy imlo qoydalari” toshkent. “o’qituvchi” nashriyoti 1995-y. 6.y.g’ulomov, i.rasulov, h.rustamov, b.mirzaahmedov. “o’zbek tili o’qitish metodikasi” toshkent. “o’qituvchi” nashriyoti 1975-y. 7.o.roziqov, m.mahmudov, b.adizov, a.hamroyev “ona tili didaktikasi” toshkent. “yangi asr avlodi nashriyoti” 2005-y. 8.n. mahmudov, a. nurmonov, a. sobirov, v. qodirov, z. jo’raboyeva. ona tili. 5 – sinf uchun darslik. toshkent “ma’naviyat” 2004- y.

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"maktabda orfografiya o’qitish usullari" haqida

1405678381_56173.doc maktabda orfografiya o’qitish usullari reja: 1.o’quvchilarning orfografik bilimlarini yaxshilashda orfoepiyaning ahamiyati. 2.fonetik, morfologik va shakliy yozuv tamoyillari asosida o’quvchilarning savodxonligini oshirish. 3.orfografik mashg’ulotlar va ularga qo’yilgan talablar 4.o’quvchilarning imloviy savodxonligini oshirishda nazorat diktanti 5.ona tili ta’limida “imlo lug’ati” bilan ishlash 6.shevaga xos xatolarni bartaraf qilish yo’llari tayanch tushunchalar orfografiya so’zlarning to’g’ri yozilishini o’rgatadigan tilshunoslik bo’limi fonetik yozuv – so’z va qo’shimchalar qanday aytilsa, shunday yozish morfologik yozuv – so’z va qo’shimchalar talaffuziga qarab emas, qabul qilingan qoidalar asosida yozish shakliy yozuv â...

DOC format, 51,5 KB. "maktabda orfografiya o’qitish usullari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: maktabda orfografiya o’qitish u… DOC Bepul yuklash Telegram

O'xshash fayllar

Bularni ham yoqtirishi mumkin

Hammasini ko'rsatish
orfografiya — PPTX PPTX
orfografiya
15 sahifa 289,2 KB
orfografiya — PDF PDF
orfografiya
13 sahifa 37,4 MB
orfografiya — PPT PPT
orfografiya
11 sahifa 495,5 KB
orfografiya — PPTX PPTX
orfografiya
73 sahifa 663,7 KB
orfografiya — DOC DOC
orfografiya
— 43,5 KB
орфография — DOC DOC
орфография
— 141,0 KB
maktabda o’quvchilarni kasbga yo’naltirib o’qitish, o’qitish ishlari samaradorligini oshirish — PPTX PPTX
maktabda o’quvchilarni kasbga yo’naltirib o’qitish, o’qitish ishlari samaradorligini oshirish
— 8,3 MB
qo’shma gapni o’qitish usullari — DOC DOC
qo’shma gapni o’qitish usullari
— 45,5 KB
orfografiya o’rmoni — PPT PPT
orfografiya o’rmoni
9 sahifa 28,5 MB
orfografiya mashqlari — PPTX PPTX
orfografiya mashqlari
11 sahifa 240,9 KB
графика. орфография — DOC DOC
графика. орфография
— 77,5 KB
o’qitish usullari va o’quv vositalari — PPTX PPTX
o’qitish usullari va o’quv vositalari
14 sahifa 122,4 KB