melaneziya va yangi gvineya xalqlari

DOC 41,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1405679369_56186.doc melaneziya va yangi gvineya xalqlari r e j a: 1.etnogenezi, tili va irki. 2. xujalik-madaniy tipi va ijtimoiy tuzumi. 3. moddiy va ma'naviy madaniyati. tayanch suzlar: etnik guruxlarning joylashuvi. tili va irki. etnogenez va migrasiya muammosi. xujaligi. tropik dexkonchilik shakllari va tiplari. chorvachilik, ovchilik, balikchilik va terib-termalashning axmiyati. manzilgoxlar va turar joylar. kiyim-kechaklar va bezaklar. transport vositalari va ozik-ovkatlar. oila va nikox munosabatlari. juft nikox. urug jamoasi. ona va ota lokal urugi. erkaklar itifoki va uyi. yashirin ittifoklar. ibtidoiy jamoa munosabatlarining yemirilishi jarayoni va sinfiy munosabatlarning vujudga kelishi. yulboshchilar roli. diniy e'tikodlar. “manu” kuchi va u xakdagi rivoyatlar. tabu kilish. marosimlar. xalk san'ati va oddiy bilimlar. yevropaliklar mustamlakachiligi va xozirgi zamon. melaneziya (“kora orollar”) ga papuaslar ulkasi – yangi gvineya, bismark arxipelagi, yangi gebrid, fidji, yangi kaledoniya va boshka orollar kiradi. melaneziyaga dastlab odamlar janubiy-sharkiy osiyodan neolit davri (mil.avv. 7-5 ming yillik) boshlarida kelgan. antropologik jixatdan yagona tipga ega …

balikchilikda suyak va chiganokdan yasalgan turli karmoklar, tur va savatlar, eni ikki metr, uzunligi 300 metrli turlar, sanchki va xatto uk yoylardan foydalanilgan. chorva kam bulib, uy xayo'vonlaridan it, chuchka, tovuk saklangan va ularni asosan bayramlarda suyganlar. gushtni “yer uchogida” toshni kizdirib yoki olov yokib kulida pishirganlar, ba'zan kaynatib xam yeganlar. terib-termachlash bilan shugullanganlar. uchli yogochni chakmok toshga ishkalab yoki burov usuli bilan olov xosil kilingan. melaneziyaliklarning asosiy kurollaridan toshbolta, nayza, chukmor, uk-yoy, poloxmon kabilar keng tarkalgan. mudofaa uchun ba'zan yogoch yoki tukima kalkon xam ishlatilgan. idish-tovoklarni yogoch va bambukdan, kokos yongogi kobigidan yoki kovokdan yasaganlar. charxsiz kulolchilik , savat, buyra, xalta, yelpigich kabi buyumlar tukish keng rivojlangan. ammo gazlama tukishni bilmaganlar, tapa(maxsus daraxt kobigi) dan va usimlik yaprogidan etakli belbog va xokazo tikilgan. melaneziyaliklar va papuaslar asosan utrok bulib, urug jamoa shaklida kichik kishloklarda istikomat kilganlar. ularning uylarida odatda xar xil tipdagi yengil ustunlarga kurilgan, tugri burchak yoki doirasimon …

turli bezaklar kup bulgan. ayniksa, erkaklar bezaklarni kuprok osgan, sochlarini turli xilda taragan. bambukdan yoki chuplardan taroklar yasab, ba'zan ularni xam bezak sifatida ishlatganlar. mustamlaka arafasida ijtimoiy munosabatlar ona urugining oxirgi davriga tugri keladigan tuzum darajasida bulgan. yangi gvineyada, masalan, urug-jamoa munosabatlari mustaxkam bulsa, fidja orollarida sinfiy jamiyat endi kurtak otgan. katta orollarning axolisi kabilalarga bulingan, urug jamoasi esa uning asosini tashkil kilgan. mulk formasi bir oz murakkab: yer jamoaniki bulsa-da, undan foydalanish individual xarakterga ega, xar kim, xatto bola xam, uzi ekkan mevali daraxtiga ega bulgan. uy va uning jixozlari, kurollar shaxsiy mulk , katta kemalar esa jamoaga tegishli bulgan. boylik orttirish uziga xos xususiyatga ega bulgan: kimda ildizmevali ekinlardan yams, buyra yoki chuchka podasi bulsa, shu kishi boy xisoblangan va jamiyatda xurmati baland bulgan. meros ona urugi tomonidan va kabilalararo munosabatlar natural savdo va nikox shaklida amalga oshirilgan. janubiy va sharkiy orollarda yashovchi melaneziyaliklar jamoasida ijtimoiy tabakalanish natijasida …

xamiyatga ega bulgan. erkaklar katoriga kabul kilinish uchun yoshlikdan tayyorgarlik kurilgan, uspirinlar maxsus ajratilgan tarbiyachilar kulida topshirilgan, turli ogir sinovlardan utkazilgan: masalan, dupposlangan, badani taturirovka kilingan, ovkat va uykudan maxrum etilgan. uspirinlarfakat “erkaklar taomi” – banan, shakarkamish va urmon mevalarini iste'mol kilishlari shart bulgan. ayollar kulidan ovkat yeyoish, ular ustirgan daraxt mevasini tamaddi kilish kat'iyan man kilingan. xullas, butun marosim ugil bolani onasidan umuman ayollardan ajratib, erkaklar dunyosiga jalb kilishdan iborat bulgan. ba'zan sinov va udumlar turli kushik va rakslar surnay navolari ostida utkazilgan. koko kabilasida marosimning oxirida uspirinlarga kabilaning odat va odob tartiblarini urgatish bilan birga turli nasixatlar xam berilgan. masalan, ularga: “ugirlama! foxishalik katta gunox, unga berilgan tez uladi! xotiningni urma! birovning polizidan meva olma! adolatli bulsang – uzok yashaysan!”, deyilgan. torresova bugozidagi orollarda kuyidagicha nasixat dikkatga sazovor: “birov sendan bir narsa surasa, yuk dema! agar unga taom, suv yoki yana boshka narsa zarur bulsa. ayama, yarmini bergil! …

ya'ni matriarxat urugidan patriarxatga utish davri bilan boglik. inisiasiya natijasida bir oilada tugilib usgan uspirin ona uyini tashlab, erkaklar uyiga, ya'ni urug ixtiyoriga utadi va yangi oila tashkil kiladi. ammo, uning axvoli ikkilanma va karama-karshi bulgan, bir tomondan u urug a'zosi, ikkinchi tomondan oila boshi, bir kecha erkaklar uyida yotsa, ikkinchi kecha uz uyida yotadi, uz vaktining bir kismini umumiy urug ishlariga sarflasa, ikkinchi kismini oilasiga ajratadi. n.a.butinov ta'rificha, yangi gvineyadagi maklay soxilida utkazilgan inisiasiya tantanalari 10-15 yilda bir marta nishonlanib, xayotga yangi mexnatkash avlod kirib kelganligini namoyish kiladi. mazkur marosimni nishonlashdan maksad uspirinlarni oilasidan ajratib urug a'zoligiga utkazibgina kolmay, balki eng muximi ularni uylanib, yangi oila va uyga ega bulgandan keyin xam erkaklar uyida saklab kolishdan iboratdir. “bunday marosimlar, - deb xulosa kiladi avtor,- ikki vazifani bajarai. birinchidan – oiladan begonalashtrish xar bir erkak tomonidan individual xolatda turli udumlar orkali amalga oshiriladi. ikiknchidan – urugga mustaxkam berkitish ayollardan maxfiy …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"melaneziya va yangi gvineya xalqlari" haqida

1405679369_56186.doc melaneziya va yangi gvineya xalqlari r e j a: 1.etnogenezi, tili va irki. 2. xujalik-madaniy tipi va ijtimoiy tuzumi. 3. moddiy va ma'naviy madaniyati. tayanch suzlar: etnik guruxlarning joylashuvi. tili va irki. etnogenez va migrasiya muammosi. xujaligi. tropik dexkonchilik shakllari va tiplari. chorvachilik, ovchilik, balikchilik va terib-termalashning axmiyati. manzilgoxlar va turar joylar. kiyim-kechaklar va bezaklar. transport vositalari va ozik-ovkatlar. oila va nikox munosabatlari. juft nikox. urug jamoasi. ona va ota lokal urugi. erkaklar itifoki va uyi. yashirin ittifoklar. ibtidoiy jamoa munosabatlarining yemirilishi jarayoni va sinfiy munosabatlarning vujudga kelishi. yulboshchilar roli. diniy e'tikodlar. “manu” kuchi va u xakdagi rivoyatlar. tabu kilish. ma...

DOC format, 41,0 KB. "melaneziya va yangi gvineya xalqlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: melaneziya va yangi gvineya xal… DOC Bepul yuklash Telegram