g’arbiy ( old ) osiyo xalqlari

DOC 72,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1405657941_56044.doc g’arbiy ( old ) osiyo xalqlari reja: 1.etnogenezi va etnik tarixi. 2.tili va irqi. 3.xujaligi va ijtimoiy tuzumi. 4.moddiy va ma'naviy madaniyati. tayanch suzlar: tarixning turli davrlarida etnogenez va axolining etnik tarkibi. kadimgi sivilizasiya uchoklari. xujalikning madaniy tiplari. plug va motiga dexkonchiligi. kuchmanchi va yarim kuchmanchi chorvachilik. lalmi dexkonchilik. moddiy madaniyat. xunarmandchilik. ayirboshlash. transport vositalari. ma'naviy madaniyat. islom dinining roli va axamiyati. xozirgi etnik va madaniy jarayonlar. garbiy yoki old osiyo xalklari katta tarixiy-etnografik viloyatni tashkil kiladi. unda joylashgan 20 ga yakin katta-kichik mamalkatlar 6 mln. kv.km. xududga, ya'ni butun kit'aning taxminan 15 foizidan ortik yerni egallaydi. axolisi 140 mln.dan ortik kishidan iborat yoki butun osiyo axolisining 6 foizini tashkil kiladi. ayrim mamlakatlarda axoli ruyxati mutlako utkazilmaganligi tufayli kishi soni xam taxminiy olinadi. 1977 yilgima'lumotlarga kaoraganda turkiyada 42 mln. kishi eronda 34 mln., afgonistonda 20 mln. ga yakin, irokda 12 mln., suadiyaarabistonida 8,8 mln., suriyada 8,8 mln. yaman arab …

i, ya'ni old osiyo tipiga asosan turklar, utrok arablar, kurdlar, armanlar va yaxudiylar, ikkinchisiga, ya'ni xind-pamir tipiga afgoniston xalklarining kupchiligi, kisman eron axolisi, uchinchi – urta dengiz tipiga garbiy turklar va kuchmanchi arablar kiradi. ba'zi etnoslarda kisman mongoloid, ayrim guruxlarda negroid, afgoniston va eron bargunlarida avstroloid belgilari seziladi. mazkur regionda joylashgan 12 ta arab mamlakatlarida yashovchi xalklar kushni isroil, turkiya va erondagi arablar semit tillarida suzlashadilar. ammo adabiy va rasmiy davlat tilida suzlashadigan tiplar orasida fark bulib, xalk ichida asosan uch sheva fanda aniklangan semit tilidagi garbiy osiyo axolisining 30 foizini tashkil kiladi. eroniy tillarida forslar, pushtunlar, afgonlar, tojiklar, kurdlar, balujiylar, lurlar, baxtiyorlar, xazoriylar va boshka ayrim etnik guruxlar suzlashadilar.ular butun axolining 40 foiziga yakin kismini tashkil kiladi va 20 foizidan ortik axoli turkiy til oilasiga mansub. boshka tillarda gapiradigan xalklardan kiprdagi greklar, lazlar, xindlar va boshka elatlar xar xil til oilasigamansub vakillaridir. ammo garbiy osiyodagi xozirgi til turkumlarining bittasi …

ili xukmronlik kilgan. urta asrlarda garbiyosiyo xalklarining etnik tarixida sharkdan kelgan turk kabilalari muxim rol uynagan. mazkur tillarning paydo bulishi, tarkalishi va joylanishi bilan maxalliy xalklarning etnogenezi va etnik tarixi bevosita boglanib ketgan. yukorida kayd kilganimizdek, garbiy osiyo jaxonning eng kadimiy madaniyat uchoklaridan biri bulgan. falastinda eramizdan avvalgi 1x-vii1 ming yilliklardayok dexkonchilik va chorvachilik rivojlana boshlagan. mesopotamiya va garbiy eronda eramizdan avval 4-5 ming yillar mukaddam irrigasiya dexkonchiligi paydo bulgan.finikiyaliklar yaratgan alfavit xozirgi yozuv sistemalarining negizidir. bu yerda eng kadimiy monoteistik dinlar: xristian, iudaizm va islom shakllangan. urta asrlarda xam yuksak madaniyat yaratgan arab, saljukiy va gaznaviy kabi yirik davlatlar xukmronlik kilgan. mazkur davlatlar turli elat va xalklar yashagan, xilma-xil etnoslarning almashinib aralashishi jarayoni doimo davom etib turgan. eramizdan avvalgi 1 ming yilliklarda paydo bulgan xind-yevropa tillaridagi xalklar garbiy osiyoning ancha kismini bosib olib midiya, persiya, keyinrok parfiya va boktriya kabi kudratli despotik davlatlarni yaratganlar. bu davlatlarda yashagan maxalliy elatlar …

rosonga va bir kismini markaziy anatoliyga kuchishga majbur kilganlar. usha davrda genosid siyosatini amalga oshirgan turkiya davlati sistematik ravishda arman va aysorlarni kirginda bir yarim million armani vaxshiyona uldirilgan, kolgan bir millionga yakini kuvgin kilinib, xamma yokka tarkalib ketishga majbur bulgan. 1948 yili isroil davlati paydo bulgandan keyin bir millionga yakin arablar zurlik bilan uz xududidan xaydalib kushni yurtlarga kuchib ketgan , ularning urniga taxminan shuncha yaxudiylar turli mamlakatlardan kuchib kelgan. xozirgi garbiy osiyo xalklarining kupchiligi ijtimoiy-iktisodiy jixatdan turli darajada tursa xam va irkiy jixatdan fark kilsa xam uzok tarixiy davr ichida uzaro yakin munosabatda bulib, bir-birlariga utkazgan ta'siri natijasida madaniy-maishiy jixatdan umumiy xususiyatlarga xam ega bulib kolishgan. regionda eng kup millatli mamlakatlar eron va afgoniston xisoblanadi. maxalliy statistik ma'lumotlarga karaganda asli eronda 40 dan ortik turli xalklar yashaydi. tub axoli xisoblangan forslarbutun axolining yarmidan kamini tashkil kiladi. afgonistonda 30 ga yakin xalk yashaydi. butun janubiy va shimoli-garbida turkiy tillarda …

2280-90 foizini tashkil kiladi. livanda arablardan tashkari armanlar, kurdlar, greklar, turklar, forslar va cherkeslar, suriyada xam kurdlar , armanlar, assiriyaliklar, turkmanlar, turklar va cherkeslar yashaydi. 80 foiz arab xalkiga ega bulgan irokda 18 foiz kurdlar, kolgani forslar, assiriyaliklar, turklar, armanlar, turkmanlar va boshka elatlardir. arab mamlakatlarida asosan bugdoy, arpa, paxta, zigir, yasmik, poliz va sitrus ekinlari va bogdorchilik muxim urinni egallaydi. turkiyada asosiy urinni kishlok xujaligining soxasi xisoblangan gallachilik egallaydi. bu yerda baxori ekinlar keng tarkalgan, chunki sun'iy sugorish butun xaydaladigan yerlarning undan bir kismini tashkil kiladi. butun ekin maydonining 15foizida texnik ekinlar – paxta, tamaki, kand lavlagi yetishtiriladi. eronda ekiladigan maydonning 70 foiziga don ekinlari ekiladi, kolgani paxta, kand lavlagi, choy, tamaki va bogdorchilik bilan band. afgoniston sugorma dexkonchilik mamlakati bulib, axolisining 70 foizi kishlok xujaligi bilan shugullanadi. bu yerda texnika ekinlaridan yaxshi xosil olinadi, bogdorchilik yaxshi rivojlangan bulib, bundan tashkari bugdoy, kand lavlagi, paxta, sholi, arpa sabzavot va …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "g’arbiy ( old ) osiyo xalqlari"

1405657941_56044.doc g’arbiy ( old ) osiyo xalqlari reja: 1.etnogenezi va etnik tarixi. 2.tili va irqi. 3.xujaligi va ijtimoiy tuzumi. 4.moddiy va ma'naviy madaniyati. tayanch suzlar: tarixning turli davrlarida etnogenez va axolining etnik tarkibi. kadimgi sivilizasiya uchoklari. xujalikning madaniy tiplari. plug va motiga dexkonchiligi. kuchmanchi va yarim kuchmanchi chorvachilik. lalmi dexkonchilik. moddiy madaniyat. xunarmandchilik. ayirboshlash. transport vositalari. ma'naviy madaniyat. islom dinining roli va axamiyati. xozirgi etnik va madaniy jarayonlar. garbiy yoki old osiyo xalklari katta tarixiy-etnografik viloyatni tashkil kiladi. unda joylashgan 20 ga yakin katta-kichik mamalkatlar 6 mln. kv.km. xududga, ya'ni butun kit'aning taxminan 15 foizidan ortik yerni egallaydi. axolisi 1...

Формат DOC, 72,5 КБ. Чтобы скачать "g’arbiy ( old ) osiyo xalqlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: g’arbiy ( old ) osiyo xalqlari DOC Бесплатная загрузка Telegram