hunarmandchilik va uy – ro`zg`or kasblari

DOC 53,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1405658764_56064.doc hunarmandchilik va uy – ro`zg`or kasblari hunarmandchilik va uy – ro`zg`or kasblari reja: 1. o`zbek hunarmandchiligining o`ziga xos xususiyatlari. 2. temirchilik. 3. yog`och buyumlar hunarmandchiligi. 4. kulolchilik. 5. to`qimachilik va ipakchilik. 6. do`ppido`zlik. 7. teri ishlab chiqarish. o`zbekistonda o`tkazilgan arxeologik tadqiqotlar bu yerda ikki ming yillar muqaddam keng rivojlangan huharmandchilik mavjud bo`lganligini isbotladi. bu davrda sinfiy jamiyatlar paydo bo`lib, yirik mehnat taqsimoti negizida hunarmandchilik mustaqil soha bo`lib ajralib chiqqan. oqibatda shaharlarning o`sishi, savdo – sotiqning rivojlanishi ro`y beradi. ayniqsa ix – xii asrlarda hunarmandchilik keng miqyosda rivojlanib, o`rta osiyoning, shu jumladan o`zbek elining ham chet ellar bilan iqtisodiy – madaniy aloqalari avj oladi. mahalliy hunarmandchilk xalq xo`jaligiga zarur mahsulotlar ishlab chiqarib texnik ba badiiy jihatdan yuksak darajaga ko`tariladi. odatda hunarmandchilikning eng kamida32 xili mavjud bo`lgan aholi yashaydigan joyga shahar deb nom berilgan. katta shaharlarda aholining ko`pchilik qismi hunarmandlar hisoblangan. shuni alohida qayd qilish lozimki, o`tmishda o`troq o`zbeklar nafaqat qo`shni …

ti uning ko`p sohalarining bevosita uy – ro`zg`or xo`jaligi bilan bog`liqligi edi. hunarmandchilikning qadimiy davrlardan eng keng tarqalgan sohasi temirchilik hisoblangan. bu sohaning rivoji dastavval mahalliy xom ashyoga bog`liq bo`lgan. o`zbekiston o`zinins yer qazilma boyliklari, oltin, kumush, mis, temir kabilar bilan ilgaridan mashhur. rivojlangan sohalardan biri metall quyish bilan bog`liq bo`lib, uni ko`p joylarda degrezlik (ya`ni qozon quyish) yoki qozonchi, xorazm va buxoroda ``pozachi`` yoki ``pozagar`` (omoch tishi quyuvchi) deb nomlaganlar. degrez odatda har xil hajmdagi qozon, poza (tish), choy idish, obdasta, aspak, shamdon, manqaldon,qorachiroq,arava g`ildiragiga takcho`yon yoki halqa, juvoz boshmog`i va hokazo ishlab chiqargan. ayrim joylarda degrezlar cho`yandan quyiladigan mahsulotiga qarab cho`yangar deb ham nomlangan. cho`yan quyish maxsus loydan qurilgan bosqonli o`choq (farg`onada va toshkentda ``yondo`kon``, buxoroda ``qo`ra``, xorazmda ``dastgoh``) larda eritilib, qumdan yasalgan asbob va idishlarning har xil qoliplarda zarur mahsulotlar quyilgan. xix asr o`rtalarigacha degrezchilar xom ashyoni mahalliy konlardan olgan, rus mustamlakachiligi davrida rossiyadan keltirilgan temir – …

ixgar, na`lchi, taqachi kabi temirchi ustalar yasaganlar. temirchi 20 ga yaqin xildagi ketmon, turli xildagi bel, bolta, tesha, o`roq, bolg`a kabilarni ishlab chiqargan. degrezchi va zargardan tashqari barcha temirchi ustalarning ishlab chiqarish qurollari asosan bir xil bo`lgan, ammo ular hajmi va ayrim xususiyatlari bilan farqlangan. temirchi do`konida sandon (sandal), bosqonli o`choq yoki qo`ra, katta – kichik bolg`lar, qisqichlar, egov, zercha, qalam,otashkurak, qayroqli charx va boshqa asbob – uskunalar mavjud bo`lgan. miskarlik ham juda keng rivojlangan. masalan, xx asr boshlarida buxoroda 400 ga yaqin, xivada 200 ga yaqin miskar bo`lgan. ayrim ustalar zo`r mahorat bilan badiiy buyumlar yasaganlar. ayniqsa buxoro, farg`ona va xiva miskarlari mashhur bo`lganlar.ular har xil ichimliklar uchun idishlar (piyola, kosa, choy idish, choynak), ovqat va sut idishlari (mis lagan, mis tovoq, mis barakash,la`li, mis ko`za,xumcha, g`umg`on, sotil,oftoba, obdasta, tos, lagan, solobcha, chilopchin, koshkul), xar hil quticha va sandiqcha, nosvoy idishi va hokazo ishlab chiqarilgan. ko`p buyumlarda bo`rttirilgan yoki …

san`ati bilan keng tanilgan. zargarlik noyob badiiy asarlarning namunalari ko`pgina arxeologik qazilmalardan topilgan. zargarlar texnik jihatdan umum metall buyumlarni yasash uslublaridan tashqari o`ziga xos xususiyatlarga ham ega bo`lganlar. hatto oltin va kumushni bolg`alash, qizdirish, sayqalash, pardozlash, buyumga ko`z bosish, tilla suvi berish kabi ishlarda o`ziga xos nozik uslub talab qilingan. zargarlar boylarning buyrtmasi bilan katta – kichik qimmatbaho bezaklarni juda chiroyli qilib yasaganlar. ular xon va beklar uchun anjonmasiga oltin, kumush va qimmatbaho toshlardan turli bezaklar ham ishlab chiqarilgan. xoraxm zargarlari bosh va ustgi kiyimlar osiladigan bezaklar (duzug, shavkaladuzug, taxyaduzug, klitbag`i, tumor, aravak, zirak, bilazik,yuzik kabilar ) ni zo`r maxorat bilan yaratganlar.samarqandning zirak sirg`alari toshkentnikida hajmi bilan, buxoroning yaproqsimon oltim marvarid yoki yoqut ko`zli isirg`alari bir-biridan farq qilgan. farg`ona vodiysida zargarlar qimmatbaho ziynatlangan metallardan turli uzuklar yasaganlar: shonshanak ko`zli yoki ko`zsiz uzuk, tilla uzuk, kumush uzuk, mis uzuk, qalay uzuk, ovg`anch uzuk, rumcha uzuk;ish uslubiga qarab- quyma uzuk, suqma uzuk,muhir …

zargarlar tomonidan zo’r mahorat bilan ishlangan. oltin , kumush va qimmatbaho toshlar rossiya, eron, hindiston, qo’qon va buxoradan keltirilgan. o’zbek zargarlari asosan uyida ba’zilari bozorda do’kon qurganlar. xonlarning ko’shk va saroylarida maxsus zargarlik do’konlari bo’lgan. va u yerda qimmatbaho toshlar bilan bezatilgan pichoq va qilichlar yasalgan. do’kon jihozlari kichkina sandon, bir necha xildagi bolg’a, qaychi, ombur, tutqich , sim yasaydigan kira, kichkina bosqonli o’choq va misdan yasalgan bahandam, arracha va turli naqsh beradigan metall qalamlardan iborat bo’lgan. o’zbeklarda keng tarqalgan qadimiy kasblardan yana yog’och buyumlari yasash hunarmandchiligi, duradgorlik, shuvoqchilik, ganjkorlik, marmar uymakorligi, kulolchilik, to’qimachilik, ipakchilik, pillakashlik, zardo’zlik, to’nchilik, charmgarlik, qandolatchilik, qassoblik, nonvoylik kabi kasblardir. a d a b i y o t l a r 1.i.a.karimov. uzbekistonning uz istiklol va tarakkiyot yuli. t. «uzbekiston», - 1992. 2.i.a.karimov. uzbekiston: milliy istiklol, iktisod, siyosat, mafkura. t. «uzbekiston».1993. 3.i.a.karimov. uzbekiston – bozor munosabatlariga utishning uziga xos yuli. t. «uzbekiston».1993. 4.i.a.karimov. bizdan ozod va …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"hunarmandchilik va uy – ro`zg`or kasblari" haqida

1405658764_56064.doc hunarmandchilik va uy – ro`zg`or kasblari hunarmandchilik va uy – ro`zg`or kasblari reja: 1. o`zbek hunarmandchiligining o`ziga xos xususiyatlari. 2. temirchilik. 3. yog`och buyumlar hunarmandchiligi. 4. kulolchilik. 5. to`qimachilik va ipakchilik. 6. do`ppido`zlik. 7. teri ishlab chiqarish. o`zbekistonda o`tkazilgan arxeologik tadqiqotlar bu yerda ikki ming yillar muqaddam keng rivojlangan huharmandchilik mavjud bo`lganligini isbotladi. bu davrda sinfiy jamiyatlar paydo bo`lib, yirik mehnat taqsimoti negizida hunarmandchilik mustaqil soha bo`lib ajralib chiqqan. oqibatda shaharlarning o`sishi, savdo – sotiqning rivojlanishi ro`y beradi. ayniqsa ix – xii asrlarda hunarmandchilik keng miqyosda rivojlanib, o`rta osiyoning, shu jumladan o`zbek elining ham chet ellar bilan...

DOC format, 53,0 KB. "hunarmandchilik va uy – ro`zg`or kasblari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: hunarmandchilik va uy – ro`zg`o… DOC Bepul yuklash Telegram