hunarmandchilik tushunchasi

DOCX 21 pages 43.0 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 43.0 KB

File type DOCX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

shaxrixon tumani xunarmandchiligi reja: i. kirish. ii. asosiy qism: 1. o’zbek hunarmandchiligi paydo bo’lishi. 2. o’zbekiston hunarmandchiligi o’choqlar. 3. shaxrixon tumani hunarmandchiligi. iii. xulosa. iv. foydalanilgan adabiyotlar. hunarmandchilik tushunchasi: hunarmandchilik - bu mayda buyumlar yordamida sanoat buyumlarini tayyorlashga asoslangan ishlab chiqarish faoliyati qo'l mehnati, mashina ishlab chiqarish rivojlanishidan oldin hukmronlik qilgan va u bilan saqlanib qolgan. buyumlarni professional ishlab chiqarish bilan shug'ullanadigan shaxs hunarmand deb ataladi. xalq hunarmandchiligi : xalq hunarmandchiligi oddiy yog’ochlama materiallardan tayyorlangan buyumlar deb ataladi va oddiy dizaynlar. xalq hunarmandchiligi o'zining xilma-xilligi bilan ajralib turadi ijodiy faoliyat, mahsulotlar qo'lda va ko'pincha tabiiy materiallardan yoki ularga yaqin (yog'och, mato, metall va boshqalar) dan tayyorlanadi. faoliyatning bu turi zarur uy-ro'zg'or buyumlari yasalganda uy hunarmandchiligidan shakllangan. san’at kabi xalq hunarmandchiligi ham madaniyat, din, ba’zan siyosiy qarashlarga qarab rivojlangan. hunarmandchilik tarixi: hunarmandchilik bor uzoq tarix yuzaga kelishi. ibtidoiy jamoalar ko'pincha uy hunarmandchiligi bilan shug'ullangan, tosh, suyak, loy, yog'och va boshqalardan buyumlar …

2 / 21

b ijod qilgan. hunarmandchilik va buyurtma asosidagi hunarmandchilik shaharlarning hunarmandchilik va savdo markazlari sifatida paydo boʻlishi va rivojlanishiga sabab boʻldi. bugungi kungacha ko'pchilikda aholi punktlari u yoki bu ustaning ish joyini ko'rsatuvchi ko'cha nomlari saqlangan. masalan, goncharnaya - ishlab chiqarish unda tashkil etilgan ko'nchilik - terini qayta ishlash, ishlab chiqarish charm buyumlar, poyabzal ta'mirlash, g'isht - g'isht ishlab chiqarish. o'rta asrlarda professional hunarmandchilikning bir turi paydo bo'ldi. shaharlarda yangi ijtimoiy qatlam paydo bo'ldi - bular shahar hunarmandlari. shahar hunarmandchiligining asosiy tarmoqlari: metall buyumlar yasash, gazlama yasash, shisha idishlar ishlab chiqarish va boshqalar edi.shahar hunarmandlari shahar huquqi, hunarmandchilik ustaxonalari, oʻz erkinligi kabi imtiyozlarga ega boʻlgan. o'rta asrlarda professional hunarmandchilikning bir turi paydo bo'ldi. shaharlarda yangi ijtimoiy qatlam paydo bo'ldi - bular shahar hunarmandlari. shahar hunarmandchiligining asosiy tarmoqlari: metall buyumlar yasash, gazlama yasash, shisha idishlar ishlab chiqarish va boshqalar edi.shahar hunarmandlari shahar huquqi, hunarmandchilik ustaxonalari, oʻz erkinligi kabi imtiyozlarga ega boʻlgan. hunarmandlik …

3 / 21

orlik, toshtaroshlik, oʻymakorlik, kashtadoʻzlik, koʻnchilik, tikuvchilik, toʻquvchilik, zargarlik, degrezlik, rixtagarlik, zardoʻzlik, boʻyoqchilik, kemasozlik, tunukasozlik va boshqalar)ga ajraldi. hunarmandchilik qanday tabiiy resurslarning mavjudligiga qarab, mas, paxta va pilla bor yerda toʻqimachilik, sifatli xom ashyo bor yerda kulolchilik, jun va teri koʻp yerda toʻqimachilik va koʻnchilik, shunga qarab kosibchilik, oʻrmonlar koʻp yerda yogʻochsozlikgmaʼdanlarga boy yerlarda metall ishlab chiqarish va temirchilik, dengiz va daryo boʻylarida kemasozlik va boshqa rivoj topgan. jamiyat taraqqiyoti bos-qichlari, mehnat taqsimoti bilan aloqador holda hunarmandchilikning 3 turi shakllangan: 1) uy hunarmandchiligi; 2) buyurtma bilan mahsulot tayyorlaydigan hunarmandchilik 3) bozor uchun mahsulot tayyorlaydigan hunarmandchilik. uy hunarmandchiligi kapitalizmga qadar boʻlgan davrlarda hunarmandchilikning eng koʻp tarqalgan turi boʻldi. hunarmandchilikning bu turi natural xoʻjalikning ajralmas qismi hisoblanadi. shaharlar rivoji buyurtma bilan hunarmandchilik mahsulotlari tayyorlash va bozorga hunarmandchilik mahsulotlari ishlab chiqarishning jadal oʻsishi bilan uzviy bogʻliq. natijada hunarmandchilik mahsulotlari tovarga aylandi, tovar ayirboshlash uchun ishlab chiqariddi. davr taqozosi bilan hunarmandchilining yangi-yangi turlari vu-judga keldi. …

4 / 21

va fabrikalar vujudga keldi, bu korxonalarda kambagʻallashgan hunarmandlar yo'llanib ishlay boshladi. natijada hunarmandchilikning rivoji bozor iqtisodiyotining kapitalistik shaklini yuzaga keltirdi. hunarmandchilik yevropa shaharlarida sanoat rivojiga ham oʻz hissasini qoʻshdi toʻqish dastgohlari takomillashdi, xiv asr oʻrtalarida germaniyada domna pechlarining paydo boʻlishi metallurgiyapa jiddiy oʻzgarishlarga olib keldi. xiv xv asrlarda oʻq otar qurollar ishlab chiqarila boshlandi). kapitalistik ishlab chiqarish munosabatlari h.ning keyingi taraqqiyotiga zarba berdi, hunarmandchilikning koʻpgina sohalari tush-kunlikka uchradi. sanoat toʻntarishi oqibatida tez va arzon ommaviy ishlab chiqarila boshlagan fabrika, zavod mahsulotlari hunarmandchilik mahsulotlarini bozordan siqib chiqardi. rivojlangan mamlakatlarda yakka buyurtmalar va qimmatbaho badiiy buyumlar tayyorlaydigan hunarmandchilik sohalarigina (tikuvchilik, etikdoʻzlik, gilamchilik, zargarlik, oʻymakorlik va boshqalar) saqlanib qoldi. xx asr boshlarida esa mashinalashgan ishlab chiqarish keng yoʻlga qoʻyilishi bilan hunarmandchilik mahsulotlarining tur tarkibi va ishlab chiqarish hajmi keskin kamaydi. xx asr davomida va xxi asr boshlariga kelib yirik industrial ishlab chiqarish qaror topgan boʻlsa-da, hunarmandchilikning mavqei saqlanib qoldi. hunarmandchilikning bozorda segmenti kichik …

5 / 21

rmogʻi hisoblangan sopol buyumlar ishlab chiqarish va toʻqimachilik vujudga keldi (xorazm vohasidagi kaltaminor madaniyati, surxondaryodagi sopollitepa va boshqalar). miloddan avvalgi 2-asrdan boshlab hunarmandchilik mahsulotlari savdosida buyuk ipak yoʻli muhim ahamiyatga ega boʻldi. oʻrta asrlarda sharq mamlakatlarida ishlab chiqarilgan mahsulotlar (arab xalifaligida poʻlat, oʻrta osiyo va hindistonda shoyi, chinni, qogʻoz) yevropa bozorlarida qadrlandi. hindistonda paxtadan nafis mato, xitoyda ipak mato toʻqiydigan dastgohlar vujudga keldi, xitoy va oʻrta osiyoda shisha tayyorlash texnologiyasi takomillasha bordi. ix x asrlarda oʻrta osiyoda yirik hunarmandchilik markazlari paydo boʻldi. ip mato, gilam (urganch, shosh), shoyi (marv), mis va temirdan yarogʻ-aslaha, pichoq tayyorlash (fargʻona), shoyi matolar, shisha mahsulotlari tayyorlash (buxoro) avj oldi. xiii asrda moʻgʻullar bosqini hunarmandchilik rivojiga zarba berdi. temuriylar davlatining vujudga kelishi hunarmandchilik rivojiga juda katta ijobiy taʼsir koʻrsatdi. oʻrta osiyoda hunarmandchilikning barcha turlari xx asrning 20-yillarigacha saqlandi. buxoro, samarqand, qoʻqon, xiva, toshkent kabi shaharlarning ishlab chiqarish munosa-batlarida hunarmandlik katta rol oʻynadi (xix -asrning 60-yillarida xivada …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hunarmandchilik tushunchasi"

shaxrixon tumani xunarmandchiligi reja: i. kirish. ii. asosiy qism: 1. o’zbek hunarmandchiligi paydo bo’lishi. 2. o’zbekiston hunarmandchiligi o’choqlar. 3. shaxrixon tumani hunarmandchiligi. iii. xulosa. iv. foydalanilgan adabiyotlar. hunarmandchilik tushunchasi: hunarmandchilik - bu mayda buyumlar yordamida sanoat buyumlarini tayyorlashga asoslangan ishlab chiqarish faoliyati qo'l mehnati, mashina ishlab chiqarish rivojlanishidan oldin hukmronlik qilgan va u bilan saqlanib qolgan. buyumlarni professional ishlab chiqarish bilan shug'ullanadigan shaxs hunarmand deb ataladi. xalq hunarmandchiligi : xalq hunarmandchiligi oddiy yog’ochlama materiallardan tayyorlangan buyumlar deb ataladi va oddiy dizaynlar. xalq hunarmandchiligi o'zining xilma-xilligi bilan ajralib turadi ijodiy faoliyat, mah...

This file contains 21 pages in DOCX format (43.0 KB). To download "hunarmandchilik tushunchasi", click the Telegram button on the left.

Tags: hunarmandchilik tushunchasi DOCX 21 pages Free download Telegram