o`zbeklarda chorvachilik

DOC 47,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1405686685_56295.doc o`zbeklarda chorvachilik o`zbeklarda chorvachilik reja: 1. o`zbek chorvachiligida qorako`lchilik. 2. yilqichilik. 3. an`anaviy pillachilik. o’zbeklar qadim davrlardan chorvachilik bilan shug’ullanib kelganlar. ammo o’troq aholi bilan yarim o’troq aholi orasida turli xildagi chorva xo’jaligi mavjud bo’lgan. ilgari ko’chmanchi bo’lgan qabilalardan movaraunnahr turklari, dashtu qipchoqdan kelib joylashgan ko’chmanchi o’zbeklar yarim o’troq holda yashab chorvachilik bilan shug’ullanganlar. ayniqsa, qo’ng’irot , loqay, qarluq, turk kabi yirik qabilalarning avlodlari chorvador hisoblanganlar. ular bahorda qo`ylar bolalagandan keyin podani to g’li va adirlardagi yaylovlarda yoki dasht o’tloqlariga haydab chiqqanlar. odatda yaylovlarda ayollar va o’smirlar bo’lgan, erkaklar vodiyda dehqonchilik ishlari bilan band bo’lib, vaqti-vaqti bilan yaylovga chiqib oziq-ovqat yetkazib turganlar. ular asosan yaylov chorvachiligida qo’y - q o’zilarni boqqanlar. yarim o’troq o’zbeklar qo’ychilikka alohida mehr qo’ygan va bu uzoq tarixiy anan’anga ega. xalq orasida tarqalgan turli afsona va rivoyatlarda qo’y jannatdan keltirilgan, deb hikoya qilinadi. hozirgacha cho’ponlar o’zining risolasi va piriga ega. ularning piri cho’pon ota hisoblanib, …
2
qilgan. ekstensiv xo’jalik sharoitida choravachilikka e’tibor zo’r bo’lgan va uzoq davr to’plangan amaliy tajribaga tayangan holda avloddan – avlodga yetib kelgan. elda mashhur cho’ponlar avlodi mavjud bo’lgan. kambag’al oilalar odatda 10-15 xo’jalikka birikib atoqli cho’ponlardan yollab tayinlangan va ularga yordamchi sifatida ikki –uch o’g’il bola ajratilgan. cho’pon mehnati uchun shartnoma asosida qo’y, natura mahsulot yoki pul bilan hisoblashgan. qo’ychilik asosan sotishga mo’ljallangan. dasht tumanlarda qorako’lchilik rivojlangan va bozorga chiqarilgan. qorako’l terilarini ilgari maxsus savdogarlar o’z vakillari orqali terib olganlar, barra go’shti shahar (qishloq) bozorlarida chiqarilgan. qorako’l go’shtlari juda shirin bo’lganligi uchun ularga tirik holda shaharlarga qassoblarga keltirib sotilgan. maxsus molfurush, moljalloblar xx asr boshlarida, mart oylarida, masalan, buxoro amirligidan minglab qo’ylarni poda-poda qilib zarafshon vodiysiga haydab keltirganlar. ularning junini qirqib ba’zan shahardagi o’zbeklarga o g’ilxonada boqishga yoki maxsus cho’ponlarni yollab topshirganlar. podalarni zarafshon va turkiston tog’ tizmalaridagi yozgi yaylovlarda boqib avgust oyidan shahar bozoriga chiqarila boshlaganlar. farg’ona vodiysidagi molfurushlar qirg’iziston …
3
li bo’lib, ulardan ajoyib gilamlar va tivit ro’mollar to’qilgan. dehqonchilikda yirik shoxli mollardan eng zarur ish kuchi sifatida ho’kizlarni alohida parvarish qilganlar. qo’ychilikdagidek, yirik shoxli mollar ham maxsus o’troq dehqonlarga xarid qilingan. xorazmda asosan mol go’shtini, farg’ona va zarafshon vodiylarida ko’proq qo’y go’shtini iste’mol qilganlar. to’y - ma’rakalarda buzoq va g’unojinlar so`yilgan. o`zbekistonda qadimdan yilqichilik ham rivojlangan. afsonaviy otlar xalq ijodida, doston va rivoyatlarda, shoirlar va baxshilar tilida kuylangan. otlar minish, aravaga qo`shish hamda yuk tashish uchun parvarish qilingan. o`zbeklarda ko`chmanchi elatlardagidek yilqilar uyuri, ya`ni biyalar to`dasi bo`lmagan, ammo yuqori sifatli ot navlariga qiziqish zo`r bo`lgan. hozirgacha saqlanib kelgan afsonaviy otlar nafaqat rivoyatlarda, toponomikva diniy e`tiqodlarda (totemistik tasavvurlarda) ham namoyon bo`lgan. sharqiy buxorodagi ayrim qabilalarda uyurli otlar saqlangan. ko`pincha otlar samarqand, farg`ona, qo`qonda va qo`shni o`lkalarda sotilgan. dasht va sahro hududida yashovchi o`zbeklar tuyachilik bilan shug`ullanganlar. bu soha ayniqsa buxoro va qashqadaryo viloyatlarida yashovchi aholiga ma`lum. tuyalardan asosan yuk tashishda, …
4
ho`ponlarga boqtirgan yoki og`ilxonada saqlab boqqanlar. kambag`al oilalarda minish, yuk tashish va boshqa xo`jalik ishlarida eshak va xachirdan foydalanilgan. parrandachilik o`zbeklarda keng tarqalmagan. ammo ko`p oilalarda ular go`sht va tuxum uchun saqlangan. ayniqsa xorazimda tovuq go`shtidan turli taomlar tayyorlaganlar. tovuq go`shtli, saryog`da pishirilgan palov tansiq taomlardan hisoblanadi. hozirgi davrda an`anaviy chorva xo`jaliklari jamoa va davlat xo`jaliklarida biriktirilgan va zamonaviy texnika va yem – xashak bilan ta`minlangan. buxoro, samarqand, surxondaryo va xorazm viloyatlarida qorako`lchilik mavjud. farg`ona viloyatidagi b’azi jamoa xo`jaliklarida chorvachilik ananalari saqlangan. ular qo`shni qirg`izisiston,qozog`iston va tojikiston yaylovlaridan ham foydalanadilar. echkichilik butun viloyatlarda tarqalgan. farg`ona vodiysidagi jamoa xo`jaliklarida urchitish yo`li bilan angor va mahalliy echkilarda yangi zotlar yetishtirilgan. o`troq dehqon xo`jaliklarida an`anviy pillachilik rivojlangan. ilgari pilla yetkazish yordamchi xo`jalik sohasi hisoblanib, unda faqat ayollar band bo`lgan. hatto ipak urug`i (qurti) ni ayllar qo`ynida xaltachada saqlab parvarish qilgan. pilla yetkazadigan xonalar jihozlanmagan. zarur issiqlik va havo yetishmagan. oqibatda ipak qurti yaxshi …
5
a erishish, o`zbek dehqonlarining o`z yeriga o`zi xo`jayin bo`lishi ularning moddiy va madaniy turmushining yana ham yuksalishiga zamin yaratib berdi. a d a b i y o t l a r . 1.i.a.karimov. uzbekistonning uz istiklol va tarakkiyot yuli. t. «uzbekiston», - 1992. 2.i.a.karimov. uzbekiston: milliy istiklol, iktisod, siyosat, mafkura. t. «uzbekiston».1993. 3.i.a.karimov. uzbekiston – bozor munosabatlariga utishning uziga xos yuli. t. «uzbekiston».1993. 4. www.ziyonet.uz

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o`zbeklarda chorvachilik"

1405686685_56295.doc o`zbeklarda chorvachilik o`zbeklarda chorvachilik reja: 1. o`zbek chorvachiligida qorako`lchilik. 2. yilqichilik. 3. an`anaviy pillachilik. o’zbeklar qadim davrlardan chorvachilik bilan shug’ullanib kelganlar. ammo o’troq aholi bilan yarim o’troq aholi orasida turli xildagi chorva xo’jaligi mavjud bo’lgan. ilgari ko’chmanchi bo’lgan qabilalardan movaraunnahr turklari, dashtu qipchoqdan kelib joylashgan ko’chmanchi o’zbeklar yarim o’troq holda yashab chorvachilik bilan shug’ullanganlar. ayniqsa, qo’ng’irot , loqay, qarluq, turk kabi yirik qabilalarning avlodlari chorvador hisoblanganlar. ular bahorda qo`ylar bolalagandan keyin podani to g’li va adirlardagi yaylovlarda yoki dasht o’tloqlariga haydab chiqqanlar. odatda yaylovlarda ayollar va o’smirlar bo’lgan, erkaklar vo...

Формат DOC, 47,5 КБ. Чтобы скачать "o`zbeklarda chorvachilik", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o`zbeklarda chorvachilik DOC Бесплатная загрузка Telegram