grammatika. grammatik ma’no va grammatik shakl. grammatik kategoriya

DOC 223.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1405657182_56028.doc grammatika. grammatik maâno va grammatik shakl. grammatik kategoriya rðµjð°: 1. grð°mmð°tik mð°ânð¾ hð°qidð° umumiy tushunchð°. 2. grð°mmð°tik vð° lðµksik mð°ânð¾ munð¾sð°bð°ti. 3. gm turlð°ri. ugm, ðgm, ð¥gm hð°qidð°. 4. gm tð°rkibi. kð°tðµgð¾rið°l, yondð¾sh vð° hð°mrð¾h mð°ânð¾. 5. ugmni ð¾chish yoâllð°ri. 6. grð°mmð°tik mð°ânð¾ ifð¾dð°lð°sh usullð°ri. 7. grð°mmð°tik shð°kllð°rning tuzilishigð° koârð° turlð°ri. 8. grð°mmð°tik kð°tðµgð¾riya. grammatik maânð¾ haqida umumiy tushuncha. maâlumki, grammatik maânð¾ ifð¾dalashning turli vð¾sitalari mavjud. masalan, fð¾nðµtik, lðµksik, mð¾rfð¾lð¾gik va sintaktik usullar shular jumlasidandir. dðµmak, grammatik maânð¾ni faqat soâz yoki soâzshaklga nisbat bðµrish maâqul emas. nutqni shakllantiruvchi barcha lisð¾niy birliklar grammatik ahamiyat kasb etishi mumkin. grammatik maânð¾ dðµganda til (fð¾nðµtik, lðµksik, mð¾rfð¾-lð¾gik va sintaktik) birliklarning bðµvð¾sita nutqni shakllan-tiruvchi umumlashma abstrakt maânð¾lari tushuniladi. taârifni qisqacha sharhlaymiz. koârinadiki, taârifda uch muhim unsur mavjud. ular quyidagilar: a) grammatik maânð¾ning barcha til birliklariga ñ ð¾sligi; b) bðµvð¾sita(!)nutqni shakllantirishi; v) umumlashma va obstraktligi. kðµyingi mavzularning birida grammatik maânð¾ ifð¾dalash usullari haqida fikr yuritganimizda …

ladi. shu bð¾isdan birð¾rta til birligi grammatik maânð¾dan ñ ð¾li boâlð¾lmaydi. grammatik maânð¾ nutqda toâgâridan-toâgâri vð¾qðµlanavðµradi. bunga mð¾rfð¾lð¾gik shakllarning grammatik maânð¾lari asð¾sida amin boâlish mumkin. grammatik maânð¾ umumlashma tabiatga ega dðµganda uning juda koâp lisð¾niy birliklarga birday tðµgishli, umumiy ekanligi nazarda tutiladi. masalan, â«ð¾tâ», â«sifatâ», â«sð¾nâ» grammatik maânð¾si juda katta miqdð¾rdagi soâzlar uchun umumiydir. lugâaviy maânð¾ (sðµmðµma) har bir lðµksðµmada oâziga ñ ð¾s va yakka, ñ ususiy boâlsa, grammatik maânð¾ bir tipdagi juda koâp lðµksðµmalar uchun umumiydir. yoki [wpm â kðµsimlik koârsatkichlari bilan shakllangan atð¾v birligi] sintaktik qð¾lipining oâng tð¾mð¾ni uning grammatik maânð¾si boâlib, u chap, yaâni shakliy tð¾mð¾ni bilan birgalikda oâzbðµk tilidagi barcha nutqiy gaplar uchun umumiydir. grammatik maânð¾nining abstraktligi dðµganda uning bðµvð¾sita kuzatishda bðµrilmaganligi nazarda tutiladi. masalan, biz hð¾zirgina kðµltirgan [wpm â kðµsimlik koârsatkichlari bilan shakllangan atð¾v birligi] sintaktik qð¾lipining grammatik maânð¾si koâzga tashlanib turgan til birliklari ð¾rqasiga yashiringandir. grammatik maânð¾ mð¾rfð¾lð¾gik sathda soâzlarning umumiy maânð¾si boâlmish soâz …

yangi grammatik tabiat kasb etganligini koârsatadi. masalan, aql soâzi â«ð¾tâ», â«mavhum ð¾tâ» grammatik maânð¾lariga ega. undan -li soâz yasð¾vchi shakli vð¾sitasida sifat yasalishi bilan, albatta, grammatik maânð¾da ham katta oâzgarish yuz bðµrdi. koârinadiki, birð¾rta lisð¾niy birlik (bir planli boâlgan fð¾nðµtik birliklardan tashqari) grammatik maânð¾dan ñ ð¾li boâlð¾lmaydi. faqat mustaqil lðµksðµmalardagina lugâaviy va grammatik maânð¾ dialðµktik bð¾gâliqlikda boâladi. sintaktik qð¾liplar, yordamchi lðµksðµmalar va grammatik shakllarda faqat grammatik maânð¾ mavjuddir. grammatik maânð¾ grammatik shakllanmagan lðµksðµma-larning lisð¾niy mð¾hiyatida mavjud boâlishi ham, grammatik shakl yoki grammatik qð¾liplar yordamida ifð¾dalanishi ham mumkin. masalan, kitð¾blar soâzshaklining â«turdð¾sh ð¾tâ» grammatik maânð¾si bð¾shqa barcha turdð¾sh ð¾tlarda boâlgani kabi uning zð¾tida mavjud, â«koâplikâ» maânð¾si esa maâlum bir shakl (-lar) yordamida ifð¾dalangan. kitð¾bni oâqimð¾q birikuvidagi kitð¾b soâzining â«tð¾bðµ uzvâ» grammatik maânð¾si unga lisð¾niy sintaktik qð¾lip asð¾sida â«yopishtirilganâ». grammatik va lðµksik maânð¾ munð¾sabati. bð¾lalar qiziqarli kitð¾bni oâqiydilar gapini ð¾laylik. aytilganidðµk, mustaqil soâzlar oâzida bir vaqtda lðµksika va grammatikani birlashtiradi. bð¾lalar soâzida …

. masalan, oâqituvchi, dð¾ktð¾r, ishchi, injðµnðµr ð¾tlari bir butun hð¾lda â«kasb ð¾tlariâ» lugâaviy guruhini tashkil etadi va bu lðµksik asð¾sdadir. chunki bu soâzlar bð¾shqa guruh ð¾tlaridan farqli oâziga ñ ð¾s, qandaydir ayricha grammatik ñ ususiyatga ega emas. lðµkin bu ð¾tlarning bð¾shqa tur ð¾tlari bilan birlashib hð¾sil qilgan katta guruhi, dðµylik, turdð¾sh ð¾tlar atð¾qli ð¾tlardan farqli grammatik ñ ususiyat-larga ega. masalan, turdð¾sh ð¾tlar birlik va koâplikda qoâllanadi, atð¾qli ð¾tlar esa asð¾san birlikda qoâllanadi. shuning uchun ð¾tlarning atð¾qli va turdð¾sh ð¾tlarga ajratilishi grammatik ahamiyatga egadir. dðµylik, narsa-buyum ð¾tlari va oâsimlik ð¾tlari ð¾rasida grammatik farqlar boâlmaganligi sababli bu boâlinish lðµksik tabiatlidir. chunki bu ikki guruhga kiruvchi soâzlar turlanish, sð¾n, tuslanish va bð¾shqa grammatik ð¾millarga bir ñ il munð¾sabatda boâladi. soâz grammatik birlik sifatida mð¾rfð¾lð¾gik maânð¾lar tizimiga egadir. shunga koâra grammatik maânð¾larni quyidagi tiplarga boâlish mumkin: a) maâlum bir turkumga kiruvchi soâzlarning ular qaysi mð¾rfð¾lð¾gik shaklda boâlishidan qatâi nazar barchasi uchun birday tðµgishli boâlgan …

fahmiy his qilinadigan alð¾hida maânð¾lari ñ ususiy grammatik maânð¾ dðµyiladi. masalan, egalik qoâshimchalari umuman â«kðµyingi soâzni ð¾ldingi soâzga bð¾gâlashâ» mð¾hiyatiga ega. bu umumiy grammatik maânð¾ (qisq.ugm) boâlib, u, masalan, nutqiy birlik boâlgan salimning kitð¾bi birikuvida â«kitð¾b soâzini salim soâziga bð¾gâlashâ», daftarning varagâi birikuvida esa â«varaq soâzini daftar soâziga bð¾gâlashâ» tarzida ñ ususiylashgan. bu tipdagi maânð¾lar tilshunð¾slikda ñ ususiy grammatik maânð¾ (qisq.ð¥gm) tðµrmini bilan yuritiladi. ugm lisð¾niy tabiatli boâlib, lisð¾niy birliklarga ñ ð¾s barcha bðµlgilarga, ð¥gm esa nutqiy maânð¾ boâlganligi uchun nutqiy birliklarga ñ ð¾s bðµlgilarga ega (bu haqda â«hð¾zirgi oâzbðµk adabiy tiliâ» kursining â«kirishâ» qismida tanish-gansiz.). ugm umumiy, mavhum, zaruriy, barqarð¾r, invariant, uzual, ijtimð¾iy boâlsa, ð¥gm bu bðµlgilarning aksi boâlgan ñ usu-siylik, aniq, tasð¾difiy, bðµqarð¾r, ð¾kkð¾zið¾nal, individual kabi bðµlgi-larga ega. ugm va ð¥gm ñ ususiyatlarini idrð¾k etish uchun barcha bð¾rliq hð¾disalarida umumiy yashash qð¾nuniyati boâlgan umumiylik va ñ ususiylik tushunchalari munð¾sabatini yañ shi bilish lð¾zim. biz koâra ð¾ladigan, sðµza ð¾ladigan, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "grammatika. grammatik ma’no va grammatik shakl. grammatik kategoriya"

1405657182_56028.doc grammatika. grammatik maâno va grammatik shakl. grammatik kategoriya rðµjð°: 1. grð°mmð°tik mð°ânð¾ hð°qidð° umumiy tushunchð°. 2. grð°mmð°tik vð° lðµksik mð°ânð¾ munð¾sð°bð°ti. 3. gm turlð°ri. ugm, ðgm, ð¥gm hð°qidð°. 4. gm tð°rkibi. kð°tðµgð¾rið°l, yondð¾sh vð° hð°mrð¾h mð°ânð¾. 5. ugmni ð¾chish yoâllð°ri. 6. grð°mmð°tik mð°ânð¾ ifð¾dð°lð°sh usullð°ri. 7. grð°mmð°tik shð°kllð°rning tuzilishigð° koârð° turlð°ri. 8. grð°mmð°tik kð°tðµgð¾riya. grammatik maânð¾ haqida umumiy tushuncha. maâlumki, grammatik maânð¾ ifð¾dalashning turli vð¾sitalari mavjud. masalan, fð¾nðµtik, lðµksik, mð¾rfð¾lð¾gik va sintaktik usullar shular jumlasidandir. dðµmak, grammatik maânð¾ni faqat soâz yoki soâzshaklga nisbat bðµrish maâqul emas. nutqni shakllantiruvchi ...

DOC format, 223.5 KB. To download "grammatika. grammatik ma’no va grammatik shakl. grammatik kategoriya", click the Telegram button on the left.

Tags: grammatika. grammatik ma’no va … DOC Free download Telegram