синхрон социолингвистиканинг мазмуни ва мундарижаси

DOC 47.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403254588_44006.doc синхрон социолингвистиканинг www.arxiv.uz синхрон социолингвистиканинг мазмуни ва мундарижаси режа: 1. синхрон лингвистика тушунчаси. 2. синхрон лингвистиканинг методологик аспекти. 3. синхрон лингвистикани аниқлаш ва белгилаш. ижтимоий лингвистика синхрон ва диахрон асосда ўрганилади. француз тилшунос олими ф. де соссюр бу масалада тўхталар экан, тилнинг ҳозирги ҳолатига нима алоқадор бўлса, уларнинг барчаси синхрон, унинг ҳаракат, динамик эволюциясига, бутун тараққиёт жараёнига нима алоқадор бўлса, уларнинг барчаси диахрон ҳодисадир, деб таъкидлайди. шу нуқтаи назардан олиб қараганда, тил қурилиши ва унинг ифода воситалари ўртасидаги боғлиқлик синхрон ва диахрон алоқалари жараёнини ўзаро боғлашга хизмат қилади. тил системасидаги ўзгаришлар бутунлигича мавжуд экан, уларнинг тарихий тил қатламлари ва уларнинг эволюцион тараққиёти сақланиб келинмоқда ва тил ички тараққиётида самарали таъсир қилмоқда ф. де соссюр таълимотига кўра, синхрония, диахрония билан биргаликда ижтимоий тил факторлари ахрония, нахрония сингари аспектларда ўрганилиб келинади. хуллас, социолингвистика синхрон, диахрон тарзда ўрганилар экан, бу ўз-ўзидан ҳозирги ва тарихий ижтимоий тилшунослик номи билан аталиб, улар ижтимоий тил …
2
аш тарзи, у ёки бу ҳолларда давлатларда тил вужудга келиши каби масалалар чуқур талқин этилаяпти. бу каби масалалар синхрония ва диахрония муаммоларини ўрганишда уларни ажратиб ўрганмаслик лозимлигини эътироф этади. юқорида ф. де соссюр синхрония ва диахронияни ажратиб хато қилади. негаки, улар алоқада синхрония ичида диахрония, диахрония ичида эса синхрония мавжуд. бундан мақсад тилнинг бутун тизими ва унинг қисмларини синхрон (ҳозирги давр) алоқада ва муносабатларини ўрганишдан иборат бўлса, тил ва унинг қисмларининг бутун тарихий тараққиёти, ҳаракат эволюциясини биргаликда текширишнинг мураккаблик хусусиятларини ажратиш мақсадга мувофиқдир. синхрон социолингвистика тил тизими ва унинг компонентларини турли даврларга хос тарзда ўрганади. айтайлик, vi аср эски ўзбек адабий тили vii-xix асрлардаги ўзбек тили ҳамда xx аср бошларидаги ўзбек адабий тили ва унинг тараққиёт қонуниятларини синхрон (ҳозирги давр) нуқтаи назаридан ўрганиш мумкин. синхрон социолингвистикани методологик жиҳатдан таҳлил қилганда, тил тизими ва унинг қурилишидаги ҳамда турли хил тил воситаларини таҳлил қилиш асосида текширишини эътироф этиш жоиз бўлади. чунки синхроник …
3
лан ажралиб туради. социолингвистикани синхрония ва диахрония тарзда ажратиб ўрганиш маълум маънода тўғридир. чунки тил социолингвистик жиҳатдан ўрганилганда, бир томондан тилнинг ҳозирги ички ҳаёти (адабий, ноадабий тил воситалари, ҳудудий, маҳаллий диалектлар, жаргон, арго, койне ва бошқалар), иккинчи томонидан эса, унинг эволюцияси (уруғ тилларидан ҳозирги давргача бўлган тиллар тараққиёти) ўрганилади. синхрон социолингвистиканинг объекти: ҳозирги бутун дунё тили, тил регионлари, давлат ва халқ тилларининг ҳозирги ҳаётини, тилда ҳозир нима мавжуд бўлса, шуларнинг барчасини ўрганишдир. лекин синхронияни ҳозирги давр билан тўла-тўкис чегаралаш мумкин эмас. бутун тил тараққиётини синхрон қисмларга бўлиб ўрганиш ҳам мумкин. масалан: xii-xiv, xiv-xv, xvi-xvii, xi аср охири ва xx аср бошлари, 1930-1970, 1992-2000 йиллар ўзбек тили тараққиёти билан боғлиқ масалаларни ҳам ўрганиш ва текшириш ҳамда синхрон қисмларга ажратиш мумкин. умуман олганда, синхрон социолингвистика тилнинг вазифавий жиҳатларини умумтил қонуниятларидан келиб чиққан ҳолда текширади (хусусий ва умумий ижтимоий функциясини), тилнинг шакл жиҳатдан хосланиши, тил тизимидаги характер ва хусусиятини, унинг умумий жиҳатларини, функционал …
4
по обҳему язўкознания. м.:наука, 1957. 6. баскаков а.н. социально-экономические и этнолингвистические-русского двуязўчие и азербайджане. «социологические проблемў развиваюҳихся стран». –м: 1975, 273-274б 7. виноградов в.в. литературнўй язўк. -м: наука, 1978. 8. головин б.н. обҳее язўкознание. -м.1979. 9. дешериев.ю.д. социальная лингвистика: к основам обҳей теории. -м.: наука. 1977.
5
синхрон социолингвистиканинг мазмуни ва мундарижаси - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "синхрон социолингвистиканинг мазмуни ва мундарижаси"

1403254588_44006.doc синхрон социолингвистиканинг www.arxiv.uz синхрон социолингвистиканинг мазмуни ва мундарижаси режа: 1. синхрон лингвистика тушунчаси. 2. синхрон лингвистиканинг методологик аспекти. 3. синхрон лингвистикани аниқлаш ва белгилаш. ижтимоий лингвистика синхрон ва диахрон асосда ўрганилади. француз тилшунос олими ф. де соссюр бу масалада тўхталар экан, тилнинг ҳозирги ҳолатига нима алоқадор бўлса, уларнинг барчаси синхрон, унинг ҳаракат, динамик эволюциясига, бутун тараққиёт жараёнига нима алоқадор бўлса, уларнинг барчаси диахрон ҳодисадир, деб таъкидлайди. шу нуқтаи назардан олиб қараганда, тил қурилиши ва унинг ифода воситалари ўртасидаги боғлиқлик синхрон ва диахрон алоқалари жараёнини ўзаро боғлашга хизмат қилади. тил системасидаги ўзгаришлар бутунлигича мавжуд экан, ул...

DOC format, 47.5 KB. To download "синхрон социолингвистиканинг мазмуни ва мундарижаси", click the Telegram button on the left.