uluglik xikmati

ZIP 5 sahifa 18,1 KB Bepul yuklash

5 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 18,1 KB

Fayl turi ZIP

Sahifalar 5

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 5

1402927868_43163.doc uluglik xikmati www.arxiv.uz uluglik xikmati xoja ubaydullox – xoja axror 806 xijriy yilning ramazon oyi, ya'ni 1404 yilning mart oyida toshkent shaxrida tugiladi. xoja ubaydulloxning otasi xoja maxmudning ajdodi muxammad nomiy bagdodiyga borib ulanadi. ulug zot x asrda bagdoddan shoshga kelgan (shoshni mashxur ulamolaridan abu bakr muxammad kaffol shoshiydan sabok oladi va shoshda turgun bulib koladi. onasi xoja dovudning kizi bulib, xoja dovud esa shayx xovandi toxur (shayxontoxur)ning uglidir. ular asli bustonlik tuman bogiston mavzeidandir. shayx xovandi toxurning otasi umar bogistoniy baxouddin nakshbandning xurmatiga sazovor kishi bulgan. xoja ubaydulloxning yoshlik va bolalalik yillari toshkentda utgan. xoja ubaydullox abubakr kaffol shoshiy, shayx xovandi toxur, shayx zayniddin kuyiorifonlarning xayoti va faoliyati bilan kup kizikadi, ularning kabrini tez-tez ziyorat kilib turadi. xoja ubaydullox uz taassurotini keyincharok kuyidagi-cha xikoya kiladi: «yoshligimda xazrati shayx abu bakr kaffolning nurli mazorini ziyorat kilganimda xazrati isoni tush kurdim. u xazrat menga iltifot kilib shunday dedi: gam ema, …

2 / 5

, xazrat baxouddindan ta'lim olgan edi. xoja axror valini samarkandga sulton abu sa'id mirzo xukmdor bulgach, 1451-52 yillarda kuchirtirib keladi. sulton abu sa'id mirzoni ugli sulton axmad mirzo xukm-ronligi davrida xoja ubaydullox yanada baland mavkega ega buladi. bu yillarda movarounnaxr va xurosonning turli shaxar va kishloklarida xoja ubaydulloxga karashli mol-mulk, er va katta boyliklar maydonga keladi. bularning ayrim kismi sotib olingan bulsa, ayrimlari nazr kilish yuli bilan uning nomiga utkaziladi. kizigi shundaki, abu sa'id mirzo farmoni bilan xoja ubaydulloxga karashli erdan ushr (undan bir) solik olinardi, xolos. shuning uchun, dexkonlar uz erlarini xoja ubaydul-loxga nazr kilib, uzlari ishlar, ya'ni solikni kam tular edi. xoja ubaydullox uz ixtiyoridagi er va mulkdan keladi-gan daromadlarni esa, xalk boshiga solingan ortikcha soliklar-ni tulashga, madrasa, masjid, xonakox va boshka xil kurilish-larga sarflardi. masalan, umarshayx mirzo shosh axolisidan 250 ming dinor xajmida solik talab kilganda, xoja ubaydul-lox bu solikning xammasini uzi tulab, yana kushimcha 70 ming …

3 / 5

etishda «tush kurish» usulidan foydalanar ekan. uning karomat va kashfiyotlari uchun xoja axror vali deb uluglangan. xoja axror valining jomiy, navoiy, keyincharok bobur xam, pir deb e'tikod kiladi. jomiy xoja ubaydullox-ni «ka'bam maksudi», navoiy: «tarikat kutbi», «komil inson», bobur: «xazrati ubaydullox pirim» degan. masalan, jomiy xusayn boykaro taklifi tufayli samarkanddan xirotga xoja ubaydulloxni olib ketish uchun keladi, birok u toshkentda buladi. xazrat jomiyning muxlis-lari: «siz samarkandda dam olib turing, biz olib kelamiz», - deydi. ammo, jomiy: «toshkentga xurmat yuzasidan uzim borib olib kelaman»,- deydi va u kishini samarkanddan xirotga olib ketadi. alisher navoiy «nasoyim ul-muxabbat» asarida xoja axror nafakat movarounnaxr (markaziy osiyo) balki rum, xuroson, eron, ozarbayjon, misr, xitoy va xindistonda goyat e'tiborli ekani bu yurtlardagi xokimlar, ulug olimlar, mutafakkirlar xoja axrorni uzlarining piri deb bilganlar», deb yozadi. ayni paytda xoja axror vali xam navoiyga bir necha xatlar yozadi va bir xatida shunday deydi: «bu fakir (xoja axror) siz bilan …

4 / 5

xakida ii. “risolai volidiya” iii. “risolai xavroiya” (xursik) bir ruboyi xakida iv. “ruk'aot maktublar” dir. xoja axror vali xakida bir necha manbalar mavjudki, ularda mufassal ma'lumotlar beriladi: 1.“masmuot” (eshitilgan) xoja axrorgacha bulgan davr yoritilgan. bu kitob xoja axror vali kuyovlari va izdoshi mir abulavvali nishopuriy kalamiga mansub. 2.mavlono muxammad kozi «silsilat ul-orifin va taskirat ul-siddikin» (donolar zanjiri va siddikiylar xotirasi). bunda xoja axrorning nasl-nasabi, yoshlik va fazilatlari bayon kilingan. 3. faxruddin ali as-safiy «rashixati aynul xayot» (xayot chashmalaridan tomchilar) u 1504 yilda yozilgan. unda xoja axrori valining xamfikr dustlari, suxbatdoshlari xakida gap boradi. 4. mavlono shayx «manokib» (fazilatlar). unda xoja-ning tarjimai xoli, u kishiga tegishli mol-mulklar xakida fikr yuritiladi. 5. xazrati xoja axror vali «nasabnoma»si. bu kitobni xoja axror valining zamondoshi abdulxay ibn abdulfatx al-xusayniy yozgan bulib, unda noyob tarix – xoja axror vali va uning avlodlari shajarasi bayon kilingan. mazkur kitobning yana bir kimmatli fazilati shundaki, ulug xazrat xoja …

5 / 5

rzo, fargona xukmdori boburning otasi umarshayx mirzo, toshkent xukmdori maxmudxonlar 200 ming askar bilan uzaro jang boshlashida xoja axror vali mu'jiza-sir kursatadi, urush oldi olinadi. natijada uch xukmdor kuchoklashib yiglashadi, bir-biridan uzr suraydi. xoja axror vali ulug shayx sifatida nakshbandiya ta'limotining eng yirik davomchisi bulib, boshkalar mexnat xisobidan yashashni inkor etadi. shuning uchun bu ulug zot xayotda fakirlar xomiysi, tasavvufda – ozodlar sarvari deb nom kozongan. xoja axrori vali ana shunday saloxiyatga ega bulgan buyuk allomadir.

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 5 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"uluglik xikmati" haqida

1402927868_43163.doc uluglik xikmati www.arxiv.uz uluglik xikmati xoja ubaydullox – xoja axror 806 xijriy yilning ramazon oyi, ya'ni 1404 yilning mart oyida toshkent shaxrida tugiladi. xoja ubaydulloxning otasi xoja maxmudning ajdodi muxammad nomiy bagdodiyga borib ulanadi. ulug zot x asrda bagdoddan shoshga kelgan (shoshni mashxur ulamolaridan abu bakr muxammad kaffol shoshiydan sabok oladi va shoshda turgun bulib koladi. onasi xoja dovudning kizi bulib, xoja dovud esa shayx xovandi toxur (shayxontoxur)ning uglidir. ular asli bustonlik tuman bogiston mavzeidandir. shayx xovandi toxurning otasi umar bogistoniy baxouddin nakshbandning xurmatiga sazovor kishi bulgan. xoja ubaydulloxning yoshlik va bolalalik yillari toshkentda utgan. xoja ubaydullox abubakr kaffol shoshiy, shayx xovandi toxur...

Bu fayl ZIP formatida 5 sahifadan iborat (18,1 KB). "uluglik xikmati"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: uluglik xikmati ZIP 5 sahifa Bepul yuklash Telegram