фонотактика 1

DOC 40,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (3 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1402832704_43090.doc фонотактика www.arxiv.uz фонотактика одатда, бўғин, сўз ва морфемаларнинг фонетик ва фонологик структурасини ўрганишда улар таркибидаги унлилар (v) белгиси билан, ундошлар (с) белгиси билан кўрсатилади. бунда бир бўғинли «у» сўзи (v) , «шу» сўзи (сv), «тил» сўзи (сvс) каби кўрсатилиб, кўп бўғинли «китоблар» сўзи (сvсvссvс) шаклида кўрсатилади. агар ундош товушларни аниқроқ кўрсатмоқчи бўлсак, портловчи ундошни (т), сирғалувчини (s) , шовқинли сонантни ( r ), бурун сонантни ( n ) белгиси билан кўрсатамиз. (баъзан аниқроқ бўлиш учун аффикатни (ts) ва ҳар бир ундошни ўнгдан чапга қараб (с1, с2, с3...) белгилари билан кўрсатамиз). сўзларнинг фонетик ва фонологик структурасини шу тартибда тадқиқ қилиш бир йўла бўғин ва морфемаларнинг структурасини ҳам аниқлашга ёрдам беради ва у баъзан «фонотактика» номи билан аталади. кузатишларга қараганда, умуман ўзбек, рус ва инглиз тилларида қуйидаги бўғин типлари мавжуд: v , сv, vс, vсс, сvс, ссv, сссv, ссvс, сvсс, vссс, vсссс, сvссс, ссvсс, сссvс кабилар . бунда бошқа тилларда, биринчи …

йси ўринларда учраши кўпгина тилларда ҳар хил бўлиб, уларнинг баъзилари бир тилда бор, иккинчисида йўқдир. масалан, ҳозирги ўзбек тилидаги сўзларнинг бошида келувчи сс бирикмалари кейинча рус тили орқали кириб келган. уч ундош бирикмалари (ссс) сўз ўртасида ва охирида учрайди ва бўғин чизиғи бундай бирикмаларни, одатда, икки бўғинга ажратиб юборади ва кейинги бўғин урғу олади: қирқма (с1 v1 с2 с3 с4 v2 ) ёки (тv rt nv), туркча (с1 v1 с2 с3 с4 v2) ёки (тvrttsv), олтмиш (v1 с1 с2 с3 v2 с4) ёки ( vrtnvsv) каби. бундай товуш бирикмаларида айрим фонетик ўзгаришлар, шу структурадаги товушларнинг артикуляцион-акустик хусусиятларининг алоқаси, бўғиннинг типи ва урғунинг таъсири натижасида рўй беради. бунда бир хусусиятнинг иккинчи хусусият ҳисобига ёки таъсирида бўлиши уларнинг компенцация принципи дейилади. масалан, баъзи тилларда, хусусан инглиз тилида, экспериментал кузатишларнинг натижасида айрим товушнинг чўзиқлиги ўша сўздаги товуш ва бўғинларнинг сонига тўғри пропорционал эканлиги аниқланган. умуман бирор сегментнинг (товуш бирикмаси ҳам сегмент деб қаралади) …

шини, бунда бўғин ва урғунинг ҳам хиссаси борлигини аниқлашга назарий жиҳатдан қимматлидир. � н.а.баскаков. введение в изучение тюркских языков. м., 1969, стр. 122-123. � +аранг: е.курилович. структура морфемы . в его книге «очерки по лингвистике». м., 1962, стр. 71-91.

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"фонотактика 1" haqida

1402832704_43090.doc фонотактика www.arxiv.uz фонотактика одатда, бўғин, сўз ва морфемаларнинг фонетик ва фонологик структурасини ўрганишда улар таркибидаги унлилар (v) белгиси билан, ундошлар (с) белгиси билан кўрсатилади. бунда бир бўғинли «у» сўзи (v) , «шу» сўзи (сv), «тил» сўзи (сvс) каби кўрсатилиб, кўп бўғинли «китоблар» сўзи (сvсvссvс) шаклида кўрсатилади. агар ундош товушларни аниқроқ кўрсатмоқчи бўлсак, портловчи ундошни (т), сирғалувчини (s) , шовқинли сонантни ( r ), бурун сонантни ( n ) белгиси билан кўрсатамиз. (баъзан аниқроқ бўлиш учун аффикатни (ts) ва ҳар бир ундошни ўнгдан чапга қараб (с1, с2, с3...) белгилари билан кўрсатамиз). сўзларнинг фонетик ва фонологик структурасини шу тартибда тадқиқ қилиш бир йўла бўғин ва морфемаларнинг структурасини ҳам аниқлашга ёрдам беради...

DOC format, 40,5 KB. "фонотактика 1"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: фонотактика 1 DOC Bepul yuklash Telegram