хозирги замон араб адабий тилининг лугавий таркиби

DOC 50,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1402830403_43069.doc www.arxiv.uz ҳозирги замон араб адабий тилининг луғавий таркиби режа: 1. замонавий араб сўзлигининг шаклланиш босқичлари; 2. араб сўзлигининг хусусиятлари; 3. қадимий лексика хусусиятлари. 1 замонавий араб сўзлигининг шаклланиш босқичлари. маълумки, бир ярим минг йилдан буён оғзаки ва ёзма манбааларда сақланган араб тили, гарчи ўз нормаларини сақлаб қолган бўлсада, бироқ у лексик ўзгаришларга учрамай қолмади. бу албатта инсон ҳаётидаги ўзгаришлар ўзида акс эттирган реалликнинг тилда номоён бўлиши табиий ҳолдир, зероки, иқтисодий, сиёсий, маданий тараққиёт биринчи ўринда, албатта, тилда акс этади, яъни бир хил қадриятлар қадрсизланиб йўқ бўлади ва уларни англатган сўзлар ҳам бир четга сурилиб архаиклашади, унинг ўрнини янгича қадриятлар олади. бу ҳодисалар, албатта, ўз даврида яратилган луғатларда ўз аксини топган. бунда олимлар 4 даврни белгилашган, улар қуйидагилар: 1. исломгача бўлган давр; 2. ислом цивилизацияси даври xii асргача боради; 3. турғунлик даври бўлиб, у xiii – xviii асрларни ўз ичига олади; 4. тўртинчи давр эса ҳозирги даврнинг бошланиши бўлиб, у …

– دُبٌّ ; “чаён” – عَقْرَبٌ ёки қариндошликни англатувчи қатламлардан қуйидагилар: “ота, падар” - أبٌ ; “она” - أمٌّ ; “ўғил, фарзанд” - إبْنٌ ; “қиз” - بِنْتٌ ; “ака, ука” - أخٌ ; “опа, сингил” - أخْتٌ кабилар ёҳуд жисмнинг аъзоларига тааллуқли сўзлар, масалан: “ бош” - رَأْسٌ ; “кўз” – عَيْنٌ ; “қулоқ” - أذْنٌ ; “бурун” – أنْفٌ ; “оғиз” – فَمٌ ; “лаб” - شَنَةٌ ; “тил” – لْسانٌ ; “тиш” – سِنٌّ ; “қўл” – يَدٌ ; “оёқ” – رِجْلٌ ; “кафт” - كِفْتٌ ; “жигар” - كَبْدٌ ; “буйрак” - كُلْيَةٌ ; “қон” - دَمٌ ; “кўнгул” – نَفْسٌ ; “шох” - قَرْنٌ ; “дум” - ذَنْبٌ кабилар, ёки хўжаликка оид сўзлар, масалан: “челак” – دَلْوٌ ; “тарелка” - صَحْنٌ ; “тегирмон тоши” -رَحًى . шунингдек уларнинг қаторига қуйидаги кенг қўлланилувчи сўзлар ҳам киради: “ҳудо, тангри” – إلَهٌ ; “жаноб” - رَبٌّ; “уруш” - …

тирилган қуйидаги сўзлар қўлланилган: “қалам” - قَلَمٌ ; “бир вароқ қоғоз” – قِرْطاسٌ ; “ўроғлик қоғоз” - سِفْرٌ ; “рўйхат” – قِتٌّ ; “сиёҳдон” – دَواةٌ ; “сатр” - سَطْرٌ ; “сиёҳ” - حِبْرٌ ; “кодекс” – مَجَلٌّةٌ ; “кирим-чиқим дафтари” – فُنْدَكٌ ; “нусха” – نُسْخَةٌ ; “даста (ёзув қоғозининг ўлчов бирлиги(” – كُرَّاسَةٌ . 3 классик сўзликлар. классик сўзликлар қадимги луғатларда акс эттирилган бўлиб, гарчи битта сўзнинг варианти бўлсада, улар мураккаб ва кўпинча бир-бирига зиддир. унинг натижасида классик луғатларнинг сўзлари каби кўп маънолини,хусусан омонимияни вужудга келишига сабаб бўлган. худди шунингдек бир маънони англатувчи, аммо ҳар хил талаффуз қилинувчи жуда кўп синонимларни вужудга келтирган. қадимий лексикада инсонни қойил қолдирадиган нарса шундан иборатки, унда баъзи бир ҳаётий нарсалар ва лаҳзалар жуда ёрқин тарзда ўз ифодасини топган: кундуз ва туннинг ҳар бири 12 тадан номга эга бўлиб, улардан ҳар бири муайян пайтнигина англатган. жумладан, бир сутканинг кундузги қисмини ифодаловчи сўзлар қуйидагилардир: …

مُحادْ ; 3 ёшида эса – إبْنُ لَبون ; 4 ёшида - حِقٌّ ; 5 ёшида - حَذَعٌ ; 6 ёшида – ثَنِيٌّ (ثَنِيَّةٌ ) ; 7 ёшида - رَباعٌ ; 8 ёшида - سَديسٌ ; 9 ёшида - باذِلٌ ; 10 ёшида - مُخْلِفٌ ; 11 ёшида – مُخْلِفٌ عَامٌ ; 12 ёшида – مُخْلِفٌ عامَيْنِ . куч-қувватдан қолиб қартайган туяни - عَوْدٌ ; ўта қариган туяни - قَحْرٌ ; энг қари туя - كِخْلِخٌ деб номланган. ўша давр араб луғатида, умумий маънога эга бўлган сўзлар билан бир қаторда қисман махсус маъноларни англатувчи сўзлар ҳам мавжуд бўлган. жумладан, “оқ” маъносини умумий бир أبْيَضُ сўзи билан берилган. одамга нисбатан эса - أزْهَرُ ; отга нисбатан - أشْهَبُ ; қўйга нисбатан - أمْلَحُ дейилган сўзларни билиш, албатта, сўзшунослик яъни лексикология фани доирасига кирсада, уни бошқа сўзлар билан ҳамроҳликда ишлатиш, баён, балоғат, фасоҳат каби фанлар лаёқатига бориб тақалади. шунингдек баъзи сўз турлари …

б.м – арабская лесикология . м, 1975, 34-44 б. 2. белкин б.м - формирование словарного состава в современном арабском литературном языке м, 1965 й. 3. крачковский и.ю - избранные сочинения. т, 1 из-во ан ссср, 1955, 48-50 б.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "хозирги замон араб адабий тилининг лугавий таркиби"

1402830403_43069.doc www.arxiv.uz ҳозирги замон араб адабий тилининг луғавий таркиби режа: 1. замонавий араб сўзлигининг шаклланиш босқичлари; 2. араб сўзлигининг хусусиятлари; 3. қадимий лексика хусусиятлари. 1 замонавий араб сўзлигининг шаклланиш босқичлари. маълумки, бир ярим минг йилдан буён оғзаки ва ёзма манбааларда сақланган араб тили, гарчи ўз нормаларини сақлаб қолган бўлсада, бироқ у лексик ўзгаришларга учрамай қолмади. бу албатта инсон ҳаётидаги ўзгаришлар ўзида акс эттирган реалликнинг тилда номоён бўлиши табиий ҳолдир, зероки, иқтисодий, сиёсий, маданий тараққиёт биринчи ўринда, албатта, тилда акс этади, яъни бир хил қадриятлар қадрсизланиб йўқ бўлади ва уларни англатган сўзлар ҳам бир четга сурилиб архаиклашади, унинг ўрнини янгича қадриятлар олади. бу ҳодисалар, албатта, ўз ...

Формат DOC, 50,0 КБ. Чтобы скачать "хозирги замон араб адабий тилининг лугавий таркиби", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: хозирги замон араб адабий тилин… DOC Бесплатная загрузка Telegram