so`z birikmalarining tasnifi

PPTX 353,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1541693997_68197.pptx /docprops/thumbnail.jpeg so`z birikmasi so`z birikmasi odatda, nutqda, gapda so`zlar ma’lum qonun-qoidalar asosida o`zaro ma’no va grammatik jihatdan bog`langan bo`ladi. masalan, qiziqarli kitob, toqqa chiqmoq, tez o`qimoq. bunday juftlik bir butunlik hosil qilib, yaxlit, lekin o`z ichida qismlarga bo`linadigan bir butun tushunchani bildiradi. ikki yoki undan ortiq mustaqil so`z va so`z shakllarning nopredikativ tobe aloqasi asosida birikishidan hosil bo`lgan bog`lama so`z birikmasi deyiladi. so`z birikmasi mustaqil so`zlarning bog`lanishidan hosil bo`ladi, yordamchi so`zlar (ko`makchilar) o`z oldidagi mustaqil so`z bilan birikmaning bir qismi, a’zosi sanaladi. masalan, do`stlik haqida suhbatlashmoq, qarsaklar bilan olqishlamoq kabi. so`z birikmasi tarkibidagi so`zlardan biri hokim, ikkinchi tobe bo`ladi. so`z birikmasi boshqaruv, bitishuv, muvofiqlashuv usullari bilan hosil bo`ladi. so`z birikmasi frazeologik iboralardan farq qiladi. frazeologik iboralar so`z kabi til birligi bo`lib, so`z kabi tayyor holda qo`llanib, bir butun holda lug`aviy ma’no ifodalaydi va gapda bitta gap bo`lagi vazifasini bajaradi. so`z birikmasi esa nutq birligi bo`lib, nutq so`zlanib turgan paytda …
2
masi tushuncha ifodalab gap fikr bildirib nominativ (nomlash, atash) vazifasini bajaradi kommunikativ (aloqa qilish) vazifalarini bajaradi. kognitiv (fikr almashish) vazifalarini bajaradi. so`z birikmalarining tasnifi so`z birikmalari quyidagi xususiyatlari asosida tasnif qilinadi: 1. so`z birikmalari qismlarining grammatik tabiatiga ko`ra. 2. so`z birikmalarining tuzilishiga ko`ra. so`z birikmalari qismlarining grammatik tabiatiga ko`ra tasnif qilinganda, hokim a’zoning qaysi so`z turkumidan ekanligi, tobe a’zoning sintaktik vazifasi asosga olinadi. образец текста второй уровень третий уровень четвертый уровень пятый уровень mustaqil so’z birikuvi 2 ko’rinishda barqaror birikuv (turg’un) nutqiy birikuv (erkin) образец текста второй уровень третий уровень четвертый уровень пятый уровень erkin bog’lanish usullari teng bog’lanish tobe bog’lanish образец текста второй уровень третий уровень четвертый уровень пятый уровень so’z birikmasi tarkibi bosh so’z ergash so’z образец текста второй уровень третий уровень четвертый уровень пятый уровень so’z birikmasining birikish usulari boshqaruv bitishuv moslashuv 5) modal so`zli birikma. 2) fe’lli birikma; so`z birikmalari hokim qismning qaysi so`z turkumidan ekanligiga …
3
m qism vazifasida otlashgan ravish keladi: ko`p so`zning ozi, ishlarning ko`pi. hokim so`z sifatida otlashgan undov so`z keladi: ularning dod-voyi, bolalarning urasi. hokim so`z vazifasida otlashgan taqlid so`z keladi: otlarning dupur-dupuri, to`plarning gumbur-gumburi. ko`rinadiki, otli so`z birikmasi qismlari bitishuv, muvofiqlashuv va boshqaruv yo`li bilan grammatik aloqaga kirishadi. otli birikma so`z shakli bilan so`zning (leksemaning) yoki ikki so`z shakllarning bog`lanishidan hosil bo`ladi. fe’lli birikma. bunday birikmaning hokim qismi fe’l bilan ifodalanadi: tez ishlamoq, oldinda yurmoq, diqqat bilan tinglamoq, kulib gapirmoq. fe’lli birikmaning qismlari o`zaro bitishuv va boshqaruv yo`li bilan bog`lanadi. fe’lli so`z birikmasi so`z shakl bilan so`zning (leksemaning) o`zaro bog`lanishidan yuzaga keladi. sifatli birikma. mazkur birikmada hokim so`z otlashmagan sifat bilan ifodalanadi, birikmaning qismlari boshqaruv yo`li bilan sintaktik munosabatga kirishadi: akasidan kuchli, singlisidan ziyrakroq. ravishli birikma. bunday birikmaning hokim so`zi otlashmagan ravish bilan ifodalanadi. ravishli so`z birikmalarida tobe va hokim qismlar o`zaro boshqaruv yo`li bilan bog`lanadi: raketadan tez, toshbaqadan sekin. modal …
4
birikma; iqtisodiyotning taraqqiyoti, maktab hovlisi - qaratuvchili birikma; o`qituvchi salimova, professor qodirov - izohlovchili birikma. aniqlovchili birikma bitishuv va boshqaruv yo`li bilan tuziladi. to`ldiruvchili birikma. tobe qismi to`ldiruvchi vazifasini bajaradigan so`z birikmasi to`ldiruvchili birikma deb yuritiladi. bunda qismlar o`zaro boshqaruv yo`li bilan birikadi. masalan: yoshlarga nasihat qilmoq, odamlarni qadrlamoq, talabalar uchun darslik, ilm-fan haqida so`zlamoq. holli birikma. bu xil so`z birikmalarining tobe qismi hol vazifasini bajaradi. holli birikmaning tobe va hokim qismlari o`zaro bitishuv yoki boshqaruv yo`li bilan bog`lanadi: yangicha fikrlamoq, birga ishlamoq, maktabdan qaytmoq, erta boshlamoq. so`z birikmalari tuzilishiga ko`ra 2 xil bo`ladi: 1) oddiy so`z birikmalari, 2) murakkab so`z birikmalari. oddiy so`z birikmasi. so`zshakl bilan so`z (leksema)ning yoki ikki so`zshaklning bog`lanmasi oddiy so`z birikmasi hisoblanadi: keng dala, tekisroq yo`l, tinchlikka da’vat qilmoq, davlatlarning hamdo`stligi, maktab hovlisi. biror qismi frazeologik ibora yoki murakkab tushunchani bildiradigan turg`un birikma bilan ifodalanadigan so`z birikmasi ham oddiy so`z birikmasiga mansub bo`ladi. masalan: yulduzni …
5
tiv bog`lanma bilan ifodalangan. e’tiboringiz uchun rahmat image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "so`z birikmalarining tasnifi"

1541693997_68197.pptx /docprops/thumbnail.jpeg so`z birikmasi so`z birikmasi odatda, nutqda, gapda so`zlar ma’lum qonun-qoidalar asosida o`zaro ma’no va grammatik jihatdan bog`langan bo`ladi. masalan, qiziqarli kitob, toqqa chiqmoq, tez o`qimoq. bunday juftlik bir butunlik hosil qilib, yaxlit, lekin o`z ichida qismlarga bo`linadigan bir butun tushunchani bildiradi. ikki yoki undan ortiq mustaqil so`z va so`z shakllarning nopredikativ tobe aloqasi asosida birikishidan hosil bo`lgan bog`lama so`z birikmasi deyiladi. so`z birikmasi mustaqil so`zlarning bog`lanishidan hosil bo`ladi, yordamchi so`zlar (ko`makchilar) o`z oldidagi mustaqil so`z bilan birikmaning bir qismi, a’zosi sanaladi. masalan, do`stlik haqida suhbatlashmoq, qarsaklar bilan olqishlamoq kabi. so`z birikmasi tarkibidagi so`zlar...

Формат PPTX, 353,2 КБ. Чтобы скачать "so`z birikmalarining tasnifi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: so`z birikmalarining tasnifi PPTX Бесплатная загрузка Telegram