sodda gap

PPTX 237.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1505379318_66850.pptx new school year /docprops/thumbnail.jpeg ona tilidan dars tiplari sodda gap sodda gap o'zbek tilidagi yig'iq gaplar formai yondashuvda asosan ras tili qoiiplari asosida ajratilgan. substansial yondashuvda esa bu masalada ham gapning eng kichik qurilish qolipiga tayaniladi. ma'lumki, o'zbek tilida ot, sifat, son yoki boshqa so'z turkumi bilan ifodalangan kesim predikativlikning shaxs-son ko'rsatkichini qabul qila oladi yoki predikativ so'zlar orqali ifodalaydi, shuning uchun ular egasiz gapda ham kesim vazifasini bajara oladi. ammo ras tilida esa otlar predikativlik ko'rsatkichiga ega bo'la olmaydi, shuning uchun predikativ maqomdagi otlar ega bilan kelgandagina kesim vazifasini bajara oladi. sodda gap sodda gap o'zbek va rus tillarida kesim o'ziga xos grammatik xususiyatga ham ega. o'zbek tilida kesim sodda va tarkibli turga ega, turli kesimlik ko'rsatkichlari bilan shakllanadi. kesim vazifasida kelgan so'zlarda, odatda, tasdiq-inkor, shaxs-son, modallik va zamon ko'rsatkichi bo'lishi lozim. o'zbek tilida ot-kesimdan iborat gap ham mavjud. bu ot-kesim larda birоik va ko'plik, shaxs qo'shimchalari shaxs …

dda yig'iq gap uch xil ko'rinishda namoyon bo'ladi: 1) egasi ifodalanmagan sodda yig'iq gap. bu gapning qolipi [wp„j ko'rinishida berildi. 2) egasi ifodalanishi lozim bo'lgan sodda yig'iq gap. bu gap [e-wpj qolipi hosilasi: men - shoir. ukam - talaba. 3) so'z-gapdan iborat yig'iq gap (| wp]):xo'p. rahmat. ballikabi. [wpm] qolipi i gaplar boshqa har qanday, [e-wp] qolipli gaplar ikkinchi darajali bo'laklar bilan kengaysa, yoyiq gap hisoblanadi. so'z-gap tipidagi yig'iq gap kengaynniydi. gap o'zaro teng bog'lanishga ega so'zlar bilan ham kengayishi mumkin: bodomlar, shaftolilar va о 'rпklar gulladi. bu gapdagi bodomlar, o'riklar, shaftolilar so'zshakllari sintaktik mazmun jihatdan bin ikkinchisiga tobe bo'lmasdan, teng aloqaga kirishgan va bu aloqa teng bog'lovchilar yoki ohang vositasida amalga oshirilgan. bunday tenglanish qatorini hosil qilgan so'zshakllar bir kengayuvchi so'zshaklga tobelanib, sintaktik jihatdan bir xil mavqega ega bo'ladi. bunday so'zshakl uyushiq so'zshakl deyiladi. tenglanish qatori gapda har qanday sintaktik mavqeni egallashi mumkin: kesim: siz aqlli va tadbirkorsiz. ega: …

lit a'zo sifatida gap struktur qolipiga bevosita (uyushiq kesim, ega, hoi) yoki bilvosita (to'ldiruvchi, aniqlovchi va boshqa so'z kengaytiruvchisi) daxldor bo'ladi. tenglanish qatoridagi so'zshakllar sintaktik jihatdan bir xil mavqega ega bo'lmasligi ham mumkin. ya'ni ular bir hokim uzvga tobelanishsa va o'zaro teng aloqaga kirishishsa-da, sintaktik vazifa jihatdan farqlanadi. masalan: har joyda va har kimga sen haqingda gapirdim. adabiyotlar ro`yхati: 1. abdullayeva d.a. semantik-sinlaklik valcntlik va o'zga gapli qurilmalar: filol. fan. nomz.... diss, avtoref. -samarqand, 2002. 2. abdurahmonov. o'zbek tili grammatikasi. - t.: o'qituvchi, 1996. 3. abuzalova m. o'zbek tilida sodda gapning eng kichik qurilish qolipi va uning nutqda voqelanishi: filol. fan. nomz.... diss. -t., 1994. 4. akramov sh. o'zbek tilining gap qurilishida to'ldiruvchi va hol [wpm] valentligi asosida: filol. fan. nomz.... diss, avtoref. -t., 1997. 5. bashmanov m. o'zbek tilining gap bo'laklarini «til-nutq» dixotomik bo'linishida o'rganish. til sathi: filol. fan. nomz.... diss, avtoref. -t., 1991. 6. bobokalonov r. o'zbek tilida …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "sodda gap"

1505379318_66850.pptx new school year /docprops/thumbnail.jpeg ona tilidan dars tiplari sodda gap sodda gap o'zbek tilidagi yig'iq gaplar formai yondashuvda asosan ras tili qoiiplari asosida ajratilgan. substansial yondashuvda esa bu masalada ham gapning eng kichik qurilish qolipiga tayaniladi. ma'lumki, o'zbek tilida ot, sifat, son yoki boshqa so'z turkumi bilan ifodalangan kesim predikativlikning shaxs-son ko'rsatkichini qabul qila oladi yoki predikativ so'zlar orqali ifodalaydi, shuning uchun ular egasiz gapda ham kesim vazifasini bajara oladi. ammo ras tilida esa otlar predikativlik ko'rsatkichiga ega bo'la olmaydi, shuning uchun predikativ maqomdagi otlar ega bilan kelgandagina kesim vazifasini bajara oladi. sodda gap sodda gap o'zbek va rus tillarida kesim o'ziga xos grammatik xususi...

PPTX format, 237.8 KB. To download "sodda gap", click the Telegram button on the left.

Tags: sodda gap PPTX Free download Telegram