геоэкология хакида тушунча

DOC 63,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1663006299.doc геоэкология хакида тушунча геоэкология хакида тушунча режа: 1. геоэкология - экологиянинг юкори боскичи. 2. хозирги замон экологик халокати. 3. узбекистоннинг чул, адир ва яйлов минтакаларида геоэкологик муаммолар. таянч иборалар: геоэкология, озон катлами, атмосфера, тропосфера, чуллашиш, чул, адир, яйлов, геоэкологик муаммо. инсон ва табиат узаро муносабатининг хозирги холатини хамда уларнинг тарихини урганмасдан туриб, ижтимоий-экологик назарияни яратиб булмайди. ижтимоий-экологик назариясиз эса инсон узининг табиатни узгартириш борасидаги амалий фаолиятларида катта муваффакиятларга эриша олмайди. ижтимоий-экологик концепциялар хозирги замон экологик холат хакидаги маълумотларга, экология тарихи ва экология фани асосларига таянади. антропоген давр ер тарихида инкилобий хисобланди. инсон сайёрадаги фаолиятнинг микёсларига кура узини буюк геологик куч тарзида намоён этмокда. у узининг киска хаёти давомида биосферага сезиларли даражада таъсир курсатади. инсон жамиятнинг шаклланиши хамда ривожланиши махаллий ва худудий экологик тангликларни юзага келтирган. албатта, бунинг бош сабабчиси-инсон фаолияти. инсоннинг фан-техника тараккиёти йулидан тобора олга бориши салбий холатларни келтириб чикаради. бунинг окибати кескинлашиб, экологик тангликни юзага келтирди. ерда …
2
, бугунги кунда ёмон окибатларга олиб келувчи глобал экологик вазиятларни кузатмокда. хакикатан, фан-техника тараккиёти ютуклари бизнинг сайёрамизда кучли экологик халокатларга олиб келди. 1945 йилда атом бомбаси яратилди. 1954 йилда дунёда биринчи атом электр станцияси курилди ва «тинчлик атоми»га катта умид билан каралди. 1986 йилда ер тарихида энг йирик техноген халокат содир булди. чернобел аэс сида фалокат юз берди. чернобел халокатидан 7 млн. дан ортик инсон зарар курди. унинг окибатлари хали тугилажак болаларда хам кузатилади. чернобил ходисаси - экологик халокат эди. у европадаги бир неча мамлакатларга зиён етказди. геоэкологик муаммолардан яна бири бу дунё океани сатхининг кутарилишидир. хаво хароратининг ортиб бориши натижасида океан сатхининг кутарилиши тугрисида турлича фикрлар мавжуд. м.и.будико ва бошкаларнинг таъкидлашича (1992 й), кейинги 100 йил мобайнида океан сатхи йилига 1,2 мм дан кутарилиб борди. xxi асрнинг урталарида океан сатхи 30-100 см га кутарилиши мумкин. атроф-мухитни мухофаза килиш буйича америка агентлигининг башоратига кура 2100 йилга келиб дунё океанининг сатхи …
3
отларнинг курсатишича, ушбу нурлар бошокли экинларнинг махсулдорлигига салбий таъсир курсатади, океан планктонининг яшаш шароитларини ёмонлаштиради, одамнинг тери раки касаллигига чалинишини тезлаштиради. озон катлами бузилишининг олдини олиш максадида 1989 йил май ойида 81 мамлакат олимлари, мутахассислари хамда давлат арбоблари кабул килган «озон катламини мухофаза килиш хельсинки декларацияси»да 2000 йилга кадар фреон газларидан ишлаб чикиладиган махсулотларни боскичма-боскич камайтириб бориш тадбирлари белгилаб берилди. агар бу тадбирлар изчиллик билан амалга оширилса, инсон саломатлиги ва сайёрамиздаги бутун тирик организмларнинг яшаш шароитлари тула саклаб колинади. бмтнинг атроф-мухит масалалари билан шугулланувчи ташкилоти маълумотига караганда хозирда курук иклим минтакасидаги 95% майдон чулга айланиш хавфи остида турибди. хисоб-китобларга караганда инсон хужалик фаолияти таъсирида таркиб топган чулларнинг жами майдони 9,1 млн км2 ни ташкил килади. шунингдек, 3,5 млрд га майдондаги худуд турли даражада чуллашишга учраган. хар йили тахминан 21 млн га майдондаги ер тулик бузилиш (дегредация) га махкумдир. сугориладиган ерларнинг 6 млн га майдондаги кисми хар йили чуллашишга юз тутмокда. …
4
ги регионал геоэкологик муаммолар тугрисида суз юритганда, аввало унинг кислород ишлаб чикаришини таъкидлаш лозим. дунё океанидаги денгиз планктони ва сув утлари хар йили барча ис газининг 2/3 кисмини ютиб, 3/4 кисм кислород ишлаб чикаради. кейинги йилларда бутун дунё океани буйича, жумладан шимолий, болтик, урта, кизил, кариб денгизлари, мексика, форс култиклари ва бошка экваториал регионларда турли геоэкологик муаммолар юзага келмокда. расмий маълумотларга караганда дунё океанига хар йили 320 млн т. темир, 6,5 млн т. фосфор, 2,3 млн т. кургошин ва бошка металлар ташланади. инсон хозиргача дунё океанига жами булиб 20 млрд т. турли чикиндилар ташланмокда. катта худудий микёсдаги йирик халокатлардан бири-орол денгизининг куриб колиши хисобланади. бир неча ун йиллар аввал курук ерларга узлаштириб бог-роглар бунёд этилган эди. аммо куп вакт утмай бу майдонлар шурланиб, сугориш фойдасиз экани маълум булди. чунки бу ерлардан мутлако хосил олиб булмасди. орол денгизининг куриб колиши хам бамисоли чернобил вокеасидек фожеали фалокатга айланди. факат унинг фарки шундаки, …
5
сел ва эрозия ходисалари кенг ривожланган. шунинг учун хам адирларда тупрок катлами унчалик калин булмай, баъзан бутунлай ювилиб кетган. уйдим-чукурлик, сойлар ва жарларнинг кенг таркалганлиги, зонада хосил булиб турган катта-кичик селлар адирларда дарахтзорларнинг сийраклиги билан боглик. фаргона водийси, чирчик ва охангарон дарёларининг хавзаларида, самарканд вилоятининг атрофларида ихота урмонзорлари ва селхоналари вужудга келтирилди. адир минтакасида экологик мувозанат факат урмонлар бунёд этишга боглик эмас, балки турли хажмда амалий-ташкилиш ишлар, агрофитоценозлар ташкил килиш. булар натижасида сел, сув эрозиясининг олдини олади. фойдаланилган адабиётлар: 1. каримов и.а. “узбекистон xxi аср бусагасида: хавфсизликка тахдид, баркарорлик шартлари ва тараккиёт кафолатлари”. т, “укитувчи”, 1997 йил. 2. алимов т.а., рафиков а.а. “экологик хатолик сабоклари”. т. “узбекистон”, 1991 йил . 3. баратов п. ва бошкалар “табиатни мухофаза килиш”. т, “укитувчи”, 1995 йил. 4. мамеров м.а. “основы экологии”. м, “высшая школа”, 1996 год. 5. гуломов п.н. “узбекистонда табиатдан фойдаланишнинг географик асослари”. т, 1990 йил. 6. зиямухаммедова “экология: тарих, назария ва хозирги …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"геоэкология хакида тушунча" haqida

1663006299.doc геоэкология хакида тушунча геоэкология хакида тушунча режа: 1. геоэкология - экологиянинг юкори боскичи. 2. хозирги замон экологик халокати. 3. узбекистоннинг чул, адир ва яйлов минтакаларида геоэкологик муаммолар. таянч иборалар: геоэкология, озон катлами, атмосфера, тропосфера, чуллашиш, чул, адир, яйлов, геоэкологик муаммо. инсон ва табиат узаро муносабатининг хозирги холатини хамда уларнинг тарихини урганмасдан туриб, ижтимоий-экологик назарияни яратиб булмайди. ижтимоий-экологик назариясиз эса инсон узининг табиатни узгартириш борасидаги амалий фаолиятларида катта муваффакиятларга эриша олмайди. ижтимоий-экологик концепциялар хозирги замон экологик холат хакидаги маълумотларга, экология тарихи ва экология фани асосларига таянади. антропоген давр ер тарихида инкилобий хи...

DOC format, 63,5 KB. "геоэкология хакида тушунча"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.