bo’g’in va urg’u

PPTX 401.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1428588876_61038.pptx /docprops/thumbnail.jpeg bo’g’in va urg’u bo’g’in va urg’u www.arxiv.uz  o‘pkadan chiqayotgan havo to‘lqiniga bir zarb berish bilan aytiladigan tovush yoki tovushlar yig‘indisi bo‘g’in deyiladi: ki-tob-lar, o-i-la. unli tovush bilan tugagan bo‘g’in ochiq, undosh bilan tugagan bo‘g’in yopiq bo‘g’in deyiladi. yopiq bo‘g’in: daf-tar, gul-don. ochiq bo‘g’in: o-i-la, to-la. har bir bo‘g’in tarkibida unli tovush bo‘lishi shart, demak, so‘z tarkibida nechta unli tovush bo‘lsa, shuncha bo‘g’in bo‘ladi. bo‘g’in tarkibida undoshlar qatnashmasligi ham mumkin: u-ka, o-na. o‘zbek tilida quyidagi bo‘g’in shakllari mavjud: bir undoshli: ot, bu; ikki undoshli: ost, non; uch undoshli: to‘rt, shart; to‘rt undoshli: sport, start. bo’g’in va uning turlari www.arxiv.uz  o`zbek tilida bo`g`inlarning quyidagi tiplari mavjud: bir unlidan iborat bo`g`in: chizmasi v (v lotincha «vokalis» unli, s «consonant» undosh degan ma`noni bildiradi) o-na, bir unli bir undoshdan iborat bo`g`in: sv yoki vs ol-ma… bir unli ikki undoshdan iborat bo`g`in: svs, vss, ssv suv-lar, ayt, erk, ilm, ost, sta-kan, …
2
iladi; 3) she’riy misralarda bo‘g’inlar soni teng bo‘ladi. bo‘g’inning amaliy ahamiyati www.arxiv.uz  so‘z bo‘g’inlaridagi unli tovushlardan birining yoki gap tarkibidagi ayrim so‘zning boshqalariga nisbatan kuchliroq ovoz bilan aytilishi urg‘u deyiladi. urg‘u yozuvda (‘) belgisi bilan ifodalanadi: bola, paxta, yumshoq. so‘zning urg‘u tushgan bo‘g’ini urg‘uli bo‘g’in, qolganlari urg‘usiz bo‘g’in deyiladi. urg‘u ikki xil bo‘ladi: so‘z urg‘usi so‘z tarkibidagi ayrim unli tovushning kuchliroq aytilishidir: qalam – qalamdon – qalamdonda. o‘zbek tilida so‘z urg‘usi, asosan, so‘zning oxirgi bo‘g’iniga tushadi. so‘zlarga qo‘shimcha qo‘shila borishi bilan urg‘u ham ko‘cha boradi: g‘alla, g‘allakor, g‘allakorlar, g‘allakorlarga. o‘zbek tilida so‘z urg‘usi birinchi va o‘rta bo‘g’inlarga tushadigan so‘zlar ham bor: hamma, kimdir, albatta, afsuski, hatto kabi. urg‘usi turli bo‘g’inga tushadigan ko‘p so‘zlar tilimizga kirib, o‘zlashmoqda: ruchka, gazeta, matematika, respublika va boshqalar. urg‘u va uning turlari www.arxiv.uz  o`zbek tilida urg`u, yuqorida aytilganidek, so`zning oxirgi bo`g`iniga tushadi. ammo tilimizda urg`u oxirgi bo`g`inga tushmaydigan so`zlar ham uchraydi. ayrim qo`shimchalar borki, …
3
: hozir – ravish, hozir – sifat, yangi – ravish, yangi – sifat, yozma – fe`l, yozma – sifat. so`zning oxirgi bo`g`iniga tushadigan urg`u bog`liq urg`u deyiladi. іavo oqimining kuchi bilan ifodalangan urg`u dinamik urg`u deyiladi. o`zbek, rus, tojik tillarida urg`u dinamik xarakterli bo`lib, urg`uli bo`g`in kuchli talaffuz qilinadi. ton, ohangning bir xil chiqishi bilan ifodalangan urg`u musiqiy urg`u deyiladi. xitoy, yapon, serb, litva tillarida urg`u musiqiy xarakterli bo`lib, urg`uli bo`g`in baland ohang bilan aytiladi. urg`u quyidagi belgilariga ko`ra tasnif qilinadi: www.arxiv.uz  o‘zlashma so‘zlardagi urg‘u tushgan o unlisi aniq talaffuz qilinadi: futbol, volleybol. motor, fontan, vodoprovod kabi so‘zlarning urg‘usiz bo‘g’inidagi o unlisi a tovushiga yaqin talaffuz qilinadi. traktor, doktor kabi so‘zlardan so‘z oxiridagi urg‘usiz o unlisi i unlisiga yaqin talaffuz qilinadi: traktir, doktir. urg‘u so‘z ma’nolarini farqlash uchun ham xizmat qiladi: olma (meva) – olma (harakat), yangi (sifat) – yangi (ravish), qishloqcha (ot) – qishloqcha (ravish). gap (mantiqiy, logik, …
4
bo’g’in va urg’u - Page 4
5
bo’g’in va urg’u - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "bo’g’in va urg’u"

1428588876_61038.pptx /docprops/thumbnail.jpeg bo’g’in va urg’u bo’g’in va urg’u www.arxiv.uz  o‘pkadan chiqayotgan havo to‘lqiniga bir zarb berish bilan aytiladigan tovush yoki tovushlar yig‘indisi bo‘g’in deyiladi: ki-tob-lar, o-i-la. unli tovush bilan tugagan bo‘g’in ochiq, undosh bilan tugagan bo‘g’in yopiq bo‘g’in deyiladi. yopiq bo‘g’in: daf-tar, gul-don. ochiq bo‘g’in: o-i-la, to-la. har bir bo‘g’in tarkibida unli tovush bo‘lishi shart, demak, so‘z tarkibida nechta unli tovush bo‘lsa, shuncha bo‘g’in bo‘ladi. bo‘g’in tarkibida undoshlar qatnashmasligi ham mumkin: u-ka, o-na. o‘zbek tilida quyidagi bo‘g’in shakllari mavjud: bir undoshli: ot, bu; ikki undoshli: ost, non; uch undoshli: to‘rt, shart; to‘rt undoshli: sport, start. bo’g’in va uning turlari www.arxiv.uz  o`zbek tilida bo...

PPTX format, 401.1 KB. To download "bo’g’in va urg’u", click the Telegram button on the left.

Tags: bo’g’in va urg’u PPTX Free download Telegram