bo‘g‘in va uning turlari. bo‘g‘in ko‘chirish qoidalari. urg‘u va uning nutqdagi ahamiyati

PPTX 15 pages 72.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 15
mavzu: bo‘g‘in va uning turlari. bo‘g‘in ko‘chirish qoidalari. urg‘u va uning nutqdagi ahamiyati mavzu: bo‘g‘in va uning turlari. bo‘g‘in ko‘chirish qoidalari. urg‘u va uning nutqdagi ahamiyati o‘qituvchi: b. suleymanova mavzu rejasi: 1. bo‘g‘in va uning turlari. 2. bo‘g‘in ko‘chirish qoidalari. 3. urg‘u va uning nutqdagi ahamiyati. 4. jadvallar ustida ishlash. 5. mashqlar bajarish. bo‘g‘in o`pkadan kelayotgan havo oqimining bir zarbi bilan aytilgan tovush va tovushlar yig`indisi bo`g`in deyiladi. bo`g`in unli tovush ishtirokida hosil bo`ladi. so`zda nechta unli bo`lsa, shuncha bo`g`in bo`ladi. masalan: o-na-jon, bo-la, yurt, im-ko-ni-yat-lar kabi. bo‘g‘inlar qanday tovushlar bilan boshlanishi yoki tugashiga qarab to`rtga bo`linadi: 1. unli tovush bilan tugagan bo‘g‘in ochiq bo‘g‘in deyiladi. masalan: lo-la, jo‘-ja. 2. undosh tovush bilan tugagan bo‘g‘in yopiq bo‘g‘in deyiladi. masalan: mak-tab, bur-chak kabi. 3. undosh tovush bilan boshlangan bo‘g‘in berkitilgan bo‘g‘in deyiladi. masalan: mak-tab, bur-chak kabi. 4. unli bilan boshlangan bo‘g‘in berkitilmagan bo‘g‘in deyiladi. masalan: osh-xo-na, osh-na, o‘r-ta kabi. o‘zbek tilida …
2 / 15
im unli tovushning kuchliroq aytilishidir: bolá – bolalár – bolalardán o‘zbek tilida so‘z urg‘usi, asosan, so‘zning oxirgi bo‘g‘iniga tushadi. so‘zlarga qo‘shimcha qo‘shish qo‘shila borishi bilan urg‘u ham ko‘cha boradi: paxtá – paxtakór – paxtakorlár o‘zbek tilida quyidagi hollarda urg‘u so‘zning oxirgi bo‘g‘iniga tushmasligi mumkin: 1. ba’zi olmoshlarda : hámma, bárcha, jámi; 2. ravishlarda: yángi, dóim, álso, hamísha; 3. modal so‘zlarda: zéro, afsúski, albátta; 4. ba’zi yordamchi so‘zlarda: ámmo, lékin, hátto, gárchi; 5. o‘zbek tiliga o‘tib o‘zlashib qolgan so‘zlarda:matemátika, tráktor, rádio, trolléybus. o‘zbek tilida quyidagi qo`shimchalar urg‘u olmaydi: -ma - fe’lning bo‘lishsiz shakli qo‘shimchasi: bórma, qaráma. lekin -ma so‘z yasovchi qo‘shimchasi urg‘u oladi: ólma (fe’l), olmá (ot); yíg‘ma (fe’l), yig‘má (sifat). -man, -san, -miz, -siz – fe’lning shaxs-son qo‘shimchalari urg‘u olmaydi: boraman, bormayman. lekin -siz so‘z yasovchi qo‘shimchasi urg‘u oladi (asosdan anglashilgan narsaga ega bo‘lmaganlik ma’nosida): mevasíz, odobsíz, pulsíz.. -cha, -day, -dek, – ravish yasovchi qo‘shimchalari urg‘u olmaydi: qishloqcha, muzday, birdek. …
3 / 15
iyat berilib, ta’kidlab ko`rsatilgan bo`lakning kuchli ohang bilan aytilishi gap urg`usi (yoki mantiqiy urg`u) deyiladi. gap urg`usini ixtiyoriy ravishda ko`chirish mumkin: 1. biz kecha muzeyga bordik. 2. biz muzeyga kecha bordik. 3. kecha muzeyga biz bordik. ko`rinadiki, gap urg`usi olgan so`z gap mazmunining markazini tashkil etadi: asosiy fikr shu bo`lakka qaratilgan bo`ladi. gap urg‘usini olgan so‘z kesim yonida joylashadi: bugun kollejga bordim. kollejga bugun bordim quyidagi so`zlarni bo`g`inga bo`lib, urg`u qo`yib ko`chiring: abadiy, agronom, bakalavr, bama’ni, diydor, e’tiqod, jigarband, fanatik, aslo, ishonchnoma, jarangdor, mutaassib, nomenklatura, orkestr, optimist, povidlo, poyabzal, qorako`l, tovuq, ruxsatnoma, berma, keldi-ku, qizginam, menmi, bmt, uglevodorod, teatr, opera, tonna, nota, yupiter, zero, afsuski, barcha, hamma. e’tiboringiz uchun rahmat!!! /docprops/thumbnail.jpeg
4 / 15
bo‘g‘in va uning turlari. bo‘g‘in ko‘chirish qoidalari. urg‘u va uning nutqdagi ahamiyati - Page 4
5 / 15
bo‘g‘in va uning turlari. bo‘g‘in ko‘chirish qoidalari. urg‘u va uning nutqdagi ahamiyati - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bo‘g‘in va uning turlari. bo‘g‘in ko‘chirish qoidalari. urg‘u va uning nutqdagi ahamiyati"

mavzu: bo‘g‘in va uning turlari. bo‘g‘in ko‘chirish qoidalari. urg‘u va uning nutqdagi ahamiyati mavzu: bo‘g‘in va uning turlari. bo‘g‘in ko‘chirish qoidalari. urg‘u va uning nutqdagi ahamiyati o‘qituvchi: b. suleymanova mavzu rejasi: 1. bo‘g‘in va uning turlari. 2. bo‘g‘in ko‘chirish qoidalari. 3. urg‘u va uning nutqdagi ahamiyati. 4. jadvallar ustida ishlash. 5. mashqlar bajarish. bo‘g‘in o`pkadan kelayotgan havo oqimining bir zarbi bilan aytilgan tovush va tovushlar yig`indisi bo`g`in deyiladi. bo`g`in unli tovush ishtirokida hosil bo`ladi. so`zda nechta unli bo`lsa, shuncha bo`g`in bo`ladi. masalan: o-na-jon, bo-la, yurt, im-ko-ni-yat-lar kabi. bo‘g‘inlar qanday tovushlar bilan boshlanishi yoki tugashiga qarab to`rtga bo`linadi: 1. unli tovush bilan tugagan bo‘g‘in ochiq bo‘g‘in deyila...

This file contains 15 pages in PPTX format (72.8 KB). To download "bo‘g‘in va uning turlari. bo‘g‘in ko‘chirish qoidalari. urg‘u va uning nutqdagi ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: bo‘g‘in va uning turlari. bo‘g‘… PPTX 15 pages Free download Telegram