bo‘g‘in va uning turlari. bo‘g‘in ko‘chirish qoidalari. urg‘u va uning nutqdagi ahamiyati

PPTX 15 стр. 72,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 15
mavzu: bo‘g‘in va uning turlari. bo‘g‘in ko‘chirish qoidalari. urg‘u va uning nutqdagi ahamiyati mavzu: bo‘g‘in va uning turlari. bo‘g‘in ko‘chirish qoidalari. urg‘u va uning nutqdagi ahamiyati o‘qituvchi: b. suleymanova mavzu rejasi: 1. bo‘g‘in va uning turlari. 2. bo‘g‘in ko‘chirish qoidalari. 3. urg‘u va uning nutqdagi ahamiyati. 4. jadvallar ustida ishlash. 5. mashqlar bajarish. bo‘g‘in o`pkadan kelayotgan havo oqimining bir zarbi bilan aytilgan tovush va tovushlar yig`indisi bo`g`in deyiladi. bo`g`in unli tovush ishtirokida hosil bo`ladi. so`zda nechta unli bo`lsa, shuncha bo`g`in bo`ladi. masalan: o-na-jon, bo-la, yurt, im-ko-ni-yat-lar kabi. bo‘g‘inlar qanday tovushlar bilan boshlanishi yoki tugashiga qarab to`rtga bo`linadi: 1. unli tovush bilan tugagan bo‘g‘in ochiq bo‘g‘in deyiladi. masalan: lo-la, jo‘-ja. 2. undosh tovush bilan tugagan bo‘g‘in yopiq bo‘g‘in deyiladi. masalan: mak-tab, bur-chak kabi. 3. undosh tovush bilan boshlangan bo‘g‘in berkitilgan bo‘g‘in deyiladi. masalan: mak-tab, bur-chak kabi. 4. unli bilan boshlangan bo‘g‘in berkitilmagan bo‘g‘in deyiladi. masalan: osh-xo-na, osh-na, o‘r-ta kabi. o‘zbek tilida …
2 / 15
im unli tovushning kuchliroq aytilishidir: bolá – bolalár – bolalardán o‘zbek tilida so‘z urg‘usi, asosan, so‘zning oxirgi bo‘g‘iniga tushadi. so‘zlarga qo‘shimcha qo‘shish qo‘shila borishi bilan urg‘u ham ko‘cha boradi: paxtá – paxtakór – paxtakorlár o‘zbek tilida quyidagi hollarda urg‘u so‘zning oxirgi bo‘g‘iniga tushmasligi mumkin: 1. ba’zi olmoshlarda : hámma, bárcha, jámi; 2. ravishlarda: yángi, dóim, álso, hamísha; 3. modal so‘zlarda: zéro, afsúski, albátta; 4. ba’zi yordamchi so‘zlarda: ámmo, lékin, hátto, gárchi; 5. o‘zbek tiliga o‘tib o‘zlashib qolgan so‘zlarda:matemátika, tráktor, rádio, trolléybus. o‘zbek tilida quyidagi qo`shimchalar urg‘u olmaydi: -ma - fe’lning bo‘lishsiz shakli qo‘shimchasi: bórma, qaráma. lekin -ma so‘z yasovchi qo‘shimchasi urg‘u oladi: ólma (fe’l), olmá (ot); yíg‘ma (fe’l), yig‘má (sifat). -man, -san, -miz, -siz – fe’lning shaxs-son qo‘shimchalari urg‘u olmaydi: boraman, bormayman. lekin -siz so‘z yasovchi qo‘shimchasi urg‘u oladi (asosdan anglashilgan narsaga ega bo‘lmaganlik ma’nosida): mevasíz, odobsíz, pulsíz.. -cha, -day, -dek, – ravish yasovchi qo‘shimchalari urg‘u olmaydi: qishloqcha, muzday, birdek. …
3 / 15
iyat berilib, ta’kidlab ko`rsatilgan bo`lakning kuchli ohang bilan aytilishi gap urg`usi (yoki mantiqiy urg`u) deyiladi. gap urg`usini ixtiyoriy ravishda ko`chirish mumkin: 1. biz kecha muzeyga bordik. 2. biz muzeyga kecha bordik. 3. kecha muzeyga biz bordik. ko`rinadiki, gap urg`usi olgan so`z gap mazmunining markazini tashkil etadi: asosiy fikr shu bo`lakka qaratilgan bo`ladi. gap urg‘usini olgan so‘z kesim yonida joylashadi: bugun kollejga bordim. kollejga bugun bordim quyidagi so`zlarni bo`g`inga bo`lib, urg`u qo`yib ko`chiring: abadiy, agronom, bakalavr, bama’ni, diydor, e’tiqod, jigarband, fanatik, aslo, ishonchnoma, jarangdor, mutaassib, nomenklatura, orkestr, optimist, povidlo, poyabzal, qorako`l, tovuq, ruxsatnoma, berma, keldi-ku, qizginam, menmi, bmt, uglevodorod, teatr, opera, tonna, nota, yupiter, zero, afsuski, barcha, hamma. e’tiboringiz uchun rahmat!!! /docprops/thumbnail.jpeg
4 / 15
bo‘g‘in va uning turlari. bo‘g‘in ko‘chirish qoidalari. urg‘u va uning nutqdagi ahamiyati - Page 4
5 / 15
bo‘g‘in va uning turlari. bo‘g‘in ko‘chirish qoidalari. urg‘u va uning nutqdagi ahamiyati - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "bo‘g‘in va uning turlari. bo‘g‘in ko‘chirish qoidalari. urg‘u va uning nutqdagi ahamiyati"

mavzu: bo‘g‘in va uning turlari. bo‘g‘in ko‘chirish qoidalari. urg‘u va uning nutqdagi ahamiyati mavzu: bo‘g‘in va uning turlari. bo‘g‘in ko‘chirish qoidalari. urg‘u va uning nutqdagi ahamiyati o‘qituvchi: b. suleymanova mavzu rejasi: 1. bo‘g‘in va uning turlari. 2. bo‘g‘in ko‘chirish qoidalari. 3. urg‘u va uning nutqdagi ahamiyati. 4. jadvallar ustida ishlash. 5. mashqlar bajarish. bo‘g‘in o`pkadan kelayotgan havo oqimining bir zarbi bilan aytilgan tovush va tovushlar yig`indisi bo`g`in deyiladi. bo`g`in unli tovush ishtirokida hosil bo`ladi. so`zda nechta unli bo`lsa, shuncha bo`g`in bo`ladi. masalan: o-na-jon, bo-la, yurt, im-ko-ni-yat-lar kabi. bo‘g‘inlar qanday tovushlar bilan boshlanishi yoki tugashiga qarab to`rtga bo`linadi: 1. unli tovush bilan tugagan bo‘g‘in ochiq bo‘g‘in deyila...

Этот файл содержит 15 стр. в формате PPTX (72,8 КБ). Чтобы скачать "bo‘g‘in va uning turlari. bo‘g‘in ko‘chirish qoidalari. urg‘u va uning nutqdagi ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: bo‘g‘in va uning turlari. bo‘g‘… PPTX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram