dispersiya turlari va uning qo'shish qoidalari

DOCX 32 pages 316.8 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 316.8 KB

File type DOCX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

dispersiya turlari va uning qo'shish qoidalari reja. 1. variasiya, assimetriya va ekssess ko’rsatkichlari. 2. dispersion tahlil asoslari. tayanch iboralar. variasiya; variasion kenglik; o’rtacha mutlaq tafovut; o’rtacha kvadrat tafovut (dispersiya); o’rtacha kvadratik tafovut; variasiya koefisiyenti; dispersiyasi; umumiy dispersiya; guruhiy dispersiya; qoldiq dispersiya; nolga baravar gipoteza; erkin o’zgaruvchan birliklar; muqobil belgi dispersiyasi 4.1. variasiya, assimetriya va ekssess ko’rsatkichlari. o’rtacha miqdorlar bir-biridan tafovutda alohida miqdorlarni umumlashtirib tavsiyalansada, lekin o’ziga nisbatan alohida miqdorlarning qanchalik tafovutda ekanligini, u tafovutning qanchalik katta-kichikligini ifodalay olmaydi. vaxolangki, o’rtachaning real qiymatga ega bo’lishi bevosita alohida miqdorlar o’rtasidagi tafovutga bog’liq bo’ladi. agarda, alohida miqdorlar o’rtasidagi tafovut (o’zgaruvchanlik) qanchalik kichik bo’lsa, ular asosida hisoblangan o’rtacha shuncha real bo’ladi va aksincha, ular o’rtasidagi tafovut qanchalik katta bo’lsa ular orasida hisoblangan o’rtacha shuncha ishonchsizroq, haqiqatdan uzoq bo’ladi. masalan, o’rtacha miqdor 30 soni 1 songa 59 sonini qo’shib, natijani ikkiga bo’lish natijasida olinishi mumkin. ravshanki, bu o’rtacha tipik va real o’rtacha bo’la olmaydi, chunki …

2 / 32

nligini tushunamiz. statistikada variasiya quyidagi ko’rsatkichlar yordamida ta’riflanadi (50-jadvalga karng). 50-jadval. variasiya ko’rsatkichlari. ko’rsatkichlar simvol hisoblash tartibi oddiy qatorlarda vaznli qatorlarda 1. variasion kenglik r r=xmax- xmin 2. o’rtacha mutlaq tafovut 3. o’rtacha kvadrat tafovut (dispersiya) 4. o’rtacha kvadratik tafovut 5. variasiya koeffisiyenti v endi, bu ko’rsatkichlarni birma-bir ko’rib chiqamiz: · variasion kenglik (r). -o’rganilayotgan ijtimoiy xodisaning eng katta va eng kichik darajalari o’rtasidagi farq tushuniladi, ya’ni: (29) bu yerda: xmax – o’rganilayotgan ijtimoiy xodisaning eng katta darajasi; xmin – o’rganilayotgan ijtimoiy xodisaning eng kichik darajasi. · o’rtacha mutlaq tofovut (). -o’rganilayotgan ijtimoy xodisaning alohida miqdorlari bilan ularning o’rtacha miqdori o’rtasidagi farqlarning to’plamdagi birliklari soni yig’indisiga bo’lgan nisbat natijasidir, ya’ni: a) - oddiy qatorlar uchun; (30) b) - vaznli qatorlar uchun. bu yerda: x – variasion qatorlarning alohida miqdorlari; - ularning o’rtacha miqdori; f – uning og’irligi (vazni); - vaznlar yig’indisi. · dispersiya (). – o’rganilayotgan ijtimoiy xodisalarning alohida miqdorlari …

3 / 32

(51-jadval): 51-jadval. ikkita chorvachilik fermasidagi sigirlarning kunlik sut sog’ilishi guruhlari bo’yicha taqsimlanishi. guruhlar soni sigirlarning kunlik sog’ilishi bo’yicha guruhlari, kg o’rtacha kunlik sog’ilishi (x), kg sigirlar soni (f) birinchi ferma bo’yicha ikkinchi ferma bo’yicha 1 6-8 7 40 - 2 9-11 10 50 110 3 12-14 13 70 60 4 17-15 16 30 30 5 18-20 19 10 - jami - - 200 200 dastlab variasion kenglikni aniqlaymiz: shundan so’ng o’rtacha kunlik sut sog’ilishini o’rtacha arifmetik tortilgan formulasi orqali: 1 ferma uchun alohida: kgni tashkil etadi. 2-ferma uchun alohida: kg ni tashkil etadi. bu olingan ma’lumotlarni o’rtacha mutlaq tafovut formulasiga ko’yib hisoblashdan oldin ushbu formulani hisoblash uchun yordamchi jadval tuzib olamiz, ya’ni (52 va 53-jadvallar): 52-jadval. birinchi ferma bo’yicha hisoblangan ma’lumotlar. guruh-lar soni sigirlarning kunlik sog’ilishi bo’yicha guruhlari, kg o’rtacha kunlik sut sog’ilishi, kg (x) sigir-lar soni (f) o’rtacha-dan farqla-nishi mutlaq farqlanishi mutlaq vaznli farqla- nishi 1 6-8 7 40 …

4 / 32

kg ni tashkil etadi. 54-jadval. birinchi ferma bo’yicha hisoblangan ma’lumotlar. guruh-lar soni sigirlar-ning kunlik sog’ilishi bo’yicha guruhlari, kg o’rtacha kunlik sut sog’ilishi, kg (x) sigir-lar soni (f) o’rtacha-dan farqla-nishi chetlanish-ning kvadrati chetlanish-ning kvadrat-dagi vazni 1 6-8 7 40 -4,8 23,04 921,6 2 9-11 10 50 -1,8 3,24 162,0 3 12-14 13 70 +1,2 1,44 100,8 4 15-17 16 30 +4,2 17,64 529,2 5 18-20 19 10 +7,2 51,84 518,4 jami - 200 - - 2232,0 55-jadval. ikkinchi ferma bo’yicha hisoblangan ma’lumotlar. gu-ruh-lar so-ni sigirlarning kunlik sog’ilishi bo’yicha guruhlari, kg o’rtacha kunlik sut sog’ilishi, kg (x) sigir-lar soni (f) o’rtacha-dan farqla-nishi chetla-nishning kvadratda chetlanish-ning kvadrat- dagi vazni 1 9-11 10 110 -1,8 3,24 346,4 2 12-14 13 60 +1,2 1,44 86,4 3 15-17 16 30 +4,2 17,64 529,2 ja-mi - 200 - - 962,0 kg ni tashkil etadi. kg ni tashkil etadi. nixoyat, variasiya koeffisiyentini hisoblaymiz: % ni tashkil etadi. % …

5 / 32

nmoqda. 3. dispersiya formulasini hisoblashda ayrim shartli momentlarga yo’l kuyiladi. jumladan, o’rtasidagi tafovut kvadratga ko’tariladi. bu bilan biz bir tomondan musbat ishorali tafovutga ega bo’lib, o’rtacha mutlaq tafovutni hisoblashdagi kamchilikni bartaraf qilsak ikkinchi tomondan, variasiya (o’zgaruvchanlik) darajasini ikki barbar kattalashtiramiz, chunki tafovutlar (farqlar) kvadratga ko’tariladi, so’ngra o’rtacha hisoblanadi. 4. o’rtacha kvadratik formulasida o’rganilayotgan ijtimoiy xodisa qanday birliklarda (mutlaq miqdordami, puldami natura yoki shartli naturadami) ifodalangan bo’lsa, o’rtacha kvadratik tafovut ham shunday birliklarda ifodalanadi. bu esa turli xildagi xodisalar o’zgaruvchanligini qiyosiy tahlil qilishga imkon bermaydi. masalan, jami chakana tovar aylanmasi uchun o’rtacha kvadratik tafovut 20 so’m va realizasiya qilingan non uchun esa bu tafovut 10 kg bo’lsa, bunday holda variasiyani qiyosiy tahlil qilish mumkin emas, chunki tafovutlar turli o’lchov birliklarida keltirilgan. mana shu sababli o’zgaruvchanlikning qiyosiy jihatdan tahlil qilish maqsadida variasiya koeffisiyenti hisoblanadi. 5. variasiya koeffisiyenti formulasida koeffisiyent qiymati foizda ifodalangan bo’lib, bilan orasida yotadi. u ga qanchalik yaqinlashsa, o’zgaruvchanlik shuncha …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dispersiya turlari va uning qo'shish qoidalari"

dispersiya turlari va uning qo'shish qoidalari reja. 1. variasiya, assimetriya va ekssess ko’rsatkichlari. 2. dispersion tahlil asoslari. tayanch iboralar. variasiya; variasion kenglik; o’rtacha mutlaq tafovut; o’rtacha kvadrat tafovut (dispersiya); o’rtacha kvadratik tafovut; variasiya koefisiyenti; dispersiyasi; umumiy dispersiya; guruhiy dispersiya; qoldiq dispersiya; nolga baravar gipoteza; erkin o’zgaruvchan birliklar; muqobil belgi dispersiyasi 4.1. variasiya, assimetriya va ekssess ko’rsatkichlari. o’rtacha miqdorlar bir-biridan tafovutda alohida miqdorlarni umumlashtirib tavsiyalansada, lekin o’ziga nisbatan alohida miqdorlarning qanchalik tafovutda ekanligini, u tafovutning qanchalik katta-kichikligini ifodalay olmaydi. vaxolangki, o’rtachaning real qiymatga ega bo’lishi bevosita ...

This file contains 32 pages in DOCX format (316.8 KB). To download "dispersiya turlari va uning qo'shish qoidalari", click the Telegram button on the left.

Tags: dispersiya turlari va uning qo'… DOCX 32 pages Free download Telegram