hozirgi o`zbek adabiy tilida urg`u ba bo`g`in

DOC 47.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1662582594.doc hozirgi o`zbek adabiy tilida urg`u va bo`g`in reja: 1. urg`u va uning turlari 2. urg`u so`z oxiriga tushmaydigan holatlar 3. bo`g`in va uning turlari 4. bo`g`in tiplari 5. bo`g`inning ahamiyati urg`u va uning turlari. co`z tarkibidagi bo`g`in yoki gap tarkibidagi biror so`zga zarb berib, ta`kid bilan aytilishiga urg`u deyiladi. urg`u tushish o`rniga ko`ra so`z urg`usi va gap urg`usiga bo`linadi. gap urg`usi adabiyotlarda ma`no urg`usi, mantiqiy urg`u, logik urg`u terminlari bilan ham yuritiladi. gap urg`usi gapdagi so`zni mazmun jihatidan ajratib ko`rsatish uchun xizmat qiladi. gap urg`usi gapdagi barcha so`zga tusha olishi mumkin. urg`u tushgan so`zni talaffuzda ta`kidlab aytilishi bilan, yozuvda esa kesim oldida qo`llanilishi bilan ajratish mumkin: birinchi kurs talabalariga «fonetika»dan oraliq nazorat ishi o`tkazildimi? birinchi kurs talabalariga «fonetika»dan oraliq nazorat ishi o`tkazildi? birinchi kurs talabalariga «fonetika»dan oraliq nazorat ishi o`tkazildimi? birinchi kurs talabalariga «fonetika»dan oraliq nazorat ishi o`tkazildimi? yoki: biz yozda samarqand shahriga sayohatga boramiz. yozda samarqand shahriga sayohatga …
2
bog`liq urg`u deyiladi. іavo oqimining kuchi bilan ifodalangan urg`u dinamik urg`u deyiladi. o`zbek, rus, tojik tillarida urg`u dinamik xarakterli bo`lib, urg`uli bo`g`in kuchli talaffuz qilinadi. ton, ohangning bir xil chiqishi bilan ifodalangan urg`u musiqiy urg`u deyiladi. xitoy, yapon, serb, litva tillarida urg`u musiqiy xarakterli bo`lib, urg`uli bo`g`in baland ohang bilan aytiladi. urg`u so`z oxiriga tushmaydigan holatlar. o`zbek tilida urg`u, yuqorida aytilganidek, so`zning oxirgi bo`g`iniga tushadi. ammo tilimizda urg`u oxirgi bo`g`inga tushmaydigan so`zlar ham uchraydi. ayrim qo`shimchalar borki, urg`u qabul qilmagani bois, urg`u oldingi bo`g`inlarga tushishi ham mumkin. bu bilan bog`liq quyidagi holatlarni qayd etish mumkin: aslida o`zlashma bo`lib, bugungi kunda tilimizga nihoyatda o`zlashib ketgan quyidagi so`zlarda: ammo, lekin, albatta, afsuski, chunki, hamma, hozir, barcha…. 1. ayrim olmoshlarda: har bir, har qaysi, kimdir, qancha, qani, allakim…. 2. alohida ohang bilan aytilgan buyruq fe`llari, ayrim sonlarda: gapir, o`tir, o`yna, yuring, olti, sakson… 3. qo`shma sonlarda: o`n bir, yigirma uch… 4. takroriy so`zlarda: …
3
igan bo`g`in qat-tiq, mak-tab 2. qanday tovush bilan boshlanishiga ko`ra: a) berkitilgan bo`g`in – undosh bilan boshlangan bo`g`in – bo-la b) berkitilmagan bo`g`in – unli bilan boshlangan bo`g`in – o-i-la 3. urg`u olish-olmasligiga ko`ra: a) urg`uli bo`g`in – urg`u tushgan bo`g`in b) urg`usiz bo`g`in – urg`u tushmagan bo`g`in. bo`g`in tiplari. o`zbek tilida bo`g`inlarning quyidagi tiplari mavjud: 1. bir unlidan iborat bo`g`in: chizmasi v (v lotincha «vokalis» unli, s «consonant» undosh degan ma`noni bildiradi) o-na, 2. bir unli bir undoshdan iborat bo`g`in: sv yoki vs ol-ma… 3. bir unli ikki undoshdan iborat bo`g`in: svs, vss, ssv suv-lar, ayt, erk, ilm, ost, sta-kan, pre-zi-dent… 4. bir unli uch undoshdan iborat bo`g`in: svss, ssvs stol, stul, fikr, hukm, qasr…. 5. bir unli to`rt undoshdan iborat bo`g`in: ssvss, svsss, vssss – punkt, trans-port, tekst, front, ernst… aytib o`tish kerakki, sanalgan bo`g`in tiplaridan v, sv, vs, svs largina o`zbekcha so`zlar tarkibida uchraydi. qolganlari tilimizda qo`llanadigan …
4
hozirgi o`zbek adabiy tilida urg`u ba bo`g`in - Page 4
5
hozirgi o`zbek adabiy tilida urg`u ba bo`g`in - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "hozirgi o`zbek adabiy tilida urg`u ba bo`g`in"

1662582594.doc hozirgi o`zbek adabiy tilida urg`u va bo`g`in reja: 1. urg`u va uning turlari 2. urg`u so`z oxiriga tushmaydigan holatlar 3. bo`g`in va uning turlari 4. bo`g`in tiplari 5. bo`g`inning ahamiyati urg`u va uning turlari. co`z tarkibidagi bo`g`in yoki gap tarkibidagi biror so`zga zarb berib, ta`kid bilan aytilishiga urg`u deyiladi. urg`u tushish o`rniga ko`ra so`z urg`usi va gap urg`usiga bo`linadi. gap urg`usi adabiyotlarda ma`no urg`usi, mantiqiy urg`u, logik urg`u terminlari bilan ham yuritiladi. gap urg`usi gapdagi so`zni mazmun jihatidan ajratib ko`rsatish uchun xizmat qiladi. gap urg`usi gapdagi barcha so`zga tusha olishi mumkin. urg`u tushgan so`zni talaffuzda ta`kidlab aytilishi bilan, yozuvda esa kesim oldida qo`llanilishi bilan ajratish mumkin: birinchi kurs talabalari...

DOC format, 47.5 KB. To download "hozirgi o`zbek adabiy tilida urg`u ba bo`g`in", click the Telegram button on the left.

Tags: hozirgi o`zbek adabiy tilida ur… DOC Free download Telegram