fe’llarning vazifadosh shakllari

PPTX 513,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1700828063.pptx /docprops/thumbnail.jpeg fe’llarning vazifadosh shakllari fe’llarning vazifadosh shakllari reja: 1. fe`lning sifatdosh shakli haqida 2. ravishdosh va shakilining turlari 3. harakat nomi shakili haqida fe'lning vazifadosh shakllari deganda fe'lning gapda ma'lum sintaktik vazifani bajarishga xoslangan shakllari tushuniladi. fe'lning vazifadosh shakllari 3 xil: sifatdosh. ravishdosh. harakat nomi. bu shakllarning mavjudligi uchun fe'llar gapda ega, to’ldiruvchi, aniqlovchi bo’lib kela oladi. sifatdosh sifatdosh predmetning belgisini bildiradigan fe'l shakli hisoblanadi. ular gapda, asosan, sifatlovchi aniqlovchi bo’lib keladi. sifatdosh fe'lning sifatga yaqin shakli bo’lib, xuddi sifatlar kabi otga bog’lanadi va uning belgisini aniqlab keladi. sifatdoshlar quyidagi qo’shimchalar yordamida hosil - qilinadi:gan (-kan, -qan) . o’qigan bola, cho’kkan kema, oqqan daryo. -digan, -yotgan. keladigan mehmon, yugurayotgan kishi. -r, -ar (bo’lishsizi -mas). qaytar dunyo, uchar уigit, so’nmas hayot. -ajak. bo’lajak kuyov, qurilajak bino. -asi. kelasi киn, kelasi zamon. -vchi, -uvchi. azon aytuvchi, kechira oluvchi. tarixiy asarlarda sifatdoshning -mish (kelmish mehmon), -g’lik (yasatig’lik uy, chirog’i yoqig’lik xonadon), -rlik …

tning har yeridan sen tanimagan (tanimaydigan) odamlardan har xil xatlar, g’alati-g’alati sovg’a kelib turadi (a.qahhor). ravishdosh ish-harakat belgisini bildirgan, uning qay holatda, qachon va nima maqsadda bajarilishini anglatadigan fe`l shakli ravishdosh deyiladi. ravishdoshlar fe`lga bog`lanadi va gapda asosan hol bo`lib keladi: sh payt chorbog`dan echki yetaklab dildor kirib keldi (said ahmad). ravishdoshlar quyidagi qo`shimchalar yordamida hosil bo`ladi: -a, -y: bora-bora unitdi, yig`lay- yig`lay charchadi. bo`lishsizi -ma qo`shimchasi bilan yasaladi: aytmay, bormay. -b, ib: so`rab ko`r, yig`lab yubordi. bo`lishsizi –may (-mayin) qo`shimchasi bilan yasaladi:so`ramay kirdi, gapiray o`tirdi. qanotini qush qoqmayin, uyg`onar el polvonlari (mirtemir). -gach, -kach, -qach: kelgach, kechikkach, chiqqach. u kelmagach men borishga majbur bo`ldim. nutqda bunday ravishdoshlar o`rnida kelgandan keyin, chiqqandan keyin tipidagi shakllar qo`llaniladi. -gani, -kani, -qani, -gali. maslahatlashgani keldi, ko’rgali keldi. ko’chat ekkani bordik. ko’chaga chiqqani payt poylaredi. bu qo’shimcha bilan yasalgan ravishdoshlar maqsad ma'nosini ifodalaydi. gapda uchun ko’makchisiga sinonim bo’ladi. o’qigani keldi – o’qish uchun keldi. …

'llar kabi bo`lishli-bo`lishsiz, o’timli- o’timsiz, nisbat, zamon ma'nolariga ega. chizgani – o’timli, uxlagani – o’timsiz; borgach – bo’lishli, kelmagach bo’lishsiz. masala o’rtaga qo’yilgach hammajim blib qoldi. qo’yilgach majhul nisbat, o’tgan zamon shakli. tuslanish — tuslanmasligiga ko’ra ikki xil: tuslanadigan ravishdoshlar. kelibman, kelibsan, kelibdi. tuslanmaydigan ravishdoshlar: -gach, -gina, -gani, -guncha qo’shimchalari bilan yasalib, shaxs-son va zamon qo’shimchalarini olmaydi. harakat nomi ish-harakat yoki holatning nomini bildiruvchi so’zlar harakat nomi deyiladi. harakat nomlari otga xosgrammatik ko’rsatkichlarni qabul qiladi va gapda otga xos sintaktik vazifalarni bajaradi. harakat nomi quyidagi qo’shimchalar bilan yasaladi: 1.fe'l negiziga —(i)sh qo’shimchasini qo’shish bilan: o’tirish, chalish, yozish, kulish, so’zlashish. ba'zan —lik qo’shimchasi bilan qo’llanadi: borishlik, yurishlik. 2.fe'l negiziga — (u) v qo’shimchasini qo’shish bilan: o’quv, uchrashuv, kelishuv. e’tiboringiz uchun raxmat! image2.png image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg

fe’llarning vazifadosh shakllari - Page 4

fe’llarning vazifadosh shakllari - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fe’llarning vazifadosh shakllari"

1700828063.pptx /docprops/thumbnail.jpeg fe’llarning vazifadosh shakllari fe’llarning vazifadosh shakllari reja: 1. fe`lning sifatdosh shakli haqida 2. ravishdosh va shakilining turlari 3. harakat nomi shakili haqida fe'lning vazifadosh shakllari deganda fe'lning gapda ma'lum sintaktik vazifani bajarishga xoslangan shakllari tushuniladi. fe'lning vazifadosh shakllari 3 xil: sifatdosh. ravishdosh. harakat nomi. bu shakllarning mavjudligi uchun fe'llar gapda ega, to’ldiruvchi, aniqlovchi bo’lib kela oladi. sifatdosh sifatdosh predmetning belgisini bildiradigan fe'l shakli hisoblanadi. ular gapda, asosan, sifatlovchi aniqlovchi bo’lib keladi. sifatdosh fe'lning sifatga yaqin shakli bo’lib, xuddi sifatlar kabi otga bog’lanadi va uning belgisini aniqlab keladi. sifatdoshlar quyidagi qo’shimchal...

Формат PPTX, 513,2 КБ. Чтобы скачать "fe’llarning vazifadosh shakllari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fe’llarning vazifadosh shakllari PPTX Бесплатная загрузка Telegram