hozirgi o'zbek adabiy tili

DOCX 33 pages 64.4 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 64.4 KB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

сўз боши o’zbekiston respublikasi oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedagogika instituti filologiya va tarix fakulteti “o‘zbek va rus tili adabiyoti” kafedrasi “hozirgi o‘zbek adabiy tili” fanidan kurs ishi mavzu: “o’zbek tilida ravishdosh” 60111400 - “o‘zbek tili va adabiyoti” urganch – 2025 mavzu: o’zbek tilida ravishdosh mundarija kirish 3 i bob. ravishdoshning funksional shakllari 1.1. ravishdosh haqida ma’lumot 8 1.2. ravishdosh yasovchi qo’shimchalarning mazmuniy tuzilishi 12 1.3. ravishdoshlarning sodda gaplarda ishlatilishi 16 1.4. ravishdoshlarning qo’shma gapda qo’llanilishi 24 xulosa 29 foydalanilgan adabiyotlar 32 kirish mavzuning dolzarbligi - mustaqillik o’zbek tilini ozod va erkin rivojlanishning shoh ko’chasiga olib kirdi. 1989-yilning oktabr oyida o’zbek tiliga davlat tili maqomi berildi. bu katta hodisa bo’ldi. o’zbek tilining boy imkoniyatlarini ishga solish imkoni yetdi. ona tilimiz jozibasi istiqlol tufayli namoyon bo’lmoqda. til - millatning qalbi, uning o’tmishi, buguni va kelajagi. millatni millat qilib turuvchi narsa ham shu til hisoblanadi. xalq, jamiyat hayotidagi eng …

2 / 33

ilning holatini takomillashtirish, o’qish o’qitish sohasida qo’llanmalar yaratish kabi ishlarning sifatini oshirish imkoniyatini beradi. morfologiyaning eng yirik markazlaridan bo’lgan, o’z grammatik shakllari, shuningdek sintaktik vazifasi va solmog’ining boyligi bilan ajralib turadigan murakkab fe’l sohasi bo’yicha ham jiddiy ishlar qilindi: fe’l zamonlari, mayl, fe’lning tarkibi jihatdan turlari, to’liqsiz fe’l, sifatdosh, ravishdosh, harakat nomlari nomlari kabi bir qancha mavzular maxsus yoritildi. bu tipdagi mavzularning uslubiy asosda yoritilishi tilshunoslik uchungina emas, balki adabiyotshunoslik uchun ham juda muhimdir. usubiy yo’nalishdagi tekshirishlar o’zbek tilshunosligi sohasida ham, grammatik yosh. hali leksik stilistika sohasida ham, grammatik stilistika sohasida ham qilinadigan ishlar ko’p. o’zbek tilining fonetik, leksik tuzumi, grammatik tuzilishi bo’yicha erishilgan ilmiy yutuqlarni, respublika oliy maktablarining jurnalistika va filologiya fakultetlarida stilistika kursini o’qitish bilan bir qatorda shu soha bo’yicha ilmiy tekshirish ishlarining ham olib borilayotganligini ko’zda tutsak, bu tekshirish uchun mustahkam asos yaratilganligini yaqqol anglashiladi. bu sohada ham tilshunoslik, shu jumladan, uslubshunoslik bo’yicha erishilgan ulkan yutuqlarning, chuqur …

3 / 33

vofiq ravishda o’quvchida ilmiy dunyoqarash xususiyatlarini shakllantirish, uning fikrlash darajasini kamol toptirish, muayoyan voqeahodisa hamda abstrakt tushunchalarni analiz-sintez qila olish malakalarini shakllanishiga ma’lum darajada hissa qo’shib boradi. jumladan, ona tili ta’limi ham bolalarning tafakkur qilish faoliyatlarini kengaytirishga, ularda erkin fikrlab olish, o’zgalar fikrini anglash, o’z fikrlarini og’zaki va yozma ravishda ravon bayonqi qila olishga, jamiyat a’zolari bilan erkin muloqotda bo’la olish ko’nikma va malakalarini rivojlantirishga xizmat qiladi. bu o’rinda ona tili ta‘limiga o’quv fani emas, butun ta‘lim tizimini uyushtiruvchi ta‘lim jarayoni sifatida qaraladi. ona tilining har-bir mutaxassis va rahbar xodim uchun ahamiyati haqida prezident islom karimov o’zbekiston respublikasi oliy majlisi ix-sessiyasida so’zlagan nutqida shunday deydi: ―o’z tilida ravon, go’zal va lo’nda ifoda eta olmaydigan mutaxassisni avvalambor rahbar kursisida o’tirganini tushunish ham, oqlash ham qiyin. boshlang’ich sinflarda ona tili dasturi tizimida so’z turkumlarini o’rganish jarayonini alohida diqqatga sazovor. so’z turkumlari ustida ishlash metodikasining lingvistik asosi so’zlarning leksik- grammatik, morfologik va sintaktik …

4 / 33

bilan ilmiy asoslangan bog’liqlikda o’rganiladi, shuningdek fe‘ldan nutqda to’g’ri foydalanish va va to’g’ri yozish malakasini shakllantirish maqsadida ajratiladigan mashqlar asta murakkablashtirila boriladi. o’zbekiston respublikasi davlat ta’lim standartining boshlang’ich ta’lim ona tili sohasi bo’yicha ta’lim mazmuni negizini belgilovchi ko’rsatkichlar hamda o’quvchilarning tayyorgarlik darajasiga qo’yiladigan minimal talablariga diqqat qilsak, so’z turkumlari ustida ishlashning naqadar ma’suliyatli ekanligini his qilamiz. maktabda ona tili o’qitishning bosh maqsadi tilning jamiyatda tutgan o’rni, bajaradigan vazifasi bilan belgilanadi. chunki kishilar o’z faoliyatlarining barcha sohalarida bir-birlari bilan faol munosabatda bo’ladilar. demak, fikr almashish qonuniy zaruratdir. odamlar orasida fikr almashish bo’lmasa, jamiyat taraqqiyotdan to’xtaydi. fikr esa faqat til yordamida ro’yobga chiqadi. tilni o’rganish bu faqat uning grammatik qurilishini bilish, tushuncha, ta’rif va qoidalarni o’zlashtirib olishgina emas, balki ona tilining boy imkoniyatlaridan foydalanib, fikrini og’zaki va yozma shakllarda to’g’ri, ravon ifodalash malakalarini egallashdan iboratdir. ona tili fani bolaga tilni o’rgatish bilan birga, tilning serqirra imkoniyatlaridan nutqda foydalanish me’yorlarini ham o’rgatadi. maktabda …

5 / 33

ziqishi, faolligi kabi ruhiy holatlarni o’rganishni taqozo etadi. shuning uchun ham fanlar bir-biri bilan o’zaro bog’liqdir. ona tili boshlang’ich sinflarda yetakchi fan hisoblanadi. ona tilini o’rganish orqali o’quvchilar fan asoslarini ongli o’zlashtirib oladilar. fikr doiralarini kengaytirib, bilish qobiliyatlari va mustaqil ishlash malakalarini egallaydilar. ona tili darslarida o’quvchilar ongli o’qish, savodli va chiroyli yozishga o’rgatiladi, mazmunli nutq ko’nikmalari rivojlantiriladi. ularga tabiat va jamiyatdagi voqea-hodisalar, ular o’rtasidagi o’zaro bog’lanish, kishilar mehnati to’g’risida ham boshlang’ich bilim beriladi. ona tili, boshlang’ich ta’limda o’rganiladigan barcha o’quv fanlari bilan bevosita bog’liq. o’quvchilar ona tili darslarida hosil qilgan bilim, ko’nikma va nutq malakalarini barcha darslarga tadbiq etadilar va mustahkamlaydilar. natijada bolalarning dunyoni bilish va fikrni shakllantirish ko’nikmalari rivojlana boradi. i-iii sinflar bo’yicha ona tili dasturining materiallari uning bo’limlari orasidagi bog’lanishni hisobga olgan holda taqsimlangan hozirgi zamon tilshunosligida grammatika va semantikaning, ya’ni shakl va mazmunning birligi haqida ko’plab tadqiqotlar yuzaga keldi. bu o’rinda tilshunoslar o’z tadqiqotlarida mazmuniy sintaksis …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hozirgi o'zbek adabiy tili"

сўз боши o’zbekiston respublikasi oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedagogika instituti filologiya va tarix fakulteti “o‘zbek va rus tili adabiyoti” kafedrasi “hozirgi o‘zbek adabiy tili” fanidan kurs ishi mavzu: “o’zbek tilida ravishdosh” 60111400 - “o‘zbek tili va adabiyoti” urganch – 2025 mavzu: o’zbek tilida ravishdosh mundarija kirish 3 i bob. ravishdoshning funksional shakllari 1.1. ravishdosh haqida ma’lumot 8 1.2. ravishdosh yasovchi qo’shimchalarning mazmuniy tuzilishi 12 1.3. ravishdoshlarning sodda gaplarda ishlatilishi 16 1.4. ravishdoshlarning qo’shma gapda qo’llanilishi 24 xulosa 29 foydalanilgan adabiyotlar 32 kirish mavzuning dolzarbligi - mustaqillik o’zbek tilini ozod va erkin rivojlanishning shoh ko’chasiga olib kirdi. 1989-yilning oktabr oyida...

This file contains 33 pages in DOCX format (64.4 KB). To download "hozirgi o'zbek adabiy tili", click the Telegram button on the left.

Tags: hozirgi o'zbek adabiy tili DOCX 33 pages Free download Telegram