grammatik topishmoqlarning mazmuni va ularni tashkil qilish

DOCX 40.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1703530969.docx grammatik topishmoqlarning mazmuni va ularni tashkil qilish reja: 1.topishmoq xalq og’zaki she’riy ijodi janri sifatida. 2. topishmoqning tili va she’riy uslubi. 3. turli xil topishmoqlar orqali bolalarni bog’lanishli nutqini o’stirishga o’rgatish. topishmoq xalq og’zaki she’riy ijodi janri sifatida. topishmoqlarning jami yig’indisi xalq ―dunyoqarashi‖ning o’ziga xos manbai degan fikrni nihoyatda keng deb hisoblash zarur ekanligiga qaramay, topishmoqlarda haqiqatdan ham insonni kundalik turmushda bevosita o’rab turadigan hamma narsalar to’g’risidagi tasavvurlar va tushunchalar aks ettirilgan. topishmoq janrini xalq og’zaki ijodining boshqa turlari bilan hech qachon adashtirib yuborilmaydi, degan fikr bilan asoslangan holda topishmoq janriga ta’rif berishdan umuman voz kechishga urinishni nazariya sohasidagi aniq masalalarni hal qilishda kattalarga olib keladigan beparvolik ko’rinishlaridan biri deb hisoblash mumkin. folklorshunos olima emeya kenges marandaning ta’kidlashicha, ―topishmoqning nazariy ta’rifi janrini identifikatsiyalash (ya’ni aniq belgilash) uchun zarur emas‖. shu sababli bo’lsa kerak, ular tomonidan taklif qilingan klassifikatsiya (tasnif) kerak darajada takomillashmagan bo’lib chiqqan. topishmoqlar ―emotsional, intellektual va axborotli‖ …

yraklikni sinab ko’riladi. shu bilan bir vaqtda topishmoqlar kundalik hayotda odat bo’lmagan badiiy usul va samara yaratadilar. bizni o’rab turgan atrofimizdagi hamma topishmoqlar paradoks she’riyatini ochib beradi. ular she’riy to’qimalar bilan ermak hosil qiladilar. topishmoqlar aqliy o’yin bilan birlashtirilgan she’riyat hisoblanadi. xalq tilida ―topishmoq aytish‖ iborasi ―o’ylash, fikrlash, topish uchun qandaydir noma’lum narsani taklif qilish‖ ma’nolarini bildiradi. nutq o’stirishni, til ongi va tafakkurni rivojlantirishda ikki tildan har birining roliga oid masala kuchli va zaif tomonlarni hisobga olgan holda maxsus tadqiq etishni talab qiladi. bu o’rinda ikki tillilikni rivojlantirishning ijtimoiy shart - sharoitlari, nutq o’stirishni egallashning maqsad va vazifalari, til o’rganuvchilarning yosh kabi jihatlari hisobga olinmoqda. nutqni o’stirish, ona tili negizida rivojlanayotgan til ongi umuman olganda nutq o’stirishni egallashda yordam beradi, xuddi shuningdek, tafakkurni rivojlantirishga ko’maklashadi. nutqni o’stirishdagi nutqiy faoliyatni shakllantirishdagi asosiy muammo mavjud ko’nikmalarga tuzatish kiritishning maqbul usullari ona tiliga xos bo’lgan fikrlashdan o’rganilayotgan tilga xos bo’lgan fikrlash jarayonlariga o’tishdagi …

mentlarni birlashtirish va o’zgartirish qoidalari) eng muhim tabiiy tizimi sifatida tushuniladi. nutq esa insonlarning tildan ta’lim olish ya’ni axborotni qabul qilish va uzatishda foydalanish jarayoni sifatida tushuniladi. ta’lim amaliyotida ―til‖ so’zi qo’llanilganda ko’pincha til bilan birga nutq ham tushuniladi. bu shu bilan izohlanadiki, bola nutqi undan tashqaridagi til tizimi bilan belgilanadi. u nutqni egallar ekan, ushbu til mavjudligining qoida va usullarini ham egallaydi. va yana kishilarning nutqiy muloqotini muayyan miqdordagi so’zlarni va ushbu til qoidalarini bilmasdan, muayyan mazmunni ifodalash uchun ushbu so’zlarni bir - biriga bog’lash ko’nikmalarisiz tasavvur qilib bo’lmaydi. shunday qilib, til va nutq turli tushunchalar bo’lgani holda bir - biri bilan uzviy bog’liq. til bu imkoniyatli muloqot vositasi, nutq esa harakatdagi aynan o’sha vositalar hisoblanadi. til va nutq eng bevosita tarzda fikrlash bilan bog’langan, chunki u uning quroli hisoblanadi. til ong kabi qadimiydir. til boshqa kishilar uchun amalda mavjud bo’lgan haqiqiy ongdir va ongga o’xshab til faqat ehtiyojdan, …

adi. muloqot qilishni bilish so’zlarni turli gaplarda, turli vaziyatlarda mustaqil ravishda qo’llay olishni anglatadi. yangi so’zlarni ularni muayyan mavzu ichida mazmuniga qarab birlashtirgan va ko’rgazmali qurollarga (o’yinchoqlar, suratlar va hokazo) tayangan holda muomalaga kirishish lozim. bugungi adabiyotlarning tahlili ko’rsatayotganidek, tarbiyachi biror narsani ko’rsatar ekan, yangi so’zni 2 - 3 marta sekin va tushunarli qilib ifoda etishi, keyin ularni bolalarga jo’r bo’lib va yakka tartibda aytishni taklif qilishi lozim. yangi so’zlar birlamchi o’rganilganidan so’ng bolalar xotirasida saqlab qolish, leksikani faollashtirish va nutqiy malakani rivojlantirishga yordam beruvchi o’yinlarni o’tkazish kerak. 1 – bosqich – tanib olish. tarbiyachi bolalar bilan biror - bir buyum yoki narsalarni tanib olishga doir o’yin o’ynaydi. bu o’yinlarda bolalar u yoki bu buyumni yangi so’zni o’rgatib olishlari lozim. 2 – bosqich – takrorlash. bolalar tarbiyachi ketidan buyumlardan birining nomini takrorlashi lozim. tarbiyachi bolalarga o’zlariga yoqib qolgan o’yinchoq, kiyim, meva va hokazolarni tanlab olish va tarbiyachining ketidan ushbu narsaning …

i bu element qaysi vaziyatda qo’llanilishni his qila olishlari uchun maxsus tashkil etilgan turli metodlarda amalga oshiriladi. do’kon o’yinida bolalar jenskiy roddagi otlarni aytishini mashq qiladilar hamda sifatli rodda, sonda va kelishikda ot bilan qo’shishni o’rgatadilar: ―mengakichkina qo’g’irchoq , menga esa katta qo’g’irchoqni bering‖. har bir mashg’ulotda tarbiyachiga ilgarigi mashg’ulotlarda o’rganilgan grammatik ko’nikmalarni faollashtirish, ayrim so’zlarni emas, balki butun bir gaplarni qo’llashni o’rgatish tavsiya etiladi. ish jarayonida shunga e’tibor qaratish zarurki, grammatik xatoliklar fikrning buzib aytilishiga, uning atrofdagilar tomonidan tushunilmasligiga olib keladi. demak, maktabgacha ta’lim muassasalarida bolalarga bog’lanishli nutqini o’stirishdan maqsad ularni muloqot vositasi sifatida eng oddiy nutq ko’nikmalarini shakllantirishdir. bu nutq dialog (ikki bolaning o’zaro suhbati) shaklida va ayni paytda monolog (bitta bola hikoyasi) shaklida ham bo’lishi mumkin. muloqotning eng ko’p qo’llaniladigani dialogdir, shuning uchun bolalarga o’rganilayotgan tilda so’zlashuv bog’lanishli nutqini o’rgatishning eng dastlabki bosqichida tarbiyachi dialogik nutqni rivojlantirishga e’tibor qaratishi lozim. ta’limning eng boshidanoq bolalar ularga berilgan savolni …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "grammatik topishmoqlarning mazmuni va ularni tashkil qilish"

1703530969.docx grammatik topishmoqlarning mazmuni va ularni tashkil qilish reja: 1.topishmoq xalq og’zaki she’riy ijodi janri sifatida. 2. topishmoqning tili va she’riy uslubi. 3. turli xil topishmoqlar orqali bolalarni bog’lanishli nutqini o’stirishga o’rgatish. topishmoq xalq og’zaki she’riy ijodi janri sifatida. topishmoqlarning jami yig’indisi xalq ―dunyoqarashi‖ning o’ziga xos manbai degan fikrni nihoyatda keng deb hisoblash zarur ekanligiga qaramay, topishmoqlarda haqiqatdan ham insonni kundalik turmushda bevosita o’rab turadigan hamma narsalar to’g’risidagi tasavvurlar va tushunchalar aks ettirilgan. topishmoq janrini xalq og’zaki ijodining boshqa turlari bilan hech qachon adashtirib yuborilmaydi, degan fikr bilan asoslangan holda topishmoq janriga ta’rif berishdan umuman voz kechi...

DOCX format, 40.2 KB. To download "grammatik topishmoqlarning mazmuni va ularni tashkil qilish", click the Telegram button on the left.

Tags: grammatik topishmoqlarning mazm… DOCX Free download Telegram