ҳазм тизими

DOC 164,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403709496_46298.doc ҳазм тизими режа: 1. ҳазм ва ҳазм найи ҳақида тушунча. 2. олдинги бўлим, таркиби, оғиз бўшлиғи. 3. оғиз бўшлиғи ҳосилалари, шиллиқ пардаси, тузилиши, хусусиятлари. 4. тил ва унинг гистофизиологияси. 5. тишлар, тузилиши, тараққиёт босқичлари. 6. сўлак безлари: қулоқ олди, жағ ости ва тил ости безлари, цитофизиологияси. 7. муртаклар. пирогов халқаси, муртаклари, тузилиши ва ёшга кўра хусусиятлари. 8. қизилўнгач пардаларининг тузилиш хусусиятлари. 9. ҳазм найи олдинги бўлим тараққиёти ва ёшга кўра ўзгаришлари. 10. чақалоқ оғиз бўшлиғининг хусусиятлари. оfиз бўшлиғи. оғиз хамда бурун бўшлиқлирининг умумий ривожланиш манбаи бўлиб оғиз чуқурчаси ҳисобланади. ривожланишнинг 7- хафтасидан бошлаб бирламчи оғиз тирқишнинг юқори ва пастки чеккалари бўйлаб эпителий ўсади ва остида жойлашган мёзенхимага ботиб киради. ана шундай йўл билан лунж-лаб пластинкаси /ёки оғиз бўшлиғи олди пластинкаси/ бўйлаб тёзликда лаблардан юқори ёки пастки лабларни ажратувчи чуқурча шаклланади. бу тирқиш оғиз илдизини ҳосил қилади. ҳомиланинг дастлабки оғзи жуда кенг: унинг бурчаклари ташқи қулоқ муртаклари қaдap етиб боради, …

афтанинг охирига келиб,оғиз юзасида биринчи /жағ/ ёйидан учта дўмбоқча ҳосил бўлади /ўртада тоқ ёнида жуфт дўмбоқча/ улар катталашиб, қўшилиб кетади ва тилнинг учи ва танасини ҳосил қилади.бироз кейинроқ иккинчи ва қисман учинчи жабра ёйларидан хиқилдоқ усти тоғайи билан тил илдизи шаклланади.тил илдизининг бошқа қисмлари билан ўсиб кетиши 2-ойда кузатилади: қўшилиб ўсиш жойида ботиқлар қолиб, уни ботиқлар деб юритилади: 5 хафталик эмбрион тилининг юзаси бир қаватли кубсимон эпителий билан қопланган бўлади. айрим жойларда эпителий икки қаватли хам бўлади. эпителий остида мёзенхима жойлашади. 6 хафталик эмбрионда эпителий ва мёзенхима хужайраларининг жадал кўпайиши кузатилади. эпителий хужайралари ядроси чўзиқ шаклга эга бўлиб қолади. қон томирларининг салмоғи ортиб боради. айниқса, тил илдизида улар жуда кўп бўлади. шу билан бир вақтда тилга нервларнинг ўсиб кириши хам кузатилади. 7-8 хафтага келиб ҳомила тили катта ёшдаги одамлар тили шаклини эгаллайди. эпителий ва унинг остидаги тўқималар орасида аниқ чегалар хосил бўлади. эпителий икки қабатли бўлиб олади. шу даврда тилнинг …

зчалари ва безлар шаклланиши билан тил ривожланишининг янги босқичига ўтади. тил тузилмаларининг ривожланиши ва мукаммаллашуви аввал тилнинг илдиз сохасида кейинчалик дистал қисмида кузатилади. бу тилнинг илдизида қон томирлар ва нерв толаларининг ривожланиши билан боғлиқдир. 2-ойлик ҳомиланинг тили танасига нерв толалари илдиз томонидан киради. 4-5 ойлик ҳомилада сезувчи ва харакат нерв охирларининг шаклланиши кузатилади. 6-7 ойлик ҳомила тилида йирик қон томирлари нерв толарирининг йўғонлашган тутамлари билан тил мушаклари бириктирувчи тўқимасида кенг қовузлоқли нерв томир чигалини ҳосил қилади. чақалоқнинг тили юқори мукаммаллашган аъзодир. янги омил-озуқа тасирида бу аьзонинг хамма тузилмаларида иктисосланиши давом этади. чақалоқларда тилнинг мушак қаватлари аниқ шаклланган бўлсада, тутамлари бир-бирига зич бирикади. мушак толалари катталарникира нисбаттан ингичка, мушак орасида жойлашган бириктирувчи тўқима тил илдизида қалинроқ тил учига борган сари юпқа тортади. чақалоқ тилидаги нерв хужайралари ҳам мукаммаллашган. туғилгандаи сўнг, икки хафта давомида ипсимон сўрғичлар конуссимон шаклни эгаллайди, уч сохасидаги эпителий мугузлана бошлайди. бир ёшли болада бу эпителий мугузланувчи бўлиб, сўрғич …

ри орасида жойлашган. тилнинг шиллиқ безлари эмбрионал даврнинг 2-3 ойлари ўртасида, сероз безлар эса 4 ойда шаклланади. кейинчалик уларнинг шакли мураккаблашади ва сони ортади. безларнинг кўпайиши ва мураккабланиши бола хаётининг дастлабки 2-3 ойларига тўрғи келади. бу хусусиятлар тарновсимон сўрғичлар атрофидаги сероз безлар, кейинчалик эса ипсимон сўрғичларда хам кузатилади. тил илдизи сохасидаги чуқурчаларда лимфатик фолликулалар жойлашади. улар бола бир ёшга келганда шаклланади. тил нервининг келиб чиқиш манбаи турлича ва ривожланиши хам хар хил кечади. улардаги миелинизация жараёни асосан 5 ёшга келиб тугайди. дастлаб тил ютқин нерви, кейин тил ости нерви миелинизацияланади. шундай қилиб, хазм тизими аъзоларининг турли хусусиятлари таъсири остида болалар тилига хос хамма тузилмалар жадал ўсади ва ихтисосланади. 10 ёшлардан сўнг тилда янги тузилмалар хосил бўлмайди. ўсмирлар тилининг тузилиши: тилнинг асосини кўндаланг-тарғил мушак ташкил этиб унинг юзаси шиллиқ парда билан қопланган. тилнинг пастки ён ва юқориги юзалари рельефи турлича пастки юзасидаги шиллиқ парда анчагина оддий тузилган бўлиб, у кўп қаватли …

агача бўлиб, эпителийга ботиб киради. ипсимон сўрғичлар: энг кўп бўлиб, тилнинг олдинги устки юзасини текис қоплайди, тил бурчакларида эса тўппламлар ҳосил қилади. узунлиги 0,3 мм атрофида замбуруғсимон сўрғичлар тилнинг opқa томонида ипсимон сўрғичлар орасида жойлашади. улар тилнинг учида ва ён соҳаларида кўпрок учрайди. ипсимон сўрғичларга нисбатан улар йирик бўлиб, узунлиги 0,7-1,8 мм ни , диаметри эса 0,4-1,0 мм ни ташкил этади. бу сўрғичларнинг асоси замбуруғсимон бўлиб, кенг устки юзага ва тор асосга эга. улар орасида конуссимон ва линзасимон шаклдагиларини ҳам учратиш мумкин. эпителий таркибида таъм билиш пиёзчалар жойлашади, уларнинг миқдори айниқса "юганча" сохасида жуда кўп бўлади. бу зона кесмаларида хар бир замбуруғсимон сўрғичларда 3-4 тадан таъм билиш пиёзчалари жойлашади. тарновсимон сўрғичлар тилнинг юқори орқа зонасида учрайди, миқдори 6 дан 12 тагача етиши мумкин ва оддий кўз билан хам яхши кўринади. уарнинг узунлиги 1-1,5 мм, диаметри эса 1-3мм бўлиши мумкин. ипсимон, замбуруғсимон сўрғичлардан фарқ қилиб, шиллиқ пардадан кўтарилиб турмайди, шиллиқ билан …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ҳазм тизими"

1403709496_46298.doc ҳазм тизими режа: 1. ҳазм ва ҳазм найи ҳақида тушунча. 2. олдинги бўлим, таркиби, оғиз бўшлиғи. 3. оғиз бўшлиғи ҳосилалари, шиллиқ пардаси, тузилиши, хусусиятлари. 4. тил ва унинг гистофизиологияси. 5. тишлар, тузилиши, тараққиёт босқичлари. 6. сўлак безлари: қулоқ олди, жағ ости ва тил ости безлари, цитофизиологияси. 7. муртаклар. пирогов халқаси, муртаклари, тузилиши ва ёшга кўра хусусиятлари. 8. қизилўнгач пардаларининг тузилиш хусусиятлари. 9. ҳазм найи олдинги бўлим тараққиёти ва ёшга кўра ўзгаришлари. 10. чақалоқ оғиз бўшлиғининг хусусиятлари. оfиз бўшлиғи. оғиз хамда бурун бўшлиқлирининг умумий ривожланиш манбаи бўлиб оғиз чуқурчаси ҳисобланади. ривожланишнинг 7- хафтасидан бошлаб бирламчи оғиз тирқишнинг юқори ва пастки чеккалари бўйлаб эпителий ўсади ва остида...

Формат DOC, 164,5 КБ. Чтобы скачать "ҳазм тизими", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ҳазм тизими DOC Бесплатная загрузка Telegram