Back

organizmning umumiy ta’rifi. hujayraning tuzilishi, kimyoviy tarkibi va bo’linish

DOCX 614.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1701239201.docx [bookmark: _goback]organizmning umumiy ta’rifi. hujayraning tuzilishi, kimyoviy tarkibi va bo’linish reja: 1. organizmning umumiy ta’rifi. hujayraning tuzilishi, kimyoviy tarkibi va bo’linishi. 2. rganlar va organlar sistemasi. organizm bir butun yaxlit sistema. 3. to’qimalar. epiteliy va biriktiruvchi to’qimalar organizmning umumiy ta’rifi. hujayraning tuzilishi, kimyoviy tarkibi va bo’linishi. har qanday tirik mavjudotlar kabi odam organizmi ham o’zining tuzilish darajalariga ega. odam tanasi biologik molekulalardan iborat. ular o’z navbatida hujayralarni hosil qiladi. bir xil vazifalarni bajaruvchi va tuzilishi o’xshash bo’lgan hujayralar, to’qimalarni hosil qiladi. har xil to’qimalar organlarni, organlar esa organlar sistemasini hosil qiladi. organlar sistemasi birgalikda yaxlit bir organizmni shakllantiradi. (11-rasm) organlar va organlar sistemasi. organizm bir butun yaxlit sistema. odam organizmi organlardan iborat. yurak, o’pka, buyrak, jigar – bularning hammasi organizmning bir qismi bo’lib, ma’lum bir vazifani bajaradi. bajaradigan vazifasiga ko’ra, organlarning tuzilishi ham turlicha bo’ladi. odatda organlarning tarkibida 4 xil to’qimaning hammasi ham bo’ladi, lekin ulardan biri organga xos …
2
organlari sistemasi. tirik organizm o’zida va atrof-muhitda bo’lib turadigan o’zgarishlarga ta’sirlanish bilan javob qaytaradi. organizm suvsizlikka, kislorodning yetishmovchiligiga, haroratning o’zgarishiga, zararli moddalar va ovqatga nisbatan befarq bo’la olamaydi. organizmning reaksiyasi vujudga kelgan ehtiyojlarini (ochlik, tashnalik va boshqalar) qondirishga, zararli ta’sirlardan himoyalanishga va muhitning o’zgaruvchan sharoitiga moslashishga qaratiladi. organizmning, uning organ va to’qimalarining bunday maqsadga yo’naltirilgan faoliyatini-organizmning funksiyalari deyiladi. odam organizmining normal ishlashi uchun, uning hujayra va to’qimalari bir-birlari bilan o’zaro birgalikda ishlashi va hayot faoliyati uchun zarur moddalar bilan ta’minlanib turishi kerak. odam organizmining muhim fiziologik funksiyalaridan biri, to’qima va hujayralarning kimyoviy tarkibining va fizik, kimyoviy xossalarining doimiyligini saqlashdan iborat. organizmning bu ichki muhitining doimiyligini saqlay olish xususiyati gomeostaz deyiladi. masalan, organizmning hujayralari qondagi glyukoza miqdorining o’zgarishiga juda sezgir bo’ladi. qonda glyukoza miqdorining ortib ketishi, uni jigar va mushaklarda zahira holatiga o’tkazilishiga sabab bo’ladi. agar qonda glyukozaning miqdori kamayib ketsa, glyukoza jigar va mushaklardan qonga chiqariladi. shunday qilib, qonda glyukoza …
3
adi. [image: 1] 12-rasm. odam organizmning yaxlit bir sistema sifatida tuzilishi. barcha tirik mavjudotlar kabi odam organizmi ham hujayralardan tuzilgan. organizmlarning hujayraviy tuzilishi tiriklikning kelib chiqishi bir ekanligini isbotlovchi dalil hisoblanadi. tuzilish jihatdan barcha organizmlarning hujayralari o’xshash bo’ladi. eukariot hujayralarning hammasi uchta tarkibiy qism: hujayra qobig’i, sitoplazma va yadrodan iborat. [image: ð˜ð·ð¾ð±ñ€ð°ð¶ðµð½ð¸ðµ0074] 13-rasm. hayvon hujayrasining tuzilishi. 1 – hujayra membranasi; 2 – golji apparati; 3 – sitoplazma; 4 – sentrosoma; 5 – silliq endoplazmatik to’r; 6 – mikronaychalar; 7 – yadro qobig’i; 8 – yadro teshikchalari; 9 – yadrocha; 10 – xromatin; 11 – mitoxondriya; 12 – ribosomalar; 13 – donador endoplazmatik to’r. hujayra qobig’i sitoplazmatik membrana va uni o’rab turuvchi glikokaliksdan iborat glikokaliks lipoproteid moddadan tashkil topgan bo’lib, hujayraning retseptorlik vazifasini bajaradi. sitoplazmatik membrana, hujayrani boshqa hujayralardan chegaralab turadi. sitoplazmatik membrana orqali sitoplazma bilan tashqi muhit orasida moddalar almashinuvi amalga oshadi. sitoplazmatik membrana hujayra ichi bilan hujayralar aro moddadagi …
4
ayraning “energetik stansiyasi” deyiladi. 2. endoplazmatik to’r – endoplazmatik to’rning 2 turi farq qilinadi: - donador endoplazmatik to’r – naychalar sistemasidan iborat bo’lib, uning membranasida ribosomalar joylashgan; bu ribosomalar ishtirokida hujayradan tashqariga chiqariladigan transport oqsillar sintezlanadi. - silliq endoplazmatik to’r – ribosoma tutmagan naychalar sistemasi bo’lib, uglevod, yog’ va steroid gormonlar sintezida qatnashadi. 3. golji apparati – uglevodlar sintezida qatnashadi. golji apparatida lizosomalar va hujayraning membranali strukturalari shakllanadi. 4. lizosomalar – lizosomalar mayda, membranali pufakchalar bo’lib, unda 50 ga yaqin hazm fermentlari bo’ladi. ular yordamida oziq moddalar o’zlarining monomerlarigacha parchalanadilar. 5. ribosomalar – oqsil va ribonuklein kislotadan iborat bo’lgan mayda tanachalardir. ribosomalar yadrochada shakllanadi va sitoplazmaga chiqib, oqsillarni sintezlaydi. 6. hujayra markazi yoki sentrosoma - hujayraning mitoz bo’linishida, xromosomalarning ikkala hujayraga teng taqsimlanishini ta’minlaydi. yadro – eukariot hujayralarning eng muhim tarkibiy qismi. yadro sitoplazmadan yadro membranasi bilan ajralib turadi. yadro 4 ta tarkibiy qismdan tuzilgan: 1. yadro membranasi 2. yadro …
5
ladi, jinsiy hujayralarda esa 23 tadan xromosomalar mavjud. hujayraning kimyoviy tarkibi. hujayrada turli organik va anorganik moddalar bo’ladi. 1-jadval. hujayraning kimyoviy tarkibi. № hujayraning kimyoviy birikmalarining miqdori % foizlarda 1 suv 70-80% 2 oqsillar 10-20% 3 uglevodlar 0,2-2% 4 yog’lar 1-5% 5 anorganik tuzlar 1-1,5% 6 nuklein kislotalar 0,7% 7 atf 0,1-0,5% suv hujayraning asosiy anorganik moddasidir. hujayrada kechadigan barcha hayotiy jarayonlar suvli muhitda o’tadi. bu esa dastlabki hayotning suvda paydo bo’lganligini isbotlovchi dalildir. mineral tuzlar – hujayrada kationlar va anionlar shaklida bo’ladi. kationlar va anionlarning hujayra ichidagi va tashqarisidagi konsentratsiyasi har xil bo’ladi. ionlar konsentratsiyasini farqi ya’ni potensiallar ayirmasi hujayraning ta’sirlanish, qo’zg’alish kabi muhim jarayonlarni ta’minlaydi. ayrim kimyoviy elementlar (c, h, o, n, s, fe, mg, p va boshqalar) ham turli organik moddalarning tarkibiga kiradi. hujayraning organik moddalari oqsillar, yog’lar, nuklein kislotalar va uglevodlardan iborat. oqsillar hujayraning asosiy organik birikmalaridir. oqsillarning elementar tarkibi, uglerod, vodorod, kislorod, azot va oltingugurtdan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "organizmning umumiy ta’rifi. hujayraning tuzilishi, kimyoviy tarkibi va bo’linish"

1701239201.docx [bookmark: _goback]organizmning umumiy ta’rifi. hujayraning tuzilishi, kimyoviy tarkibi va bo’linish reja: 1. organizmning umumiy ta’rifi. hujayraning tuzilishi, kimyoviy tarkibi va bo’linishi. 2. rganlar va organlar sistemasi. organizm bir butun yaxlit sistema. 3. to’qimalar. epiteliy va biriktiruvchi to’qimalar organizmning umumiy ta’rifi. hujayraning tuzilishi, kimyoviy tarkibi va bo’linishi. har qanday tirik mavjudotlar kabi odam organizmi ham o’zining tuzilish darajalariga ega. odam tanasi biologik molekulalardan iborat. ular o’z navbatida hujayralarni hosil qiladi. bir xil vazifalarni bajaruvchi va tuzilishi o’xshash bo’lgan hujayralar, to’qimalarni hosil qiladi. har xil to’qimalar organlarni, organlar esa organlar sistemasini hosil qiladi....

DOCX format, 614.5 KB. To download "organizmning umumiy ta’rifi. hujayraning tuzilishi, kimyoviy tarkibi va bo’linish", click the Telegram button on the left.

Tags: organizmning umumiy ta’rifi. hu… DOCX Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
hujayraning kimyoviy tarkibi — DOC DOC
hujayraning kimyoviy tarkibi
— 78.0 KB
hujayraning kimyoviy tarkibi — PPTX PPTX
hujayraning kimyoviy tarkibi
10 pages 1.1 MB
hujayraning kimyoviy tarkibi — PPTX PPTX
hujayraning kimyoviy tarkibi
6 pages 342.1 KB
hujayraning kimyoviy tarkibi — ZIP ZIP
hujayraning kimyoviy tarkibi
16 pages 917.7 KB
hujayraning kimyoviy tarkibi — PPTX PPTX
hujayraning kimyoviy tarkibi
— 10.3 MB
hujayraning kimyoviy tarkibi va komponentlari — PPT PPT
hujayraning kimyoviy tarkibi va komponentlari
— 309.0 KB
hujayraning kimyoviy tuzilishi va vazifalari — PPTX PPTX
hujayraning kimyoviy tuzilishi va vazifalari
16 pages 639.9 KB
o'simlik hujayrasi uning tuzilishi, kimyoviy tarkibi, vazifasi va bo’linish usullari. — PPTX PPTX
o'simlik hujayrasi uning tuzilishi, kimyoviy tarkibi, vazifasi va bo’linish usullari.
38 pages 4.3 MB
organizmning kimyoviy tarkibi va biokimyoviy jarayonlari — PPTX PPTX
organizmning kimyoviy tarkibi va biokimyoviy jarayonlari
24 pages 2.6 MB
eukariot hujayraning umumiy tuzilishi — PPTX PPTX
eukariot hujayraning umumiy tuzilishi
48 pages 6.0 MB
yerpoʻstining tuzilishi, kimyoviy tarkibi — PPTX PPTX
yerpoʻstining tuzilishi, kimyoviy tarkibi
14 pages 395.9 KB
uglevodorodlar tarkibi va kimyoviy tuzilishi — DOCX DOCX
uglevodorodlar tarkibi va kimyoviy tuzilishi
6 pages 191.3 KB