uglevodorodlar tarkibi va kimyoviy tuzilishi

DOCX 6 стр. 191,3 КБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 191,3 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 6

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

3-mavzu: alkanlarning tarkibi va kimyoviy tuzilishi. alkankarning gomologik qatori. izomeriyasi va nomenklaturasi reja: 1. alkanlarning tarkibi va kimyoviy tuzilishi. 2. alkankarning gomologik qatori. 3. alkan tarkibidagi uglerodning gibridlanishi glossariy. uglevodorod molekulasidagi uglerod atomlari o‘zaro oddiy bog‘ (δ) bilan bog‘lanib, qolgan valentliklari vodorod atomlari bilan to‘yingan bo‘lsa, to‘yingan uglevodorodlar deyiladi tayanch so’zlar: to’yingan uglevodorodlar, radikal, izomeriya, gomolog, xloform, ratsional nomlash, iypak nomenklatura, zanjir izomeriya, tuzilish nazariyasi, siklik va alisiklik birikmalar 1. alkanlarning tarkibi va kimyoviy tuzilishi. uglevodorodlar — ikki element — uglerod va vodoroddan tashkil topgan organik birikmalardir. uglevodorodlar quyidagi sinflarga bo‘linadi: tarkibidagi barcha bog’lari σ-bog’ bo’lgan, birikish reaksiyasiga kirishmaydigan to’yingan uglevodorodlar qatoriga alkanlar yoki parafinlar deyiladi. uglevodorod molekulalarida uglerod va vodorodnirrg barcha valent bog‘lari to ‘liq to ‘yingan. shuning uchun ular birikish reaksiyalariga moyil emas. sinfning nomlari: (3ta) alkanlar, parafinlar, metan qatori uglevodorodlari “parafin” so’zining manosi “aktivligi kam, nofaol, passiv ” demakdir. umumiy formulasi – cnh2n+2 n≥1. mr=14n+2 nomlanishidagi asosiy …

2 / 6

ekan (75ta) 11- c11h24 undekan 12- c12h26 dodekan 13- c13h28 tridekan (802ta) 14- c14h30 tetradekan 15- c15h32 pentadekan 16- c16h34 geksadekan 17- c17h36 geptadekan 18- c18h38 oktadekan 19- c19h40 nonadekan 20- c20h42 eykozan (366319ta) 25- c25h52 pentakozan 30- c30h62 triakontan izoh: ( ) qavs ichida izomeriya soni berilgan bazan metanning gomologik qatori deb ham ataladi. chunki ularning eng sodda vakili metandir. uglevodoroddan 1 ta vodorod ajralgach qolgan toq elektronli zarracha radikal deyiladi. radikallarni nomlash uchun mos keluvchi alkandagi “-an” qo’shimchasi o’rniga “-il” qo’shimchasi qo’shib nomlanadi. radikallarning umumiy formulasi – cnh2n+1 quyidagi radikallarni yod oling radikal nomi radikal formulasi yig’ilib yozilgani metil ch3─ ch3- etil ch3─ch2─ c2h5- propil ch3─ch2─ch2─ c3h7- izopropil yoki ikkilamchipropil c3h7- butil ch3─ch2─ch2─ch2─ c4h9- ikkilamchibutil c4h9- uchlamchibutil c4h9- izobutil c4h9- amil ch3─ch2─ch2─ch2─ch2─ c5h11- neopentil c4h9- metilen ─ch2─ alkanlarning tabiatda tarqalishi ch4 – tabiiy gazning 90-97% ini tashkil etadi. botqoq gazining asosiy tarkibini tashkil etadi, shu sababdan u tabiiy …

3 / 6

uning uchun qutbsiz erituvchilar(cs2, ccl4, c6h6)da eriydi. molekulyar massasi ortishi bilan alkanlarning izomeriya soni ortib boradi. molekulyar massasi ortishi bilan qaynash va suyuqlanish temperaturasi ortib boradi. molekulyar massasi ortishi bilan agregat holati ham gaz, suyuq, qattiq bo’lib boradi. molekulyar massasi ortishi bilan alkan tarkibidagi c ning %i ortib, h ning %i kamayib boradi. ch4 … c4h10 – hidsiz, gaz c5h12 … c16h34 – hidli suyuqlik (benzin hidli) c17h36 … - hidsiz qattiq propan va butan bosim ostidagi temperaturada ham suyuq holda bo'lishi mumkin. alkanlarning nomlanishi(nomenklaturasi) i. tarixiy(tasodifiy, trivial) nomlanishi. alkanlarning dastlabki 4ta vakilida tarixiy nomlash qo’llaniladi: ch4-metan c2h6- etan c3h8- propan c4h10- butan pentandan boshlab alkanlaming nomiga molekula tarkibidagi uglerod atomi sonining grekcha nomiga (“penta”- 5, “geksa”- 6, “gepta”- 7, “okta”- 8, “nona”- 9, “deka”- 10) «аn» qo‘shimchasini qo‘shib hosil qilinadi. masalan: pentan - c5h12 , geksan - c6h14 ii. alkanlarda ratsional nomenklatura bo’yicha barcha alkanlar metan hosilasi deb qaraladi. …

4 / 6

omlashdan vos kechilgan, lekin testlarda bu nomlash haqida so’raladi…. masalan: 1. metilmetan 2. dimetilmetan 3. etilmetan 4. trimetilmetan 5. metiletilmetan 6. dietilmetan 7. dimetiletilmetan 8. tetrametilmetan 9. etilpropilmetan 10. dimetilpropilmetan 11. metildietilmetan 12. dimetilizopropilmetan 13. trimetiletilmetan 14. dietilizopropilbutilmetan 15. tetraizobutilmetan 16. diizopropildibutilmetan 17. tetraizobutilmetan 18. diizopropildiikkilamchibutilmetan 19. diizopropildiikkilamchibutil-metan iii. jeneva nomenklaturasi (sistematik nomenklatura, xalqaro nomenklatura, iypak nomenklatura). *****1960- yilda iupac (international union of pure applied chemistry) — iypak (sof va amaliy kimyo xalqaro ittifoqi) komissiyasi tomonidan ishlab chiqilgan yangi nomenklatu-ra e’lon qilindi. bu nomenklaturada jeneva nomenklaturasi takomillashtirilgan, ya’ni u tartibga solingan va unga ayrim tuzatish hamda qo‘shimchalar kiritilgan. bu nomenklatu-ra sistematik nomenklatura nomini oladi. mavzunu mustahkamlash uchun savollar: 1. 2-metilbutandagi birlamchi uglerod atomlari sonini toping. 2. 2,2-dimetilpentanning struktur formulasini yozing. 3. 2,3-dimetilbutanning struktur formulasini yozing va nechta uchlamchi va birlamchi uglerod atomlari borligini ko’rsating. 4. 1,5-dimetilgeksan tarkibidagi birlamchi va ikkilamchi uglerod atomlari sonini toping. 5. ikki mol propandagi uglerod atomlari …

5 / 6

n uglevodorod qanday nomlanadi? a) 2-metil-3,6-dietil-4-propilgeptan b) metil-dietil-propil-geptan c) dimetil-etil-propil-oktan d) 2,6-dimetil-3-etil-4-propiloktan 2. quyidagi uglerod skelitlari vositasida necha xil birikma ifodalangan? a) 8 b) 5 c) 6 d) 3 3. moddalardan qaysi biri 2,5-dimetil-3,4-dietilgeksan deb nomlanadi? 4. quyidagi uglevodorodning nomini aniqlang. a) 3-metil-4-butiloktan b) 2-metil-3-butilgeptan c) 5-ikkilamchibutilnonan d) 5-izobutilnonan 5. quyidagi tuzilishga ega bo’lgan modda xalqaro nomenklatura bo’yicha qanday nomlanadi? a) 2,3,4,4-tetrabrom-3-etil-2,5-dimetilgeksan b) 2,2,3,4,4-pentabrom-5-metil-3-etilgeksan c) 2,3,4,5-tetrabrom-2,5-dimetil-4-etilgeksan d) 2,5-dimetil-4-etil-2,3,4,5-tetrabromgeksan 6. quyidagi moddalarning qaysilari xalqaro nomenklatura bo’yicha to’g’ri nomlangan? 1) 2,2-dimetilbutan; 2) 2,3-dimetilbutan; 3) 2-etilpentan; 4) 3-etiloktan; 5) 2,2,3-trietilpentan a) 3,4,5 b) 3,5 c) 1,2 d) 1,2,4 7. javoblarning qaysi birida modda nomi noto’g’ri berilgan? a) 2,3-dimetilgeksan b) 4-izopropiloktan c) 2,2,3-trietilbutan d) 2,2,3-trimetilpentan 8. quyidagi formulalar bilan necha xil birikma berilgan? 1) ch3ch(ch3)ch2ch2ch3 2) ch3(ch2)2ch(ch3)ch3 3) ch3ch2ch(ch3)ch2ch3 4) ch3ch2ch(ch3)ch(ch3)ch3 5) ch3ch(ch3)ch(ch3)ch2ch3 6) ch3ch2ch(ch3)ch2ch3 a) 3 b) 2 c) 4 d) 5 9. bug’ining vodorodga nisbatan zichligi 39,25 ga teng bo’lgan birikma(lar)ni aniqlang. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "uglevodorodlar tarkibi va kimyoviy tuzilishi"

3-mavzu: alkanlarning tarkibi va kimyoviy tuzilishi. alkankarning gomologik qatori. izomeriyasi va nomenklaturasi reja: 1. alkanlarning tarkibi va kimyoviy tuzilishi. 2. alkankarning gomologik qatori. 3. alkan tarkibidagi uglerodning gibridlanishi glossariy. uglevodorod molekulasidagi uglerod atomlari o‘zaro oddiy bog‘ (δ) bilan bog‘lanib, qolgan valentliklari vodorod atomlari bilan to‘yingan bo‘lsa, to‘yingan uglevodorodlar deyiladi tayanch so’zlar: to’yingan uglevodorodlar, radikal, izomeriya, gomolog, xloform, ratsional nomlash, iypak nomenklatura, zanjir izomeriya, tuzilish nazariyasi, siklik va alisiklik birikmalar 1. alkanlarning tarkibi va kimyoviy tuzilishi. uglevodorodlar — ikki element — uglerod va vodoroddan tashkil topgan organik birikmalardir. uglevodorodlar quyidagi sinflarga...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOCX (191,3 КБ). Чтобы скачать "uglevodorodlar tarkibi va kimyoviy tuzilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: uglevodorodlar tarkibi va kimyo… DOCX 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram